Sau khi trở về quê nhà, Từ Thức nhận ra rằng cuộc sống trần gian đã thay đổi hoàn toàn. Người thân không còn, cảnh vật xưa cũng không còn nữa. Chàng không thể quay lại chốn tiên giới vì cỗ xe mây đã mất, duyên tiên đã hết. Sự lựa chọn "vào núi Hoành Sơn, rồi sau không biết đi đâu mất" là một hành động thể hiện sự từ bỏ cả hai thế giới: tiên và tục. Điều này cho thấy sự bất lực của con người trước sức mạnh của số phận và khát vọng tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, một ý nghĩa cao cả hơn cho đời mình

Thông điệp ý nghĩa nhất là: Hôn nhân giữa người và tiên là một bi kịch

Lí giải: Mối duyên giữa Từ Thức và Giáng Hương tưởng chừng là một kết thúc viên mãn, nhưng lại là khởi đầu cho bi kịch.Khi Từ Thức trở về cõi trần, mọi thứ đã thay đổi. Thời gian ở tiên giới trôi chậm hơn nhiều so với trần gian, khiến chàng trở thành người của quá khứ.Cảnh vật, con người đều đã khác xưa, Từ Thức không còn nơi nương tựa, không người thân quen, phải đối mặt với nỗi cô đơn và sự lạc lõng.Điều này cho thấy, sự khác biệt về bản chất (người - tiên) và quy luật của hai thế giới (trần gian - tiên giới) là rào cản không thể vượt qua, dẫn đến kết cục đau khổ cho cả hai.