Đoạn trích “Chinh phụ ngâm” thể hiện nỗi cô đơn, buồn nhớ, khắc khoải của người chinh phụ trong đêm dài cô quạnh. Bằng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình tinh tế, điệp từ, hình ảnh ước lệ giàu biểu cảm và thể thơ song thất lục bát uyển chuyển, tác phẩm thể hiện sâu sắc tiếng lòng và khát vọng hạnh phúc của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Truyện gửi gắm thông điệp: Con người dù khao khát hạnh phúc và tự do đến đâu, cũng không thể thoát ly hoàn toàn khỏi cuộc sống trần thế. Hạnh phúc chỉ có ý nghĩa khi ta biết trân trọng, gắn bó với những giá trị thực tại và tình người nơi nhân gian.

Từ Thức chọn vào núi Hoành Sơn vì không còn chốn nương thân giữa nhân gian đã đổi thay, cũng không thể trở lại tiên giới khi duyên đã dứt. Đó là hành động biểu tượng cho sự thoát tục, thể hiện bi kịch của con người tài hoa, khát khao tự do và cái đẹp nhưng lạc lõng giữa hai cõi tiên – trần.