a. Biểu hiện tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa trong lớp phủ thổ nhưỡng: Đất phong hóa mạnh → đất feralit phổ biến (đỏ vàng). Đất dễ bị rửa trôi, xói mòn do mưa nhiều. Tầng đất dày nhưng nghèo mùn, dễ thoái hóa nếu không bảo vệ.b. Nguyên nhân suy giảm tài nguyên sinh vật:

a. Biểu hiện tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa trong lớp phủ thổ nhưỡng: Đất phong hóa mạnh → đất feralit phổ biến (đỏ vàng). Đất dễ bị rửa trôi, xói mòn do mưa nhiều. Tầng đất dày nhưng nghèo mùn, dễ thoái hóa nếu không bảo vệ.b. Nguyên nhân suy giảm tài nguyên sinh vật:

Nguyễn Khuyến không chỉ được biết đến là một bậc tà tài hoa với những bài thơ vịnh cảnh mùa thu xuất thần, mà ông còn là một tâm hồn gắn bó máu thịt với làng quê Việt Nam. Bài thơ "Chốn quê" là một minh chứng tiêu biểu cho tấm lòng của "nhà thơ của dân quê". Tác phẩm không tô vẽ một bức tranh thôn dã thanh bình, thơ mộng mà lại trực diện xoáy sâu vào thực cảnh nghèo khó, cơ cực của người nông dân dưới ách bóc lột của thực dân phong kiến cuối thế kỷ XIX.

Mở đầu bài thơ, Nguyễn Khuyến đưa người đọc đến với thực trạng sản xuất đầy bế tắc của người dân:

"Mấy năm làm ruộng vẫn chân thua,

Chiêm mất đằng chiêm, mùa mất mùa."

Hai chữ "chân thua" được dùng rất đắc địa, gợi lên hình ảnh một cuộc chơi mà người nông dân luôn ở thế yếu, làm bao nhiêu mất bấy nhiêu. Nghệ thuật liệt kê "chiêm", "mùa" kết hợp với điệp từ "mất" đã nhấn mạnh sự khắc nghiệt của thiên tai. Khi cả hai vụ lúa chính trong năm đều thất bát, người nông dân rơi vào cảnh trắng tay, mọi hy vọng bám víu vào mảnh ruộng đều tan biến.

Nỗi đau không chỉ dừng lại ở thiên tai, mà còn nằm ở nhân tai – sự bóc lột tàn nhẫn của bộ máy cai trị:

"Phần thuế quan Tây, phần trả nợ,

Nửa công đứa ở, nửa thuê bò."

Cấu trúc đối xứng và cách phân chia "phần", "nửa" cho thấy một sự thật phũ phàng: hạt gạo chưa kịp vào bồ đã bị xâu xé bởi đủ thứ gánh nặng. Nào là sưu thuế nặng nề của chính quyền thực dân ("quan Tây"), nào là những khoản nợ lãi vay mượn để duy trì sản xuất. Thậm chí, ngay cả công sức lao động hay sức kéo của trâu bò cũng chiếm hết phần lợi nhuận ít ỏi còn lại. Người nông dân trở thành những kẻ làm thuê ngay trên chính mảnh ruộng của mình, lao động cật lực nhưng kết quả chỉ là con số không tròn trĩnh.

Từ sự thiếu thốn về vật chất, Nguyễn Khuyến tiếp tục khắc họa đời sống sinh hoạt đạm bạc đến xót xa:

"Sớm trưa dưa muối cho qua bữa,

Chợ búa trầu chè chẳng dám mua."

Hình ảnh "dưa muối" hiện lên như một biểu tượng của cái nghèo bền vững. Ăn không phải để ngon, mà là để tồn tại "cho qua bữa". Thậm chí, những thú vui tối thiểu, mang đậm bản sắc văn hóa làng quê như miếng trầu, bát chè cũng trở nên xa xỉ. Hai chữ "chẳng dám" gợi lên sự cam chịu, nhẫn nhịn và thắt lưng buộc bụng đến cùng cực của người dân hiền lành.

Kết thúc bài thơ là một tiếng than đầy bất lực và sự trăn trở của một trí thức nặng lòng với dân:

Cần kiệm thế mà không khá nhỉ,

Bao giờ cho biết khỏi đường lo?"

