Câu 1. (Khoảng 150 chữ)

Bài thơ “Đề đền Sầm Nghi Đống” của Hồ Xuân Hương thể hiện rõ thái độ châm biếm, khinh bỉ của tác giả đối với tên tướng giặc xâm lược nhà Thanh đã thất bại thảm hại nhưng vẫn được lập đền thờ. Qua cái nhìn “ghé mắt trông ngang”, nữ sĩ cho thấy sự xem thường, không coi trọng đối tượng được thờ phụng. Hình ảnh ngôi đền “đứng cheo leo” vừa gợi sự nhỏ bé, lạc lõng, vừa ẩn ý về sự bấp bênh, đáng khinh của kẻ bại trận. Hai câu cuối bài thơ thể hiện rõ giọng điệu mỉa mai sâu cay khi tác giả đặt câu hỏi về “sự anh hùng”, qua đó phủ nhận hoàn toàn cái gọi là công danh, chiến tích của Sầm Nghi Đống. Bài thơ không chỉ là tiếng cười trào phúng sắc bén mà còn thể hiện niềm tự hào dân tộc và bản lĩnh mạnh mẽ của Hồ Xuân Hương.

Câu 2. (Khoảng 400 chữ)

Từ nội dung bài thơ “Đề đền Sầm Nghi Đống” của Hồ Xuân Hương, em suy nghĩ nhiều hơn về trách nhiệm của mỗi người trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước. Tác phẩm không chỉ thể hiện niềm tự hào trước chiến thắng chống ngoại xâm của dân tộc mà còn nhắc nhở con người hôm nay phải có thái độ đúng đắn với lịch sử, với vận mệnh quốc gia.

Trách nhiệm xây dựng và bảo vệ đất nước trước hết là lòng yêu nước và ý thức dân tộc. Mỗi người cần hiểu, trân trọng và biết ơn những hi sinh của cha ông đã đổ máu để giành và giữ độc lập. Yêu nước không chỉ là cảm xúc mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày. Với học sinh, sinh viên, trách nhiệm ấy bắt đầu từ việc học tập nghiêm túc, rèn luyện đạo đức, trang bị tri thức và kĩ năng để trở thành công dân có ích.

Bên cạnh đó, mỗi người cần có ý thức bảo vệ chủ quyền, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, không thờ ơ trước những hành vi xâm hại lợi ích chung của đất nước. Trong thời đại hội nhập, trách nhiệm không nhất thiết phải là những việc lớn lao mà có thể bắt đầu từ việc sống đúng pháp luật, trung thực, có trách nhiệm với cộng đồng, sẵn sàng lên tiếng trước cái sai, cái xấu.

Đặc biệt, thế hệ trẻ hôm nay cần tránh lối sống vô cảm, thờ ơ với vận mệnh chung. Mỗi cá nhân phải tự ý thức rằng sự phát triển của đất nước gắn liền với sự nỗ lực của từng con người. Khi mỗi người sống có trách nhiệm, biết cống hiến và hành động vì lợi ích chung, đất nước sẽ ngày càng vững mạnh.

Tóm lại, xây dựng và bảo vệ đất nước là trách nhiệm thiêng liêng của mọi công dân. Ý thức trách nhiệm ấy cần được nuôi dưỡng từ nhận thức đúng đắn, lòng tự hào dân tộc và những hành động thiết thực trong cuộc sống hằng ngày.

Câu 1.

Bài thơ “Đề đền Sầm Nghi Đống” được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2.

• Trợ từ: kìa
• Từ tượng hình: cheo leo

Câu 3.

• Các từ ngữ thể hiện thái độ của nữ sĩ: ghé mắt, trông ngang, kìa, cheo leo.
• Nhận xét: Thái độ của Hồ Xuân Hương là khinh bỉ, mỉa mai, chế giễu đối với kẻ thù xâm lược thất bại nhưng vẫn được thờ phụng; đồng thời thể hiện niềm tự hào dân tộc và bản lĩnh mạnh mẽ của người phụ nữ có ý thức cá nhân rõ rệt.

Câu 4.

• Biện pháp tu từ:
  
• • Đảo ngữ (“ghé mắt trông ngang”)
  • Ẩn dụ – gợi tả qua hình ảnh “đứng cheo leo”
• Tác dụng:
  Các biện pháp này làm nổi bật cái nhìn xem thường, không chính diện, đồng thời gợi sự bấp bênh, thấp kém của ngôi đền và nhân vật được thờ, qua đó tăng sức châm biếm, đả kích đối tượng.

