Câu 1

Thể loại: tùy bút.

Câu 2

“Nghệ thuật” ăn quà của người Hà Nội: thể hiện qua việc “ăn đúng cái giờ ấy và chọn người bán ấy”, tức là chọn thời điểm ăn và chọn người bán món quà đúng mới thể hiện mình là người sành ăn.

Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, có rất nhiều câu chuyện cổ tích hay, để lại nhiều bài học sâu sắc và ý nghĩa. Truyện Tấm Cám là một trong số những tác phẩm như thế, nhân vật cô Tấm là điển hình cho vẻ đẹp của phụ nữ Việt Nam, vừa đẹp người lại đẹp nết, dù sống trong hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn giữ được tính cách nhân hậu, đảm đang, chính vì thế nàng đã có được hạnh phúc sau cùng.

Xây dựng lên Tấm là một cô gái mồ côi cha mẹ, phải sống với mẹ con dì ghẻ. Tấm bị bắt làm việc vất vả, nặng nhọc và bị đối xử bất công. Có thể nhận thấy được chính với hoàn cảnh Tấm tiêu biểu cho hoàn cảnh của người con riêng trong chuyện cổ tích. Thế nhưng Tấm lại có phẩm chất hiền lành, chăm chỉ chịu thương chịu khó. Tấm chính là hiện thân cho cái thiện, cái đẹp ở người lao động. Hình ảnh cô Tấm hiền lành chăm chỉ là thế nhưng phải chịu đựng, cam chịu sự đày đọa bất công của mẹ con Cám. Tấm đã phải làm việc vất vả còn Cám thì được nuông chiều. Giỏ tép do chính Tấm bắt cực nhọc lại bị Cám cướp mất, chính Cám đã cướp đi thành quả lao động của Tấm. Cho đến khi cả khi làng mở hội thì Tấm cũng ngoan ngoãn làm theo lời dì dặn mà không cãi lại cũng không dám chốn đi. Lúc này đây thì Tấm lại khóc và con người hiền lành ấy cũng được bụt giúp đỡ, khi Tấm đã trở thành hoàng hậu thì Tấm vẫn bị mẹ con Cám hãm hại hết lần này đến lần khác. Với ngôi vị hoàng hậu và cuộc sống giàu sang cũng chưa đủ để cứu Tấm khỏi âm mưu hãm hại của dì ghẻ. Thế rồi không chỉ thế Tấm đã rất nhiều lần chết đi sống lại và hóa thân vào nhiều thứ từ hóa thân thành chim vàng anh, rồi thành cây xoan đào, hay cũng là hiện hình vào khung cửi rồi vào quả thị và trở thành người. Cô Tấm luôn luôn phản kháng quyết liệt hóa thân và hồi sinh để đấu tranh giành sự sống và hạnh phúc.

Hình ảnh đẹp của Tấm mà giúp chúng ta hiểu hơn phần nào cuộc sống của người lao động trong xã hội cũ. Những con người này thấp cổ bé họng và bỗng nhiên bị trà đạp bất công và không có quyền nói lên tiếng nói của mình. Chính vì thế mà họ gửi những ước mơ của mình, niềm tin vào cuộc sống tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn vào trong cổ tích bình chứa ước mơ của dân gian xưa.

Những món quà thời thơ ấu luôn có ý nghĩa rất quan trọng với mỗi người, là tình cảm, là kỉ niệm, là ngây dại và là những kí ức năm tháng không thể nào quên. Và có lẽ chiếc xe đạp mini bố tặng em mùa hè năm lớp 4 là món quà ý nghĩa nhất đối với em. Bởi chiếc xe là người bạn đồng hành, cùng em trải qua biết bao kỉ niệm vui buồn.

Em vẫn còn nhớ như in cảm xúc vui sướng khi được bố tặng cho chiếc xe đạp này. Chiếc xe là phần thưởng bất ngờ cho nỗ lực trong học tập của em. Hôm đấy em đang chơi cùng lũ trẻ trong làng thì không biết từ đâu bố mang tới một chiếc xe đạp mới tinh rất là đẹp đến bên em và nói : Đây là phần thưởng cho con gái nhỏ của bố. Em vui sướng không nói nên lời mà ôm trầm lấy bố. Đấy là chiếc xe đạp mini Nhật với màu hồng phấn mà em yêu thích nhất. Em vô cùng hãnh diễn trước bạn bè vì được nhận món quà này vì sự nỗ lực, thành tích học tập của bản thân. Một niềm vui phơi phới trong lòng mà chẳng thể diễn tả nổi, một niềm vui tuổi con trẻ đôi khi chỉ bình dị và nhẹ nhàng thế thôi.