Đây là một nghịch lý đau đớn. Trong quan niệm dân gian, "cần kiệm" là gốc rễ của sự giàu có, nhưng trong bối cảnh xã hội bấy giờ, dù có chăm chỉ và tiết kiệm đến đâu, người dân vẫn không thể thoát khỏi cái vòng quẩn quanh của nghèo đói. Câu hỏi tu từ ở cuối bài thơ như một tiếng thở dài, mở ra một tương lai mờ mịt. "Đường lo" ấy không chỉ là nỗi lo cơm áo gạo tiền, mà còn là nỗi lo về vận mệnh của cả một tầng lớp bị bỏ rơi trong xã hội.

Bằng ngôn ngữ bình dị, gần gũi như lời ăn tiếng nói hằng ngày nhưng lại chứa đựng sức gợi cảm mạnh mẽ, Nguyễn Khuyến đã dựng lên một bức tranh hiện thực đầy ám ảnh. "Chốn quê" không chỉ là lời cảm thông sâu sắc với nỗi khổ của nhân dân mà còn cho thấy nhân cách cao đẹp của một nhà thơ luôn đau đáu với vận mệnh đất nước và nỗi đau của đồng bào mình.

Phương thức biểu đạt chính là: Tự sự (kể chuyện).

Câu 2. Ngôi kể:

• Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (người kể chuyện xưng "tôi", trực tiếp kể lại câu chuyện của mình).

Câu 3. Chủ đề của văn bản:

• Văn bản nói về tình cảm gia đình ấm áp, sự chăm sóc tận tình và nỗi lo lắng của cha mẹ dành cho con cái trong giai đoạn ôn thi vất vả, đồng thời thể hiện lòng hiếu thảo, sự thấu hiểu của người con đối với mẹ.

Câu 4. Từ ngữ địa phương:

• Từ ngữ địa phương: đậu phộng, rau om.

• Từ ngữ toàn dân tương ứng:

• Đậu phộng \rightarrow Lạc.

• Rau om \rightarrow Rau ngổ (hoặc rau ngổ hương).

Câu 5. Suy nghĩ về tình cảm của nhân vật "tôi" dành cho mẹ:

• Chi tiết này cho thấy nhân vật "tôi" là một người con rất hiếu thảo, tinh tế và giàu tình cảm.

• Dù đã rất ngán món canh bí đỏ, nhưng vì thấu hiểu nỗi lòng, sự lo lắng và hy vọng của mẹ, nhân vật "tôi" đã chọn cách "nín thở nuốt trọn" để mẹ được vui lòng. Đó là sự hy sinh sở thích cá nhân để đổi lấy niềm vui và sự an tâm cho mẹ.

Câu 6. Viết đoạn văn (Tham khảo)

Tình cảm gia đình là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất trong cuộc đời mỗi con người. Đó không chỉ là sự chăm sóc tận tụy của mẹ qua từng bát canh, hay lời răn dạy nghiêm khắc nhưng đầy lo lắng của cha, mà còn là sự thấu hiểu, sẻ chia từ phía con cái. Gia đình chính là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, giúp chúng ta vượt qua những áp lực, mệt mỏi trong học tập và cuộc sống. Khi có sự kết nối yêu thương giữa các thành viên, mọi khó khăn dẫu lớn đến đâu cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng và đáp lại tình cảm ấy bằng những hành động quan tâm nhỏ bé nhưng chân thành. Một mái ấm hạnh phúc chính là hành trang quý giá nhất để chúng ta tự tin bước vào đời.

Phương thức biểu đạt chính là: Tự sự (kể chuyện).

Câu 2. Ngôi kể:

• Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (người kể chuyện xưng "tôi", trực tiếp kể lại câu chuyện của mình).

Câu 3. Chủ đề của văn bản:

• Văn bản nói về tình cảm gia đình ấm áp, sự chăm sóc tận tình và nỗi lo lắng của cha mẹ dành cho con cái trong giai đoạn ôn thi vất vả, đồng thời thể hiện lòng hiếu thảo, sự thấu hiểu của người con đối với mẹ.

Câu 4. Từ ngữ địa phương:

• Từ ngữ địa phương: đậu phộng, rau om.

• Từ ngữ toàn dân tương ứng:

• Đậu phộng \rightarrow Lạc.

• Rau om \rightarrow Rau ngổ (hoặc rau ngổ hương).

