Câu 1: Bài làm:

Con người không tồn tại tách biệt mà là một phần của thế giới sống, vì vậy yêu thương vạn vật cũng chính là cách ta gìn giữ chính mình. Bài thơ “Nên bị gai đâm” gợi ra một sự thật tinh tế mà nhức nhối: con người nhiều khi làm tổn thương mọi thứ không phải vì ác ý, mà vì vô tâm — “trái rụng đâu hay mình làm đau lòng vườn”, “tiếng chuông rền làm tổn thương hoàng hôn”. Những hình ảnh ấy khiến ta nhận ra: chỉ một hành động nhỏ cũng có thể để lại vết xước dài lâu. Trong thực tế, một chiếc rác vứt xuống sông, một lời nói hờ hững hay một cái nhìn lạnh nhạt đều có thể gây tổn thương, dù ta không nhận ra. Đáng buồn hơn, có những người coi sự thô ráp là bình thường, sống vội vàng đến mức đánh rơi cả sự tinh tế. Albert Schweitzer từng nói: “Lòng trắc ẩn đối với mọi sinh vật là dấu hiệu chắc chắn của một tâm hồn cao đẹp.” Vì thế, yêu thương vạn vật không phải điều xa vời, mà bắt đầu từ việc sống chậm lại, biết nâng niu từng điều nhỏ bé. Bản thân tôi cũng đang tập thay đổi từ những việc rất nhỏ như không xả rác, chú ý hơn trong lời nói và cách ứng xử, để không vô tình gây tổn thương đến xung quanh. Khi con người biết sợ làm đau một chiếc lá, một giọt sương hay một cảm xúc mong manh, thế giới này sẽ bớt đi những vết thương không đáng có. Và có lẽ, sống mà không làm tổn thương – đó không chỉ là tử tế, mà còn là một dạng trưởng thành sâu sắc.Như Albert Schweitzer từng nói, hãy sống đủ tinh tế để không làm tổn thương bất cứ điều gì quanh mình.

Câu 2:Bài làm

Trong thơ ca kháng chiến, Hoàng Cầm đã để lại dấu ấn riêng với bài thơ “Bên kia sông Đuống” Đoạn thơ không chỉ gợi lại một quê hương Kinh Bắc thanh bình mà còn cho thấy sự đổi thay đau đớn của nơi ấy khi chiến tranh ập đến. Qua đó, nhà thơ bộc lộ nỗi xót xa sâu sắc và tình yêu quê hương tha thiết.

Trước chiến tranh, quê hương hiện lên thật yên ả và giàu sức sống. Hình ảnh “lúa nếp thơm nồng” gợi cảm giác ấm no, đủ đầy, đồng thời gợi cả hương vị rất riêng của làng quê Bắc Bộ. Đặc biệt, “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong” không chỉ là một nét đẹp văn hóa mà còn là biểu tượng cho đời sống tinh thần phong phú của người dân Kinh Bắc. Những gam màu “sáng bừng trên giấy điệp” như làm bừng lên cả một không gian văn hóa rực rỡ mà gần gũi. Đọc đến đây, tôi cảm nhận rõ một quê hương không chỉ đẹp mà còn rất “có hồn”, rất đáng trân trọng.

Thế nhưng, tất cả vẻ đẹp ấy đã bị chiến tranh phá vỡ. Câu thơ “từ ngày khủng khiếp” như một bước ngoặt đầy ám ảnh, mở ra cảnh tượng tang thương: “giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn”. Nhịp thơ ngắn, gấp: “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy” khiến người đọc cảm nhận rõ sự mất mát dồn dập, như những nhát cắt lạnh lùng vào hiện thực. Không chỉ cảnh vật bị tàn phá, mà sự sống cũng trở nên méo mó qua hình ảnh “chó ngộ một đàn / lưỡi dài lê sắc máu” – gợi cảm giác rùng rợn, dữ dội. Đặc biệt, việc đưa những hình ảnh quen thuộc trong tranh Đông Hồ như “mẹ con đàn lợn âm dương”, “đám cưới chuột” vào bối cảnh chiến tranh đã tạo nên một sự đối lập ám ảnh: từ sum vầy, vui tươi đến “chia lìa”, “tan tác”. Sự đối lập ấy không chỉ làm nổi bật bi kịch mà còn khiến nỗi đau như thấm sâu hơn vào tâm trí người đọc. Tôi thấy đau nhất là câu hỏi “bây giờ tan tác về đâu?” – một câu hỏi không lời đáp, nhưng lại vang lên như một tiếng nghẹn của cả quê hương.

Như vậy, bằng việc đặt quá khứ yên bình bên cạnh hiện thực tàn khốc, Hoàng Cầm đã làm nổi bật sự biến đổi dữ dội của quê hương. Đằng sau đó là tình yêu sâu nặng và nỗi xót xa chân thành của nhà thơ trước những gì đã mất.

Đoạn thơ không chỉ giúp ta hiểu hơn về sự tàn khốc của chiến tranh mà còn khiến ta biết trân trọng hơn cuộc sống yên bình hôm nay. Và có lẽ, nỗi đau của một quê hương bị tàn phá sẽ còn vang mãi, để nhắc con người đừng bao giờ lãng quên giá trị của bình yên.

Câu 1:Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 2:Nội dung văn bản:Văn bản thể hiện suy ngẫm sâu sắc về mối quan hệ giữa con người với thế giới tự nhiên và cuộc sống: con người trong quá trình tồn tại, hành động vô tình gây ra những tổn thương cho thiên nhiên, cho người khác và cho chính mình; từ đó nhắc nhở con người cần sống chậm lại, biết trân trọng, nâng niu và có trách nhiệm hơn

Câu 3:Biện pháp tu từ trong đoạn (7): Nhân hóa (kết hợp liệt kê) Phân tích: Tác giả nhân hóa thiên nhiên qua các từ ngữ như: “quen tha thứ”, “quen độ lượng”, “quen nhẫn nhịn”, “quen che giấu”… → Làm cho thiên nhiên hiện lên như một con người giàu bao dung, âm thầm chịu đựng. → Qua đó nhấn mạnh sự vô tâm của con người và gợi lên cảm xúc day dứt, thức tỉnh lương tri.

Câu 4:Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm “vì:

Vì đó là hình ảnh ẩn dụ: “Gai đâm” tượng trưng cho những va vấp, tổn thương, sai lầm trong cuộc sống. Những nỗi đau ấy giúp con người giật mình, thức tỉnh nhận ra giới hạn của bản thân, sống chậm lại và nhân ái hơn và đặc biệt tổn thương đôi khi là điều cần thiết để con người trưởng thành.

Câu 5:Bài học ý nghĩa nhất rút ra từ văn bản: Con người cần sống có ý thức, trách nhiệm và lòng trắc ẩn, biết trân trọng thiên nhiên, con người và những giá trị mong manh của cuộc sống; biết dừng lại, suy ngẫm từ những tổn thương để sống tốt đẹp và nhân văn hơn.