Câu 5.

Qua bài thơ, Hồ Xuân Hương gửi gắm thông điệp phê phán việc tôn vinh kẻ thù xâm lược, khẳng định niềm tự hào dân tộc trước chiến thắng lịch sử, đồng thời bộc lộ khát vọng bình đẳng giới và ý thức mạnh mẽ về giá trị, tài năng của con người, đặc biệt là người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Trong xã hội hiện đại, giới trẻ được xem là lực lượng nòng cốt của tương lai đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh nhiều bạn trẻ sống tích cực, có hoài bão và ý thức cống hiến, vẫn còn một bộ phận giới trẻ đang lựa chọn lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại cho bản thân và xã hội.

Lối sống vô trách nhiệm của giới trẻ trước hết thể hiện ở thái độ thờ ơ với học tập và công việc. Nhiều bạn trẻ thiếu ý chí phấn đấu, học tập đối phó, lười rèn luyện kĩ năng, sống buông thả và chỉ quan tâm đến hưởng thụ cá nhân. Không ít người né tránh trách nhiệm, đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho người khác khi gặp khó khăn hay thất bại. Đây là biểu hiện của sự non nớt trong nhận thức và yếu kém trong bản lĩnh sống.

Nguyên nhân của lối sống này xuất phát từ sự nuông chiều của gia đình, sự thiếu định hướng từ nhà trường và ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội. Thế giới ảo với những giá trị hào nhoáng, lối sống hưởng thụ nhanh khiến nhiều bạn trẻ dễ bị cuốn theo, dần đánh mất mục tiêu sống đúng đắn. Bên cạnh đó, một số bạn còn thiếu trải nghiệm thực tế, chưa hiểu rõ giá trị của lao động và trách nhiệm đối với cộng đồng.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là sự tụt hậu của chính người trẻ, làm lãng phí thời gian, cơ hội và tuổi trẻ. Xa hơn, nó còn ảnh hưởng đến gia đình, gây mất niềm tin của xã hội và cản trở sự phát triển chung của đất nước. Một thế hệ trẻ thiếu trách nhiệm sẽ khó có thể gánh vác những trọng trách lớn lao trong tương lai.

Trước thực trạng đó, mỗi bạn trẻ cần nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của bản thân, biết sống có mục tiêu, có kỉ luật và dám chịu trách nhiệm về hành động của mình. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần đồng hành, định hướng, giáo dục lối sống tích cực, tạo điều kiện để giới trẻ được rèn luyện và cống hiến. Bản thân học sinh cần bắt đầu từ những việc nhỏ: học tập nghiêm túc, sống trung thực, tham gia các hoạt động vì cộng đồng.

Tóm lại, lối sống vô trách nhiệm là một vấn đề đáng báo động trong một bộ phận giới trẻ hiện nay. Việc thay đổi nhận thức và hành động không chỉ giúp mỗi cá nhân hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng một thế hệ trẻ có trách nhiệm, bản lĩnh và giàu khát vọng, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội hiện đại.

Câu 1.

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.

Đối tượng trào phúng trong bài thơ là chính tác giả (Nguyễn Khuyến) – nhà thơ tự giễu, tự cười mình.

Câu 3.

• Từ “làng nhàng” có nghĩa là tầm thường, không nổi trội, không có gì đặc biệt.
• Từ này thể hiện thái độ tự trào, tự nhận xét bản thân một cách khiêm nhường, chua chát nhưng tỉnh táo của tác giả.

Câu 4.

• Nghệ thuật trào phúng: sử dụng ẩn dụ (cờ, bạc) kết hợp với phóng đại và đối lập.
• Tác dụng: hình ảnh “cờ dở cuộc”, “bạc chưa hết canh đã chạy làng” gợi sự thất bại, lỡ vận, qua đó tác giả châm biếm chính mình, đồng thời bộc lộ nỗi chán ngán, bất lực trước thời cuộc.

Câu 5.

Hai câu thơ thể hiện tâm trạng tự ý thức, tự phản tỉnh của tác giả: vừa ngán ngẩm cho bản thân vì không làm được gì lớn, vừa mỉa mai khi nhận ra mình vẫn mang danh đỗ đạt, có học vị (“bia xanh, bảng vàng”) nhưng lại không giúp ích được nhiều cho đời. Đây là tiếng cười tự trào xen lẫn nỗi buồn sâu sắc.

Câu 6.