Câu 5. Suy nghĩ về tình cảm của nhân vật "tôi" dành cho mẹ:

• Chi tiết này cho thấy nhân vật "tôi" là một người con rất hiếu thảo, tinh tế và giàu tình cảm.

• Dù đã rất ngán món canh bí đỏ, nhưng vì thấu hiểu nỗi lòng, sự lo lắng và hy vọng của mẹ, nhân vật "tôi" đã chọn cách "nín thở nuốt trọn" để mẹ được vui lòng. Đó là sự hy sinh sở thích cá nhân để đổi lấy niềm vui và sự an tâm cho mẹ.

Câu 6. Viết đoạn văn (Tham khảo)

Tình cảm gia đình là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất trong cuộc đời mỗi con người. Đó không chỉ là sự chăm sóc tận tụy của mẹ qua từng bát canh, hay lời răn dạy nghiêm khắc nhưng đầy lo lắng của cha, mà còn là sự thấu hiểu, sẻ chia từ phía con cái. Gia đình chính là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, giúp chúng ta vượt qua những áp lực, mệt mỏi trong học tập và cuộc sống. Khi có sự kết nối yêu thương giữa các thành viên, mọi khó khăn dẫu lớn đến đâu cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng và đáp lại tình cảm ấy bằng những hành động quan tâm nhỏ bé nhưng chân thành. Một mái ấm hạnh phúc chính là hành trang quý giá nhất để chúng ta tự tin bước vào đời.

Phương thức biểu đạt chính là: Tự sự (kể chuyện).

Câu 2. Ngôi kể:

• Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (người kể chuyện xưng "tôi", trực tiếp kể lại câu chuyện của mình).

Câu 3. Chủ đề của văn bản:

• Văn bản nói về tình cảm gia đình ấm áp, sự chăm sóc tận tình và nỗi lo lắng của cha mẹ dành cho con cái trong giai đoạn ôn thi vất vả, đồng thời thể hiện lòng hiếu thảo, sự thấu hiểu của người con đối với mẹ.

Câu 4. Từ ngữ địa phương:

• Từ ngữ địa phương: đậu phộng, rau om.

• Từ ngữ toàn dân tương ứng:

• Đậu phộng \rightarrow Lạc.

• Rau om \rightarrow Rau ngổ (hoặc rau ngổ hương).

Câu 5. Suy nghĩ về tình cảm của nhân vật "tôi" dành cho mẹ:

• Chi tiết này cho thấy nhân vật "tôi" là một người con rất hiếu thảo, tinh tế và giàu tình cảm.

• Dù đã rất ngán món canh bí đỏ, nhưng vì thấu hiểu nỗi lòng, sự lo lắng và hy vọng của mẹ, nhân vật "tôi" đã chọn cách "nín thở nuốt trọn" để mẹ được vui lòng. Đó là sự hy sinh sở thích cá nhân để đổi lấy niềm vui và sự an tâm cho mẹ.

Câu 6. Viết đoạn văn (Tham khảo)

Tình cảm gia đình là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất trong cuộc đời mỗi con người. Đó không chỉ là sự chăm sóc tận tụy của mẹ qua từng bát canh, hay lời răn dạy nghiêm khắc nhưng đầy lo lắng của cha, mà còn là sự thấu hiểu, sẻ chia từ phía con cái. Gia đình chính là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, giúp chúng ta vượt qua những áp lực, mệt mỏi trong học tập và cuộc sống. Khi có sự kết nối yêu thương giữa các thành viên, mọi khó khăn dẫu lớn đến đâu cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng và đáp lại tình cảm ấy bằng những hành động quan tâm nhỏ bé nhưng chân thành. Một mái ấm hạnh phúc chính là hành trang quý giá nhất để chúng ta tự tin bước vào đời.

