Đoạn trích “Chinh phụ ngâm” là tiếng lòng đầy đau thương và cô đơn của người chinh phụ có chồng ra trận. Qua ngòi bút tinh tế của Đặng Trần Côn và bản dịch tuyệt vời của Đoàn Thị Điểm, người đọc cảm nhận sâu sắc nỗi nhớ thương, cô quạnh và khát vọng đoàn viên tha thiết của người phụ nữ trong cảnh ly biệt. Đoạn thơ thể hiện rõ nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Mở đầu đoạn thơ là hình ảnh người chinh phụ trong không gian tĩnh mịch: “Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước, Ngoài rèm thưa rủ thác đòi phen.” Hai câu thơ gợi lên cảnh hiu hắt, buồn tênh của người phụ nữ cô độc nơi khuê phòng. Mọi âm thanh, bước đi đều nhỏ bé, thầm lặng như chính nỗi lòng nàng. Cảnh vật tĩnh lặng phản chiếu tâm trạng trống vắng, cô đơn. Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình được vận dụng khéo léo: cảnh vắng người để nói tâm hồn trống trải. "Đèn có biết dường bằng chẳng biết, Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.” Hình ảnh ngọn đèn được nhân hoá — người bạn duy nhất chia sẻ nỗi nhớ. Nhưng đèn “chẳng biết”, càng khiến nỗi cô đơn thêm sâu sắc. Nỗi lòng “bi thiết” – đau đớn, u sầu – được dồn nén trong những câu hỏi day dứt. Cách lặp lại cấu trúc câu hỏi tu từ diễn tả sự bế tắc, đơn độc của người chinh phụ trong những đêm dài chờ đợi. “Buồn rầu nói chẳng nên lời, Hoa đèn kia với bóng người khá thương.” Nỗi buồn không thể thốt nên lời – cảm xúc bị dồn nén đến tận cùng. Hình ảnh “hoa đèn” lung linh, chập chờn gợi liên tưởng đến bóng người chinh phu — ảo ảnh của niềm thương nhớ. Nghệ thuật ẩn dụ, nhân hoá làm tăng sức gợi cảm xúc, khiến cảnh vật như cũng đồng cảm với lòng người. “Gà eo óc gáy sương năm trống, Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên. Khắc giờ đằng đẵng như niên, Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.” Tiếng gà, bóng hòe, sương đêm — những chi tiết gợi thời gian kéo dài lê thê, khiến nỗi nhớ thêm nặng nề. So sánh “khắc giờ đằng đẵng như niên”, “mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa” là những hình ảnh ước lệ giàu tính biểu cảm, diễn tả sự chờ đợi mòn mỏi, vô tận của người phụ nữ. Nỗi cô đơn không chỉ là cảm xúc, mà đã trở thành thời gian bất tận. “Hương gượng đốt hồn đà mê mải, Gương gượng soi lệ lại châu chan. Sắt cầm gượng gảy ngón đàn, Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.”

Từ “gượng” được lặp lại nhiều lần cho thấy mọi hành động đều gượng ép, vô hồn. Nàng cố gắng tìm niềm vui trong những việc thường ngày (thắp hương, soi gương, gảy đàn) nhưng nỗi buồn vẫn tràn ngập. Hình ảnh “dây uyên đứt”, “phím loan chùng” là biểu tượng cho tình duyên tan vỡ, hạnh phúc dang dở. Đây là đỉnh điểm của bi kịch trong tâm hồn người chinh phụ.

Hãy sống đúng với bản thân và theo đuổi những giá trị đích thực,không bị cuốn theo những cám đỗ vật chất với danh vọng.

-Sự lựa chọn của Từ Thức ở cuối đoạn trích:Chàng bèn mặc áo cừu nhẹ,đội nón lá ngắn,và núi Hoành Sơn,rồi sau không biết đi đâu mất thể hiện khát vọng tự đó,muốn thoát khỏi những ràng buộc của cuộc sống trần tục và xã hội phong kiến, để tìm kiếm hạnh phúc đích thực cho bản thân