Cảm nhận ban đầu của em về chiếc xe đạp chính là kiểu dáng đẹp và màu sắc hài hòa. Chiếc xe đẹp trông thật đẹp và chắc chắn. Bố giới thiệu cho em biết về từng bộ phận và công dụng của từng bộ phận của xe. Em chăm chú nghe bố nói và say sưa ngắm chiếc xe. Chiếc xe đạp không quá lớn mà cũng chẳng quá nhỏ, rất phù hợp với độ tuổi của em Vật liệu chính để làm thàng xe là nhôm sắt nhưng đã được mạ một lớp sơn bóng loáng màu hồng phấn trên thân xe còn dán các hình chú mèo Hello Kitty vô cùng đáng yêu và dễ thương.Phía đầu xe là chiếc giỏ xe khá rộng, đủ để cho em đựng vừa chiếc cặp sách và đồ dụng cần thiếtMọi bộ phận trên xe đều rất mới và chắc chắn từ chiếc chuông, chiếc yếm xe đến hai chiếc bánh xe. Chiếc xe là người bạn đồng hành cùng tuổi thơ em. Cùng em đi trên mọi nẻo đường khám phá những điều tuyệt diệu. Em rất trân trọng và giữ gìn món quà này của bố.

Nhớ về chiếc xe đạp trong em còn nhớ về bao kỉ niệm thời ấu thơ. Kỉ niệm bên bố, bên bạn bè và những chuyến phưu lưu kì thú. Trong kí ức của em vẫn còn nhớ như in lần đầu tiên bố dạy em tập xe đạp. Em rụt rè có phần sợ sệt không tự tin điều khiển chiếc xe. Thế nhưng bố đã dịu dàng, ân cần chỉ cho e cách đi và động viên, cổ vũ tinh thần em. Với sự bảo ban của bố em đã tập đi xe một cách thành thạo. Kể từ đó cứ chiều chiều là hai bố con em lại đạp xe thong dong hóng gió trên con đường làng quen thuộc. Có những lần vì quá mãi mê với cảnh đẹp mà bố và em quên mất thời gian đến tối mờ mới về tới nhà. Một nụ cười thoáng qua và cảm giác ngại ngùng khi em nhớ về lần đua xe với cái Mai. Lần đua xe đấy em không chỉ bị té thâm chân mà còn bị mẹ phạt rất nặng. Đó là một bài học mà cũng là một kỉ niệm mà em không bao giờ quên. Chiếc xe đạp là món quà ý nghĩa mà bố dành tặng cho em. Là những kỉ niệm thật đáng nhớ trong thời ấu thơ. Chiếc xe của tuổi thơ ghi dấu biết bao hoài niệm, kí ức thật tươi đẹp mà không gì có thể so sánh được.

Đối với em, thời thơ ấu có một vị trí vô cùng đặc biệt. Nó giống như một chiếc hòm cất giữ những kỉ niệm thơ bé của tôi. Thường, kỉ niệm vẫn luôn đi kèm với những dấu ấn, kỉ vật. Và kỉ niệm của tôi được in dấu chứa đựng trong chiếc xe đạp này. Nhận chiếc xe đạp là một kỉ niệm đẹp đẽ bên bố, bên bạn bè và hành trình khám phá mọi nẻo đường của em. Dù bây giờ em đã khôn lớn, chiếc xe kia không còn phù hợp với em nữa, nhưng em sẽ mãi trân trọng giữ gìn và nhớ về khoảnh khắc ấy, khoảnh khắc em nhận chiếc xe - người bạn lưu giữ kỉ niệm đẹp của em

Câu 9

Biện pháp nghệ thuật ẩn dụ “nón mê”, “áo tơi” tượng trưng cho sự lam lũ của người mẹ. Đó là những ngày tháng dầm mưa dãi nắng cầy bừa đến mức nay còn áo chỉ lủn củn trông khó coi, nón trở nên cũ và rách nát – sự nhọc nhằn mà người mẹ đã phải trải qua.

Câu 10

Thông điệp chung của các dòng thơ trên là: tác giả đều gửi đến thông điệp cho ta hãy biết yêu quý mẹ nhiều hơn , trân trọng những gì mẹ đã làm để nuôi lớn ta , dù ta có trưởng thành đến đâu thì ở trong vòng tay mẹ ta mãi mãi cũng chỉ là đứa trẻ ngây thơ, hồn nhiên và là đứa con mẹ yêu quý nhất .