Từ thông điệp bài thơ, theo em, giới trẻ ngày nay cần sống có lí tưởng, trách nhiệm, không thỏa mãn với danh xưng hay thành tích hình thức. Mỗi người cần học tập nghiêm túc, rèn luyện đạo đức, dám dấn thân và cống hiến bằng hành động cụ thể để góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển.

Trần Tế Xương (Tú Xương) là nhà thơ trào phúng tiêu biểu của văn học Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX. Thơ ông nổi bật bởi tiếng cười sắc sảo, đả kích mạnh mẽ những thói hư tật xấu và sự đảo lộn giá trị trong xã hội nửa thực dân nửa phong kiến. Bài thơ “Giễu ông đồ Bốn ở phố Hàng Sắt” là một tác phẩm tiêu biểu, thể hiện rõ nghệ thuật trào phúng và thái độ phê phán sâu cay của nhà thơ.

Trước hết, bài thơ tập trung giễu cợt đối tượng mang danh “ông đồ” nhưng không có thực học, thực tài. Ngay ở những câu thơ đầu, tác giả đã đặt ra những câu hỏi mang giọng mỉa mai: “Không học mà sao cũng gọi đồ?”. Danh xưng “ông đồ” vốn dành cho những người có chữ nghĩa, từng đi học, đi thi, nay lại được gán cho một kẻ không học hành. Cách hỏi dồn dập, liên tiếp đã lật tẩy sự giả danh, rởm đời, cho thấy giá trị học vấn trong xã hội đương thời bị coi nhẹ và lẫn lộn.

Tiếp đó, Tú Xương tiếp tục khắc họa hình ảnh ông đồ Bốn qua vẻ bề ngoài và cách ăn nói. Nhân vật hiện lên với áo quần “đĩnh đạc”, dáng vẻ ra chiều trí thức, nhưng lời ăn tiếng nói lại “nhề nhàng”, mang “giọng Ngô”, gợi cảm giác quê kệch, thiếu nền nếp. Sự đối lập giữa hình thức bên ngoài và bản chất bên trong đã tạo nên tiếng cười châm biếm. Qua đó, nhà thơ phê phán thói trọng hình thức, chạy theo cái vỏ bề ngoài mà không quan tâm đến giá trị thật.

Đỉnh điểm của tiếng cười trào phúng nằm ở hai câu cuối khi sự thật được phơi bày: ông đồ Bốn thực chất chỉ là “thằng bán sắt”. Từ cách xưng hô hạ thấp cùng những nét tả ngoại hình thô kệch, Tú Xương đã kéo nhân vật từ vị trí “ông đồ” rơi thẳng xuống đời thường. Tiếng cười bật ra không chỉ để chế giễu cá nhân ông đồ Bốn mà còn nhằm tố cáo một xã hội đảo điên, nơi danh xưng, địa vị có thể dễ dàng bị đánh tráo.

Tuy nhiên, đằng sau giọng cười mỉa mai ấy là nỗi đau và sự bất bình của nhà thơ. Tú Xương là người có tài nhưng lận đận đường khoa cử, nên ông càng xót xa trước cảnh đạo học suy đồi, kẻ không học cũng được tôn xưng, còn giá trị chân chính thì bị coi thường. Tiếng cười trong bài thơ vì thế không phải là cười vui mà là tiếng cười chua chát, mang ý nghĩa phê phán sâu sắc.

Tóm lại, “Giễu ông đồ Bốn ở phố Hàng Sắt” là một bài thơ trào phúng đặc sắc, thể hiện rõ tài năng và bản lĩnh phê phán của Trần Tế Xương. Qua việc giễu cợt một “ông đồ rởm”, tác giả đã lên án sự giả dối, hình thức và sự suy thoái của đạo học trong xã hội đương thời. Bài thơ không chỉ gây cười mà còn khiến người đọc suy ngẫm về giá trị thật của tri thức và nhân cách con người.

Để thể hiện tinh thần yêu nước, em luôn cố gắng chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức và chấp hành tốt nội quy của nhà trường. Em tôn trọng và gìn giữ truyền thống dân tộc, tham gia các hoạt động kỉ niệm ngày lễ lớn của đất nước. Trong cuộc sống hằng ngày, em có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn của công cộng và cư xử văn minh. Thời gian tới, em sẽ tiếp tục trau dồi kiến thức, kĩ năng, sống có trách nhiệm để sau này có thể góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Theo em, bài thơ “Chạy giặc” của Nguyễn Đình Chiểu gửi gắm thông điệp về nỗi đau mất nước và tinh thần trách nhiệm đối với nhân dân, đất nước. Qua những hình ảnh tan tác của chợ búa, nhà cửa, con người và thiên nhiên khi giặc Tây xâm lược, tác giả bày tỏ sự xót xa sâu sắc trước cảnh đời sống nhân dân lầm than, điêu đứng. Đồng thời, bài thơ còn là lời lên án mạnh mẽ những kẻ có trách nhiệm nhưng bất lực hoặc thờ ơ, không đứng ra bảo vệ dân chúng. Từ đó, tác phẩm thức tỉnh mỗi người về nghĩa vụ yêu nước, tinh thần dấn thân, không thể khoanh tay đứng nhìn trước nỗi đau chung của dân tộc.

