Câu 1 (2 điểm – khoảng 200 chữ)

Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ về cảm hứng chủ đạo và chủ đề của bài thơ “Bến đò ngày mưa”

Bài thơ “Bến đò ngày mưa” gợi lên cảm hứng chủ đạo là nỗi buồn man mác, sự tĩnh lặng đến chơi vơi của cảnh vật và con người nơi bến sông trong một ngày mưa dài dẳng. Cái nhìn tinh tế của tác giả hướng vào những điều rất đỗi bình dị: tre rũ rợi, chuối bơ phờ, dòng sông lặng lẽ trôi, những quán hàng không khách, bác lái đò và người đi chợ co ro trong lạnh giá. Tất cả hiện lên bằng những hình ảnh có phần xót xa nhưng rất chân thực, phản ánh đời sống còn nhiều vất vả của người dân quê. Chủ đề của bài thơ vì thế cũng thật gần gũi: đó là sự cảm thông sâu sắc đối với những con người lao động lam lũ, lặng thầm giữa thiên nhiên khắc nghiệt; đồng thời khắc họa vẻ đẹp giản dị, mộc mạc mà giàu chất thơ của cảnh quê nghèo. Qua bến đò nhỏ giữa trời mưa, ta nhận ra tình yêu quê hương của tác giả – một tình cảm lắng đọng, da diết và chứa đầy sự nâng niu đối với những điều bình thường nhất của cuộc sống.

Câu 2 (4 điểm – khoảng 400 chữ)

Bài văn nghị luận: Ý nghĩa của quê hương đối với cuộc đời mỗi con người

Quê hương luôn là hai tiếng thiêng liêng và xúc động nhất trong trái tim mỗi con người. Dù ở bất cứ nơi đâu, đi qua bao nhiêu hành trình của cuộc sống, quê hương vẫn là chốn ta nhớ về nhiều nhất, là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách.

Trước hết, quê hương là nơi chôn nhau cắt rốn, là điểm khởi đầu của mỗi cuộc đời. Ở đó có mái nhà thân thuộc, có tiếng ru của mẹ, bóng dáng tảo tần của cha, có những kỉ niệm trong trẻo của tuổi thơ mà không nơi nào khác có thể thay thế. Những trải nghiệm đầu đời ấy trở thành hành trang tinh thần, giúp con người biết yêu thương, biết sống nghĩa tình và gắn bó với cội nguồn. Quê hương còn là nơi gìn giữ truyền thống văn hóa, phong tục, lối sống của mỗi vùng đất. Chính từ môi trường này, con người học cách ứng xử, biết trân trọng các giá trị tốt đẹp và hình thành bản sắc của riêng mình.

Không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, quê hương còn tiếp thêm sức mạnh để mỗi người vững bước trong cuộc đời. Khi gặp khó khăn, nhớ về quê nhà giúp ta có thêm niềm tin, nghị lực và lý do để cố gắng. Quê hương cũng nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm của bản thân: sống có ích, nỗ lực học tập và cống hiến để đóng góp công sức vào sự phát triển của nơi mình sinh ra. Một con người biết yêu quê hương chắc chắn sẽ biết yêu đất nước, sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ và sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng.

Trong bối cảnh cuộc sống hiện đại, dù có nhiều cơ hội để đi xa, mỗi người vẫn cần giữ trọn tình cảm với quê hương. Điều đó thể hiện qua việc giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống, hướng về nguồn cội và có những hành động thiết thực như bảo vệ môi trường, giúp đỡ người nghèo, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Tóm lại, quê hương có ý nghĩa vô cùng quan trọng với cuộc đời mỗi con người. Đó là điểm tựa tinh thần, là nguồn cội của tình yêu thương và là nơi nuôi dưỡng những giá trị bền vững trong tâm hồn. Yêu quê hương chính là yêu chính mình và yêu những gì làm nên bản sắc của mỗi con người Việt Nam.

Câu 1.

Thể thơ: Thể thơ bốn chữ.

Câu 2.

Đề tài: Bài thơ viết về cảnh sinh hoạt nơi bến đò trong một ngày mưa, đồng thời phản ánh sự vắng vẻ, tiêu điều và buồn lặng của không gian đời sống thôn quê.

Câu 3.

Biện pháp tu từ và tác dụng:
Ví dụ: Nhân hóa trong các câu:

• “Tre rũ rợi ven bờ chen ướt át”
• “Chuối bơ phờ đầu bến đứng dầm mưa”.

