Nguyên tắc quản lý dịch hại tổng hợp (IPM)

• Phòng ngừa: Chọn giống kháng bệnh, bón phân cân đối, tạo vườn thông thoáng.
• Giám sát: Thường xuyên kiểm tra lá, quả, thân để phát hiện sớm dấu hiệu sâu bệnh.
• Ngưỡng hành động: Chỉ can thiệp khi mật độ sâu bệnh vượt mức gây hại kinh tế.
• Kết hợp nhiều biện pháp: Ưu tiên biện pháp sinh học và canh tác, hạn chế hóa chất.

Các biện pháp cụ thể

1. Biện pháp canh tác

• Tỉa cành, tạo tán thông thoáng để giảm nơi trú ẩn của sâu bệnh.
• Luân canh cây trồng để cắt vòng đời sâu bệnh.
• Xử lý đất kỹ: Làm đất sạch, thoát nước tốt để hạn chế nấm bệnh.

2. Biện pháp cơ học & vật lý

• Thu gom, tiêu hủy cành lá bị bệnh.
• Phun nước áp lực để rửa trôi rệp, nhện.
• Bẫy đèn, bẫy pheromone để bắt côn trùng trưởng thành.

3. Biện pháp sinh học

• Dùng thiên địch: Ong ký sinh, bọ rùa, nấm đối kháng.
• Thuốc sinh học: Actinovate, chế phẩm vi sinh giúp hạn chế nấm, vi khuẩn.

4. Biện pháp hóa học

• Nguyên tắc 4 đúng: Đúng thuốc – Đúng liều – Đúng lúc – Đúng cách.
• Luân phiên hoạt chất để tránh kháng thuốc.
• Ưu tiên thuốc sinh học, dầu khoáng

:

Ưu điểm

• Giữ nguyên đặc tính di truyền: Cây con tạo ra giống hệt cây mẹ về hình thái, năng suất và chất lượng.
• Nhanh chóng và đơn giản: Không cần quá nhiều kỹ thuật phức tạp, dễ thực hiện tại nhà hoặc trong sản xuất nhỏ.
• Chi phí thấp: Không cần đầu tư nhiều vào thiết bị, hạt giống hay vật liệu khác.
• Phù hợp với nhiều loại cây: Đặc biệt hiệu quả với cây ăn quả, cây cảnh, cây hoa.
• Thời gian sinh trưởng ngắn hơn: Cây con thường phát triển nhanh hơn so với gieo hạt vì đã có sẵn một phần thân cây trưởng thành.

Nhược điểm

• Tỷ lệ sống không cao: Nếu điều kiện môi trường không phù hợp (ẩm độ, nhiệt độ, đất), cành giâm dễ bị chết.
• Không tạo ra biến dị di truyền: Vì là nhân giống vô tính, cây con không có sự đa dạng di truyền, dễ bị sâu bệnh tấn công đồng loạt.
• Phụ thuộc vào cây mẹ: Nếu cây mẹ bị bệnh hoặc kém chất lượng, cây con cũng sẽ mang theo nhược điểm đó.
• Khó áp dụng cho một số loài: Có những cây khó ra rễ khi giâm cành, cần kỹ thuật hỗ trợ như dùng chất kích thích ra rễ.