câu1

-Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật

câu2

-Đối tượng trào phúng: Chính bản thân nhà thơ ( Nguyễn khuyến )

câu3

- "Làng nhàng" ở đây mang ý nghĩa là tầm thường, không có gì nổi bật, ở mức độ vừa phải, lưng chừng, không đạt đến mức tốt đẹp mà cũng không quá tồi tệ. Nó thể hiện sự nhạt nhẽo, không có dấu ấn riêng về mặt hình thức

-thái độ cảm xúc của tác giả ;

Ẩn sâu trong thái độ tự trào đó là một chút buồn bã, nuối tiếc, bất mãn về cuộc sống cá nhân và sự thất vọng về thời thế, khi một người tài năng nhưng lại phải sống một cuộc đời vô vị, không thể phát huy được tài năng của mình một cách trọn vẹn

Câu 4

-Nghệ thuật trào phúng:

Tạo sự đối lập/mâu thuẫn trào phúng: "Cờ đường dở cuộc không còn nước" (chưa xong ván cờ, chưa hết cuộc chơi mà đã hết cách, hết cơ hội) và "Bạc chưa thâu canh đã chạy làng" (chưa kịp đến rạng sáng đã bỏ cuộc, thua cuộc).

Sử dụng điển cố, điển tích, thành ngữ: Mượn hình ảnh trò chơi Cờ (chơi cờ) và Bạc (đánh bạc) để nói về cuộc đời và sự nghiệp.

- Tác dụng:

• Thâm thúy và kín đáo: Giúp nhà thơ thể hiện nỗi bất lực, bế tắc và cảm giác thất bại của chính mình trong cuộc đời và con đường công danh sự nghiệp.
• Tạo tiếng cười chua chát: Tiếng cười này vừa giễu cợt cái sự vô dụng, thất bại của bản thân (chưa làm được gì đã phải buông xuôi) vừa ngầm chỉ trích, lên án sự bối rối, thay đổi của thời cuộc khiến người tài không còn đất dụng võ

Câu 5

• • "Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ": Thể hiện thái độ chán chường, thất vọng tột độ của tác giả đối với chính bản thân mình. "Ngán" là chán, là sợ hãi, là không muốn nhắc tới. Nhà thơ ngán vì bản thân đã từng đỗ đạt cao (bia xanh, bảng vàng) nhưng cuối cùng lại sống một cuộc đời vô vị, không làm được gì to lớn cho đất nước, hoặc phải sống trong cảnh nghèo khó, cô đơn.
  • "Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng": Đây là sự đối lập gay gắt, là đỉnh cao của nghệ thuật trào phúng. "Bia xanh, bảng vàng" là biểu tượng của vinh quang, danh vọng cao nhất (đỗ đạt Tiến sĩ, được ghi tên trên bia đá, bảng vàng). Tác giả tự nhắc nhở, tự giễu cợt rằng mình từng là người tài giỏi, có danh tiếng lẫy lừng, nhưng hiện tại lại thảm hại đến mức phải "ngán" cho chính mình.
  • Kết luận ý nghĩa chung: Hai câu thơ bộc lộ nỗi đau thấm thía, sâu sắc của một người tài hoa (đã từng đỗ đạt) nhưng không gặp thời, không thực hiện được lý tưởng hoài bão, phải sống ẩn dật, chứng kiến cảnh đất nước rối ren. Đây là nỗi bi kịch của sĩ phu yêu nước cuối thế kỷ XIX.

Câu 6

ích cực và Chủ động:

• Tránh lối sống "làng nhàng": Không chấp nhận cuộc sống vô vị, tầm thường, không có mục tiêu rõ ràng. Phải xác định lý tưởng, đam mê và nỗ lực hết mình để đạt được thành tựu, tránh tình trạng có tài năng nhưng lại rơi vào cảnh bế tắc, "chán cho mình" như nhà thơ.
• Không ngừng học tập và rèn luyện: Phát huy tối đa tri thức, tài năng cá nhân (khác với Nguyễn Khuyến là có tài nhưng không gặp thời). Giới trẻ cần trang bị kiến thức hiện đại, kỹ năng cần thiết để làm chủ công nghệ và hội nhập quốc tế.
• Vượt qua tâm lý thất bại: Không dễ dàng "chạy làng" hay bỏ cuộc khi gặp khó khăn, thử thách. Cần có tinh thần kiên cường, dấn thân vào các lĩnh vực khó khăn để giải quyết vấn đề của xã hội và đất nước.