→ Nhân hóa làm cho cảnh vật như mang tâm trạng con người, từ đó gợi lên sự mệt mỏi, buồn bã, hắt hiu của bến đò ngày mưa; đồng thời tăng tính gợi hình và gợi cảm cho bức tranh thiên nhiên.

Câu 4.

Hình ảnh miêu tả bến đò ngày mưa:
Tre rũ rợi, chuối bơ phờ dầm mưa; dòng sông trôi rào rạt; con thuyền đậu trơ vơ; quán hàng xo ro; bác lái hút điếu; bà hàng ho sù sụ; người đi chợ đội thúng; thuyền ghé chở rồi đi.

Cảm nhận:
→ Những hình ảnh ấy gợi một bức tranh lạnh lẽo, vắng vẻ, buồn hiu hắt; đồng thời phản ánh cuộc sống bình dị mà lam lũ của người dân quê trong ngày mưa dài dẳng.

Câu 5.

Tâm trạng, cảm xúc được gợi lên:
Bài thơ khơi dậy cảm giác trầm buồn, quạnh vắng, pha chút xót xa, thương cảm cho cuộc sống nhọc nhằn, lặng lẽ của những người lao động nơi bến đò. Đồng thời, người đọc cũng cảm nhận vẻ đẹp chân thực, bình dị của cảnh thôn quê trong mưa.

Câu 1 (200 chữ)

Phân tích nhân vật Lê Phụng Hiểu

Trong đoạn trích, nhân vật Lê Phụng Hiểu hiện lên như biểu tượng của lòng trung quân và nghĩa khí bậc đại thần thời Lý. Khi thần núi Đồng Cổ báo mộng về cuộc nổi loạn sắp xảy ra, Lê Phụng Hiểu là người nhận mệnh lệnh “thiết lập nghi lễ thề”, góp phần khẳng định kỉ cương triều đình và cảnh tỉnh các quan lại. Đặc biệt, trong lúc biến loạn xảy ra, ông đã lập tức hành động dũng cảm, tiêu diệt kẻ chủ mưu, giúp vua giữ vững ngôi báu. Qua đó, nhân vật được khắc họa với phẩm chất kiên cường, quyết đoán, trung thành tuyệt đối và đặt lợi ích quốc gia lên trên tất cả. Nghệ thuật truyền thuyết với yếu tố kì ảo xen lẫn yếu tố lịch sử càng làm nổi bật tầm vóc người anh hùng, cho thấy Lê Phụng Hiểu không chỉ là nhân vật lịch sử mà còn là hình mẫu của tinh thần trung nghĩa – một giá trị đẹp của văn hóa dân tộc.

Câu 2 (400 chữ)

Nghị luận về việc nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc sử dụng mạng xã hội đã trở thành thói quen quen thuộc của giới trẻ. Tuy nhiên, một thực trạng đáng lo ngại hiện nay là nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho các nền tảng trực tuyến, đến mức bỏ quên những hoạt động quan trọng trong đời sống thực như học tập, rèn luyện sức khỏe hay giao tiếp trực tiếp với gia đình và bạn bè. Hiện tượng này không chỉ khiến quỹ thời gian của các em bị tiêu tốn vô ích mà còn tạo ra sự mất cân bằng trong lối sống.

Việc “nghiện” mạng xã hội khiến khả năng tập trung suy giảm, thành tích học tập đi xuống do sao nhãng. Thêm vào đó, sự lạm dụng màn hình dễ làm sức khỏe giảm sút, đặc biệt là thị lực và cảm xúc. Khi chìm đắm quá mức vào thế giới ảo, nhiều bạn trẻ trở nên thụ động, ít vận động, ngại giao tiếp trực diện và dần đánh mất khả năng kết nối tình cảm với người thân. Sự lệch lạc này có thể khiến các em đánh mất những trải nghiệm sống quý giá và thiếu kĩ năng cần thiết cho tương lai.

Để khắc phục, trước hết mỗi bạn trẻ cần tự điều chỉnh thói quen sử dụng mạng xã hội, giới hạn thời gian online, ưu tiên học tập và hoạt động thể chất. Gia đình và nhà trường cần đồng hành, tạo môi trường lành mạnh và định hướng đúng đắn trong việc sử dụng công nghệ. Bên cạnh đó, các hoạt động ngoại khóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng cần được tăng cường để giúp các em tìm thấy niềm vui trong đời sống thực. Khi biết cân bằng giữa thế giới ảo và đời sống thật, giới trẻ sẽ phát triển lành mạnh hơn và xây dựng được những mối quan hệ bền vững.