Trong xã hội hiện đại, nhiều chuyên gia tâm lí xã hội cho rằng trì hoãn đang trở thành một “chứng bệnh” phổ biến ở giới trẻ. Đây không còn là thói quen nhỏ nhặt mà đã và đang để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với học tập, công việc và sự phát triển của mỗi cá nhân.

Trì hoãn là thói quen chậm trễ, né tránh việc cần làm, luôn dời lại sang “lúc khác”, “ngày mai”. Ở người trẻ, trì hoãn thường xuất hiện trong học tập, rèn luyện bản thân hay định hướng tương lai. Nguyên nhân của thói quen này bắt nguồn từ tâm lí lười biếng, thiếu kỉ luật, sợ khó, sợ thất bại. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội, trò chơi điện tử và các hình thức giải trí nhanh khiến nhiều bạn trẻ dễ bị cuốn vào thế giới ảo, quên đi trách nhiệm thực tế.

Thói quen trì hoãn để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó làm giảm hiệu quả học tập và công việc, khiến người trẻ luôn rơi vào trạng thái bị động, căng thẳng vì “nước đến chân mới nhảy”. Lâu dần, trì hoãn khiến con người đánh mất cơ hội, giảm ý chí phấn đấu và sự tự tin vào bản thân. Không chỉ vậy, việc thường xuyên trì hoãn còn ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần, tạo cảm giác chán nản, áp lực và thất vọng với chính mình.

Tuy nhiên, trì hoãn không phải là điều không thể khắc phục. Người trẻ cần nhận thức rõ tác hại của trì hoãn, tập xây dựng kế hoạch học tập và làm việc cụ thể, biết chia nhỏ mục tiêu để dễ thực hiện. Quan trọng hơn, mỗi người phải rèn luyện tính kỉ luật, tinh thần trách nhiệm, biết ưu tiên việc quan trọng trước các thú vui nhất thời.

Tóm lại, trì hoãn là một “căn bệnh” nguy hiểm âm thầm làm thui chột ý chí và tương lai của người trẻ. Việc chủ động thay đổi thói quen, sống có kế hoạch và hành động kịp thời không chỉ giúp mỗi cá nhân hoàn thiện bản thân mà còn góp phần tạo nên một thế hệ trẻ năng động, trách nhiệm và có ích cho xã hội.

Tác phẩm gợi cho em suy nghĩ sâu sắc về trách nhiệm của học sinh, sinh viên và trí thức đối với đất nước trong thời đại ngày nay. Trong bối cảnh đất nước đang hội nhập và phát triển, tri thức không chỉ để mưu cầu danh lợi cá nhân mà còn phải gắn liền với ý thức cống hiến và phụng sự xã hội. Mỗi học sinh, sinh viên cần chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, biết chọn lọc tri thức đúng đắn và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Bên cạnh đó, tầng lớp trí thức cần dám lên tiếng bảo vệ lẽ phải, phản biện cái sai, góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ. Chỉ khi tri thức đi đôi với trách nhiệm và hành động thiết thực, đất nước mới có thể phát triển bền vững.

1. Nghĩa tường minh:Hai câu thơ nói trực tiếp đến việc đỗ đạt trong khoa cử: chỉ cần một mảnh giấy ghi tên trên bảng vàng và nét son chấm bài đã khiến người đi thi trở thành giáp bảng, văn khôi – những danh hiệu cao trong thi cử thời phong kiến.

2. Nghĩa hàm ẩn:Qua hình ảnh “mảnh giấy”, “nét son”, tác giả châm biếm, phê phán sự hình thức, hời hợt của nền khoa cử: giá trị, danh phận của con người lại được quyết định quá dễ dàng, chỉ dựa vào vài nét mực trên giấy, không phản ánh đúng thực tài. Đồng thời, câu thơ bộc lộ thái độ mỉa mai, chua chát trước sự suy thoái của đạo học và xã hội đương thời.