Trong cuộc sống, những hành động nhỏ bé nhưng đầy tình cảm có thể mang đến những thay đổi lớn lao, tạo nên sự ấm áp trong những khoảnh khắc tưởng chừng như u ám nhất. Truyện ngắn "Cậu bé nạo ống khói" của nhà văn A-mi-xi là một minh chứng sâu sắc cho điều đó. Câu chuyện không chỉ đơn thuần là sự khó khăn của một đứa trẻ nghèo mà còn là tấm gương sáng về lòng nhân ái và sự sẻ chia giữa con người. Thông qua hình ảnh cậu bé nạo ống khói và những nữ sinh giúp đỡ cậu, tác phẩm đã khắc họa sâu sắc giá trị của tình yêu thương và sự đồng cảm trong xã hội.

Nhân vật chính của câu chuyện là một cậu bé nạo ống khói, công việc nặng nhọc và đầy khổ cực. Cậu bé phải làm việc vất vả suốt ngày dài để kiếm sống nhưng trong một lần đi làm, cậu đã vô tình làm rơi mất số tiền kiếm được. Với vẻ mặt buồn bã và tuyệt vọng, cậu đứng dựa vào tường và khóc nức nở. Sự thất vọng hiện rõ trên khuôn mặt cậu khi nghĩ đến việc sẽ không thể về nhà vì sợ bị chủ đánh đòn. Chính khoảnh khắc đó đã khiến những cô nữ sinh đi ngang qua không thể làm ngơ. Họ không chỉ tò mò mà còn sẵn lòng giúp đỡ khi biết cậu bé đang gặp khó khăn.

Hình ảnh những nữ sinh không ngần ngại chia sẻ số tiền ít ỏi của mình, mỗi người một chút, thể hiện rõ lòng nhân ái và sự thấu hiểu sâu sắc. Dù số tiền không nhiều nhưng họ đã làm được một việc lớn lao. Họ không chỉ giúp đỡ về mặt vật chất mà còn giúp cậu bé cảm thấy được sự an ủi và động viên tinh thần. Đây chính là một minh chứng sống động cho sức mạnh của tình yêu thương, dù chỉ là những hành động nhỏ nhưng có thể thay đổi được cả một số phận.

Câu chuyện cũng phản ánh rõ nét sự bất công trong xã hội, nơi mà những đứa trẻ nghèo phải làm việc vất vả để sinh tồn. Cậu bé nạo ống khói, với làn da đen ngòm và đôi tay đầy bụi bẩn, chỉ là một trong vô vàn số phận bất hạnh ấy. Tuy nhiên, điều làm câu chuyện này trở nên đặc biệt chính là việc những người xung quanh dù là những cô gái trẻ vẫn sẵn lòng chia sẻ và giúp đỡ mà không phân biệt giàu nghèo, địa vị.

Qua truyện, A-mi-xi đã khắc họa một thông điệp sâu sắc về tình người và sự sẻ chia. Dù xã hội có đầy rẫy khó khăn và bất công nhưng nếu mỗi người đều có thể dành cho nhau một chút lòng tốt, một chút chia sẻ, thì thế giới này sẽ trở nên tươi đẹp hơn. Câu chuyện cũng nhắc nhở chúng ta về trách nhiệm của mỗi người trong việc giúp đỡ những người kém may mắn hơn, đặc biệt là những đứa trẻ phải chịu đựng cuộc sống khổ cực từ rất sớm.

"Cậu bé nạo ống khói" không chỉ là một câu chuyện về một đứa trẻ nghèo mà còn là một bài học về lòng nhân ái và sự cảm thông. Qua đó, tác phẩm nhấn mạnh rằng chỉ cần chúng ta biết yêu thương và chia sẻ, cuộc sống sẽ trở nên tốt đẹp hơn dù chỉ là những hành động nhỏ nhưng mang lại sự ấm áp cho những trái tim cô đơn.

– HS rút ra được bài học cho bản thân: Thấu hiểu, đồng cảm, thương xót cho những người có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời cần biết chủ động giúp đỡ, an ủi, động viên họ.  

– HS rút ra được bài học cho bản thân: Thấu hiểu, đồng cảm, thương xót cho những người có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời cần biết chủ động giúp đỡ, an ủi, động viên họ.