Hiện tượng lạm dụng mạng xã hội là lời nhắc nhở để mỗi người trẻ sống có chọn lọc, có kỉ luật và biết trân trọng những giá trị chân thật quanh mình.

Câu 1.

Truyện thần núi Minh Chủ Đồng Cổ thuộc thể loại truyện truyền thuyết.

Câu 2.

Những chi tiết tưởng tượng – kì ảo trong văn bản gồm:

• Thần núi Đồng Cổ hiện lên trong giấc mơ vua Lý Thái Tông.
• Thần xin theo vua đi đánh Chiêm Thành để lập chiến công.
• Thần báo mộng về việc ba vương âm mưu làm phản.
• Sau khi dẹp loạn, thần được phong “Thiên hạ Minh Chủ” và hằng năm được làm lễ thề.

Câu 3.

Sự việc chính của văn bản:

• Thần núi Đồng Cổ báo mộng giúp vua Lý Thái Tông trong các sự kiện lớn: theo vua đánh Chiêm Thành và báo trước cuộc nổi loạn của ba vương, giúp triều đình giữ vững ngôi vị.

Câu 4.

Ý nghĩa của việc hai lần vua Lý Thái Tông mơ gặp thần núi Đồng Cổ:

• Khẳng định niềm tin của vua và dân vào sự che chở của thần linh.
• Thể hiện vai trò thiêng liêng của thần Đồng Cổ trong việc bảo vệ quốc gia, giúp triều đình vượt qua nguy biến.
• Tôn vinh sức mạnh thần thánh, tạo yếu tố li kì, đậm màu sắc truyền thuyết.

Câu 5.

Chủ đề của văn bản:

• Ca ngợi thần núi Đồng Cổ – vị thần che chở quốc gia, giúp vua dẹp giặc và giữ gìn sự ổn định triều đình.
• Đồng thời tôn vinh lòng trung nghĩa của Lê Phụng Hiểu và đề cao bài học về sự trung thành trong quan hệ vua – tôi.

Câu 1 (khoảng 200 chữ): Phân tích nhân vật Windibank

Trong đoạn trích Vụ mất tích kì lạ, nhân vật Windibank hiện lên như một kẻ xảo trá, ích kỉ và tàn nhẫn. Vì muốn chiếm đoạt khoản tiền trợ cấp hàng năm của cô con gái riêng Mary Sutherland, ông ta đã dựng nên một kế hoạch tinh vi: cải trang thành người đàn ông tên Hosmer Angel, dùng bộ râu giả, kính màu và giọng nói khác biệt để che giấu thân phận thật. Sự mưu mô của Windibank thể hiện rõ qua việc ông ta dùng máy đánh chữ để gửi thư nhằm tránh lộ chữ viết quen thuộc. Hơn thế, ông ta vô cùng tàn nhẫn khi lợi dụng tình cảm chân thành của Mary, gieo vào cô niềm hi vọng rồi nhẫn tâm biến mất vào đúng ngày cưới. Khi sự thật bị Sherlock Holmes vạch trần, Windibank hoảng loạn, lúng túng, nhưng vẫn cố chấp phủ nhận và bao biện rằng “pháp luật không thể làm gì được”. Từ nhân vật này, người đọc nhận thấy bộ mặt đáng khinh của những kẻ coi trọng lợi ích cá nhân đến mức chà đạp tình cảm và phẩm giá người khác. Windibank là hình ảnh phản diện tiêu biểu, góp phần nhấn mạnh tài năng phá án của Holmes và làm nổi bật giá trị nhân văn của tác phẩm.

