Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu giúp em nhận biết được thể thơ của văn bản trên.

Bài thơ được viết theo thể thơ song thất lục bát, thể hiện qua đặc điểm sau:Các khổ thơ gồm hai dòng 7 chữ (song thất) và hai dòng 6–8 chữ (lục bát).Vần điệu tuân theo quy luật: vần lưng (ở dòng 1 và 2) và vần cuối ở các dòng lục bát.

Câu 2. Phương thức biểu đạt chính của văn bản này là gì?

Biểu cảm, kết hợp với tự sự và miêu tả để thể hiện cảm xúc, tâm sự của tác giả.

Câu 3. Nhận xét về không gian và thời gian trong văn bản.

Không gian: Gắn với khung cảnh mùa xuân, thiên nhiên tươi đẹp, phong cảnh chiều xuân, nhưng lại đối lập với tâm trạng u uất của nhân vật trữ tình.Thời gian: Trải dài từ quá khứ (15 năm trước) đến hiện tại (năm 1936), khi tác giả nhìn lại một chặng đường đời và sự nghiệp đầy biến động.

Câu 4. Qua văn bản, nhân vật trữ tình gửi gắm những tâm trạng, cảm xúc gì?

Nhân vật trữ tình bộc lộ:Nỗi buồn, tiếc nuối trước sự nghiệp văn chương và lý tưởng bị dở dang.Tâm sự cô đơn, lạc lõng giữa thời cuộc, khi bạn bè tri âm thưa vắng.Niềm trăn trở và tự vấn về ý nghĩa cuộc đời, duyên nợ với văn chương.Tuy buồn sầu nhưng vẫn giữ tâm hồn thanh cao, khí phách của một kẻ sĩ.

Câu 5. Phân tích tác dụng của phép đối trong văn bản.

Phép đối được sử dụng linh hoạt, điển hình qua các cặp câu như:“Tri Tri cất tiếng, Hữu Thanh gọi đàn”“Gan vàng, tóc bạc, non xanh”“Trần hoàn trả trả vay vay / Kể chi công nợ, cho rầy thanh tao”

Tác dụng:Làm nổi bật những mâu thuẫn nội tâm, giữa lý tưởng và hiện thực, giữa cái đẹp và sự lụi tàn.Tăng tính nhạc điệu, cân xứng cho bài thơ.Góp phần thể hiện phong cách thơ tài tử, phóng khoáng và sâu sắc của Tản Đà, đồng thời thể hiện thái độ bình thản, siêu thoát trước cuộc đời đầy thăng trầm.

Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản.
Thể thơ song thất lục bát

Câu 2: Tìm những hình ảnh miêu tả về ngôi trường trong kí ức của nhân vật trữ tình ở khổ thơ thứ nhất.
Những hình ảnh: “căn trường nho nhỏ”, “nước vôi xanh”, “bờ cỏ tươi non”, “mùi thơm”, “hồn ngây thơ” – gợi lên một khung cảnh trường học thân quen, bình dị, đậm chất tuổi thơ.

Câu 3: Em hiểu như thế nào về câu thơ "Đời đẹp quá, tôi buồn sao kịp"?
Câu thơ thể hiện sự xúc động sâu sắc trước vẻ đẹp của cuộc đời, đặc biệt là tuổi học trò trong trẻo. Vẻ đẹp ấy đến quá nhanh và đầy mê say, khiến nhân vật trữ tình cảm thấy nỗi buồn, tiếc nuối vì không thể níu giữ được tất cả.

Câu 4: Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn thơ:

Cỏ mấy bận xanh rồi lại tạ
Gió lùa thu trong lá bao lần
Bạn trường những bóng phù vân
Xót thương mái tóc nay dần hết xanh.

Biện pháp tu từ:Ẩn dụ, hoán dụ và điệp từ (xanh).Hình ảnh “cỏ xanh rồi lại tạ”, “gió lùa thu”, “bóng phù vân”, “mái tóc hết xanh” là ẩn dụ cho thời gian trôi, tuổi trẻ đã qua.“Bóng phù vân” gợi sự mong manh, thoáng chốc – ví bạn học ngày xưa như những kỷ niệm thoáng qua.“Mái tóc hết xanh” là hoán dụ chỉ tuổi già, sự thay đổi theo thời gian.
Tác dụng: Gợi nỗi xót xa, tiếc nuối về một thời tuổi trẻ, học trò đã xa, khắc sâu tình cảm gắn bó với quá khứ học đường.

Câu 5: Bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảm với trường lớp đã gắn bó với mỗi con người trong thời học sinh?
Bài thơ gợi cho em suy nghĩ rằng: Trường lớp là nơi lưu giữ những ký ức đẹp đẽ và trong sáng nhất của tuổi học trò. Dù thời gian có trôi đi, mái trường, thầy cô, bạn bè và những kỷ niệm xưa vẫn luôn sống mãi trong tâm hồn mỗi người, trở thành nguồn cảm hứng, hoài niệm thiêng liêng không thể phai mờ.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
thể thơ song thất lục bát

Câu 2. Phương thức biểu đạt chính của văn bản này là gì?→ Biểu cảm (kết hợp với tự sự và miêu tả).

Câu 3. Mạch cảm xúc của bài thơ này là gì?
Bắt đầu từ nỗi nhớ thương cha mẹ đã khuất, tiếp nối bằng hồi tưởng công lao sinh thành, nuôi dưỡng; sau đó là nỗi ân hận, xót xa vì chưa đền đáp được, cuối cùng là lời nguyện cầu cha mẹ an yên nơi cõi Phật.

Câu 4. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.
Đề tài: Lòng biết ơn và tình cảm thiêng liêng dành cho cha mẹ.Chủ đề: Bài thơ thể hiện tấm lòng hiếu thảo, sự tiếc nuối, xót xa của người con khi cha mẹ đã khuất, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của đạo hiếu trong cuộc sống.

Câu 5. Qua bài thơ, em rút ra được bài học gì cho bản thân?
Em hiểu rằng: Cha mẹ là người hy sinh cả cuộc đời vì con cái, vì vậy mỗi người con cần trân trọng, yêu thương, phụng dưỡng cha mẹ khi còn có thể, đừng để khi mất đi rồi mới hối tiếc thì đã muộn.