Câu 1:

Con người không tồn tại một mình mà luôn gắn bó mật thiết với thiên nhiên và vạn vật là điều vô cùng cần thiết với thiên nhiên và vạn vật xung quanh. Vì thế, việc biết yêu thương vạn vật là điều vô cùng cần thiết. Yêu thương vạn vật trước hết là thái độ trân trọng thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống, không làm đến cây cối, muông thú hay cảnh quan xung quanh. Khi con người sống hài hòa với thiên nhiên, cuộc sống sẽ trở nên cân bằng, trong lành là bền vững hơn. Không chỉ vậy, yêu thương vạn vật còn giúp con người trở nên tinh tế, giàu lòng trắc ẩn, biết cảm nhận cái đẹp và đồng cảm với mọi sự sống. Ngược lại, nếu con người sống vô tâm , chỉ biết khai thác và hủy hoại thiên nhiên, hậu quả sẽ là những thảm họa môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến chính cuộc sống của chứng ta. Vì vậy, mỗi người cần nâng cao ý thức, bắt đầu từ những hành động nhỏ như không xả rác, bảo vệ cây xanh, yêu quý động vật. Yêu thương vạn vật chính là con người gìn giữ cuộc sống của chính mình.

Câu 2:

Trong dòng chảy thơ ca kháng chiến, Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm là một bản trữ tình thấm đẫm nỗi đau và tình yêu quê hương sâu nặng. Đoạn thơ đã tái hiện chân thực sự biến đổi dữ dội của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó khắc sâu trong lòng người đọc niềm xót xa trước mất mát và khơi dậy ý thức trân trọng hòa bình.
Quê hương hiện lên với vẻ đẹp thanh bình, trù phú và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Hình ảnh “Quê hương ta lúa nếp thơm nồng” không chỉ gợi tả mùi hương quen thuộc của đồng quê mà còn gợi lên sự ấm no, yên ả trong đời sống người dân. Đó là một không gian sống chan hòa, nơi con người gắn bó mật thiết với thiên nhiên. Đặc biệt, hình ảnh “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong” đã làm nổi bật nét đẹp văn hóa truyền thống của vùng Kinh Bắc. Những bức tranh dân gian với màu sắc “sáng bừng trên giấy điệp” không chỉ rực rỡ về thị giác mà còn chứa đựng tinh thần lạc quan, yêu đời của con người lao động. Tất cả đã vẽ nên một bức tranh quê giàu sức sống, nơi vẻ đẹp vật chất và tinh thần hòa quyện, tạo nên một quê hương đáng yêu, đáng tự hào.Thế nhưng, chiến tranh đã ập đến, phá vỡ toàn bộ vẻ đẹp ấy. Từ “ngày khủng khiếp”, quê hương chìm trong khói lửa và đau thương. Hình ảnh “giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn” gợi ra sức tàn phá dữ dội, không gì có thể ngăn cản. Những câu thơ ngắn, nhịp điệu dồn dập: “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy” như những tiếng kêu xé lòng, thể hiện sự mất mát toàn diện của quê hương. Không chỉ thiên nhiên bị tàn phá, mà đời sống con người cũng rơi vào cảnh ly tán, đau thương. Hình ảnh “chó ngộ một đàn / lưỡi dài lê sắc máu” mang tính biểu tượng, tố cáo sự tàn bạo, phi nhân tính của kẻ thù. Đặc biệt, hình ảnh “Mẹ con đàn lợn âm dương / chia lìa trăm ngả” đã diễn tả sâu sắc nỗi đau chia cắt, tan tác của con người và cuộc sống. Ngay cả những biểu tượng văn hóa dân gian như “đám cưới chuột” – vốn gợi sự vui tươi, hạnh phúc – cũng không còn nguyên vẹn mà trở nên “tan tác về đâu”, gợi cảm giác mất mát, hụt hẫng đến xót xa. Sự đối lập rõ nét giữa hai bức tranh trước và sau chiến tranh đã làm nổi bật bi kịch của quê hương. Nếu trước kia là một miền đất yên bình, trù phú thì sau chiến tranh chỉ còn lại hoang tàn, đổ nát và chia lìa. Qua đó, Hoàng Cầm không chỉ tái hiện hiện thực đau thương mà còn bộc lộ nỗi xót xa, căm phẫn trước tội ác chiến tranh. Đồng thời, ẩn sâu trong từng câu chữ là tình yêu quê hương tha thiết, là niềm tiếc nuối những giá trị đẹp đẽ đã bị hủy hoại.

Với giọng điệu trữ tình kết hợp bi thương, hình ảnh giàu sức gợi và nghệ thuật đối lập đặc sắc, đoạn thơ đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Không chỉ phản ánh hiện thực, tác giả còn mang giá trị nhân văn sâu sắc khi nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết trân trọng hòa bình, yêu quý và gìn giữ những giá trị tốt đẹp của quê hương, đất nước.

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính trong văn bản là Nghị luận

Câu 2:

- Văn bản nhắc nhở con người về việc vô tình gây tổn thương đến thiên nhiên, vạn vật và cả con người cung quanh, từ đó kêu gọi mỗi ngưỡi phải sống tinh tế, biết yêu thương, trân trọng và nâng niu mọi thứ trong cuộc sống.

Câu 3:

- Biện pháp tu từ: Điệp cấu trúc, nhân hóa

-Phân tích:

+ Nhân hóa: gán cho thiên nhiên những phẩm chất của con người( tha thứ, độ lượng, nhẫn nhịn,...) làm cho thiên nhiên trở nên gần gũi, giàu cảm xúc.

+ Điệp cấu trúc "quen": Nhấn mạnh sự bao dung, chịu đựng âm thầm của con người.

Câu 4:

- Câu văn "Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm" là một hình ảnh mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc. "Gai đâm" tượng trưng cho những đau đớn, va vấp mà con người gặp phải trong cuộc sống. Tác giả muốn nhận mạnh rằng con người không nên sống quá vô tâm , hời hợt mà cần có những trải nghiệm đau đớn để thức tỉnh. Chính những tổn thương ấy giúp ta nhận ra giá trị của sự sống và biết trân trọng mọi thứ xung quanh. Khi từng trải qua, con người sẽ dễ đồng cảm với nổi đau của người khác hơn. Từ đó, ta sống cẩn trọng, tinh tế và có trách nhiệm hơn trong hành động.

Câu 5:

- Từ văn bản, bài học ý nghĩa nhất em rút ra là cần sống yêu thương và trân trọng vạn vật xung quanh. Mỗi hành động dù nhỏ cũng có thể gây tổn thương đến thiên nhiên và con người nếu ta vô tâm. Vì thế, mỗi người cần sống chậm lại, suy nghĩ kĩ trước khi hành động. Đồng thời, ta phải biết đồng cảm, sẻ chia với những gì mong manh trong cuộc sống. Không nên lợi dụng sự bao dung của thế giới mà sống thờ ơ, ích kỉ. Yêu thương vạn vật cũng chính là bảo vệ cuộc sống của chính mình. Đây là cách để con người sống nhân văn và có ý nghĩa hơn.