Bài làm

Nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập trường nhà trường tổ chức cho học sinh khối 9 chuyến đi tham quan Đà Lạt kéo dài 3 ngày 2 đêm. Đó là một hành trình khám phá thiên nhiên tuyệt đẹp, mà còn là kỷ niệm đáng nhớ trong đời học sinh của tôi

Chuyến xe khởi hành từ lúc sáng sớm. Tiết trời xe lặn cùng tiếng cười nói rộn ràng khiến tôi không khỏi háo hức và vui mừng. Sau gần 8 tiếng di chuyển chúng tôi đặt chân tới thành phố mộng mơ trong sương. Đà Lạt hiện ra như một bức tranh thủy mặc, với những rừng thông bạt ngàn, hồ nước phẳng lặng và có hoa cỏ rực rỡ khắp nơi

Điểm đến đầu tiên là Thung Lũng Tình Yêu. Cảnh sắc nơi đây khiến tôi ngỡ như đang lạc vào xứ sở cổ tích. Những hàng thông xanh rì rào trong gió, những con đường quanh co uốn lượn giữa đồi hoa cẩm tú cầu, tất cả tạo nên một khung cảnh vừa thơ mộng vừa hùng vĩ

Sáng hôm sau chúng tôi được dẫn đi tham quan Dinh Bảo Đại, nơi từng là nơi nghỉ dưỡng của vị vua cuối cùng triều Nguyễn. Bước chân qua từng gian phòng, tôi không chỉ bị cuốn hút bởi vẻ đẹp kiến trúc mà còn cảm nhận được hơi thở của lịch sử

Điều khiển thôi nhớ mãi không quên chính là buổi sinh hoạt lửa trại tối hôm đó. Trong cái lạnh cao nguyên, mọi người cùng quây quần bên đống lửa bập bùng, nắm tay nhau hát vang những bài ca tuổi học. Những trò chơi, tiếng cười và cả những lời tâm sự, khiến tôi cảm nhận được sự gắn kết, ấm áp như một gia đình thực sự. Có bạn đã khóc vì xúc động khi nhắc đến quãng thời gian bên nhau sắp kết thúc. Tôi cũng thấy cay mắt, vì hiểu rằng những khoảnh khắc ấy sẽ là ký ức khó phai trong lòng

Chuyến đi kết thúc vào sáng sớm ngày thứ ba. Trên đường về ai cũng không muốn rời xa Đà Lạt. Nhưng hơn hết chúng tôi mang về không chỉ là những món quà lưu niệm, mà là cả một kho kỷ niệm đẹp đẽ tinh khôi của tuổi học trò

Tôi thầm biết ơn nhà trường và thầy cô đã tạo điều kiện để tôi được tham gia một hành trình ý nghĩa như vậy. Đó không chỉ là một chuyến đi mà là một phần tuổi thơ, nơi lưu trữ những tiếng cười, những ánh mắt thân thương và cả những xúc cảm không bao giờ gặp lại

Câu 1:

Bài thơ được viết theo thể thơ bảy chữ

Câu 2:

Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả quê hương trong khổ thứ nhất là sông núi, cò bay thẳng cánh, đồng không, Huế quê tôi ở giữa lòng

Câu 3:

Từ "nhuộm" trong dòng thơ trên gợi hình ảnh máu của những người chiến sĩ hy sinh thấm đỏ đồng quê, thể hiện sự mất mát, đau thương nhưng cũng đầy tự hào về truyền thống đấu tranh kiên cường của con người xứ Huế

Câu 4:

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là nỗi nhớ quê hương sâu nặng và sự biết ơn đến các chiến sĩ đã hi sinh bảo vệ quê hương

Căn cứ vào xuyên suốt bài thơ tác giả nhắc đến cảnh sắc thiên nhiên, con người, lịch sử đấu tranh và sự hi sinh của người dân Huế

Câu 5:

Mạch cảm xúc của bài thơ là:

Mở đầu, nói về nỗi nhớ cảnh vật quê hương

Tiếp theo, sự tri ân đối với những người đã hi sinh

Cuối cùng, nói về niềm thương nhớ, gắn bó sâu sắc với quê hương

Câu 6:

Những người con xứ Huế đã hy sinh thân mình cho Tổ quốc thật cao cả và thiêng liêng. Họ ngã xuống để quê hương được tự do, để đất nước có hòa bình hôm nay. Máu của họ đã hoà vào đất mẹ, trở thành biểu tượng của lòng yêu nước bất diệt. Thế hệ trẻ ngày nay cần biết ơn và noi theo tấm gương ấy. Học tập chăm chỉ, sống tốt, sống có ích và góp phần xây dựng đất nước chính là cách thể hiện lòng biết ơn sâu sắc nhất. Mỗi người trẻ cần giữ gìn, phát huy truyền thống anh hùng mà cha anh để lại