Tác phẩm gửi gắm khát vọng thoát ly chốn trần tục để tìm đến một thế giới thanh cao, đẹp đẽ, nhưng đồng thời cũng nhắc nhở con người rằng không thể trốn tránh thực tại, bởi cõi tiên – dù đẹp đến đâu – cũng không phải nơi dành cho con người trần thế.

Lí giải:
Câu chuyện Từ Thức lấy vợ tiên thể hiện ước mơ lãng mạn của con người xưa: được sống trong cảnh tiên, thoát khỏi vòng danh lợi ô trọc. Tuy nhiên, khi Từ Thức ở chốn tiên, dù hạnh phúc bên Giáng Hương, chàng vẫn canh cánh nỗi nhớ quê hương, bạn bè, cuộc sống trần gian. Khi trở về, chàng mới nhận ra “vật đổi sao dời”, thời gian nơi tiên giới và trần thế đã khác xa nhau, mọi thứ xưa kia đều đã mất. Điều đó thể hiện quy luật tất yếu: con người thuộc về cõi người, không thể tách rời khỏi dòng chảy hiện thực và thời gian.

Đó là một lựa chọn mang tính tất yếu, thể hiện bi kịch của con người lý tưởng trong xã hội phong kiến.