Câu 2 (khoảng 400 chữ): Bàn về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế

Trong thời đại hội nhập quốc tế sâu rộng, đất nước đứng trước nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện không ít thách thức. Vì vậy, trách nhiệm của thế hệ trẻ – những người sẽ gánh vác tương lai – trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Trước hết, người trẻ cần có ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc. Hội nhập dễ khiến con người tiếp nhận nhiều giá trị mới, nhưng nếu không tỉnh táo, bản sắc truyền thống sẽ bị phai nhạt. Giới trẻ cần trân trọng tiếng Việt, phong tục, lịch sử và văn hoá dân tộc, từ đó tự tin bước vào thế giới với bản lĩnh riêng. Bên cạnh đó, thế hệ trẻ phải trang bị cho mình tri thức, kỹ năng và tư duy hiện đại để có thể cạnh tranh với nhân lực quốc tế. Học tập nghiêm túc, chủ động tiếp nhận khoa học – công nghệ, rèn luyện ngoại ngữ, kỹ năng mềm chính là cách người trẻ góp phần nâng tầm vị thế quốc gia. Đồng thời, trách nhiệm với đất nước còn thể hiện ở lối sống đẹp và tinh thần cống hiến: sống có lý tưởng, tránh lối sống hưởng thụ; biết sẻ chia, tham gia các hoạt động cộng đồng; có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh – trật tự xã hội. Quan trọng hơn cả, thế hệ trẻ phải nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, không chỉ bằng cảm xúc mà bằng những hành động thiết thực: lao động sáng tạo, khởi nghiệp, nỗ lực từng ngày để xây dựng một đất nước giàu mạnh. Như vậy, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, trách nhiệm của tuổi trẻ không phải là điều gì quá xa vời mà bắt đầu từ việc rèn luyện bản thân, giữ gìn văn hoá và sống có ích. Khi mỗi người trẻ sống tốt hơn, đất nước sẽ phát triển bền vững hơn.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản trên.

→ Thể loại: Truyện trinh thám (đoạn trích trong tiểu thuyết trinh thám Sherlock Holmes).

Câu 2. Văn bản Vụ mất tích kì lạ có những nhân vật nào? Ai là nhân vật chính?

→ Nhân vật:

• Sherlock Holmes
• Dr. Watson
• Mary Sutherland
• Ông Windibank (cha dượng)
• Nhân vật “Hosmer Angel” (thực chất là Windibank cải trang)

→ Nhân vật chính: Sherlock Holmes.

Câu 3. Điều gì cần làm sáng tỏ trong văn bản Vụ mất tích kì lạ?

→ Điều cần làm sáng tỏ:
Sự biến mất kì lạ của “Hosmer Angel” và chân tướng thật sự của người đàn ông này.

Câu 4. Xác định chi tiết quan trọng, có ý nghĩa bước ngoặt để khám phá ra sự thật.

→ Chi tiết quan trọng:
Sherlock Holmes phát hiện những lá thư của Hosmer Angel và lá thư của ông Windibank được đánh bằng cùng một chiếc máy chữ, có các dấu hiệu trùng khớp (chữ e bị nhòe, chữ t mờ…).

→ Đây là bằng chứng then chốt giúp Holmes khẳng định Hosmer chính là Windibank cải trang.

Câu 5. Nhận xét về đặc điểm nổi bật của nhân vật Sherlock Holmes trong văn bản.

→ Đặc điểm nổi bật:
Sherlock Holmes thông minh xuất chúng, quan sát tinh tế, suy luận logic, lập luận sắc bén. Ông bình tĩnh, tự tin, quyết đoán và luôn hành động dựa trên chứng cứ chính xác, nhờ đó vạch trần được sự gian dối của Windibank.

Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ

Đoạn văn mẫu (khoảng 200 chữ):

Văn bản “Gửi quê” gợi lên một bức tranh quê hương ven biển vừa khắc nghiệt vừa thân thương, qua đó thể hiện tình cảm sâu nặng của nhân vật trữ tình với nơi mình sinh ra. Tác giả làm nổi bật hình ảnh quê hương nghèo khó nhưng giàu tình nghĩa: biển cả, sóng gió, cát mặn, lũ lụt… đều trở thành những dấu ấn nuôi dưỡng tuổi thơ. Nội dung ấy được thể hiện bằng nhiều đặc sắc nghệ thuật. Trước hết, tác giả sử dụng hình ảnh chân thực và giàu sức gợi như “vành nôi của sóng”, “biển hát ru”, “cát cuốn vào ngôi trường”, vừa tả thực đời sống ven biển vừa thấm đượm cảm xúc. Nghệ thuật nhân hoá và ẩn dụ cũng góp phần làm cho cảnh vật trở nên sinh động, gợi sự gắn bó mật thiết giữa con người với thiên nhiên. Giọng thơ chân thành, mộc mạc, cùng những vần thơ tự do đã tạo nên nhịp điệu linh hoạt, phù hợp với dòng hồi tưởng đầy cảm xúc. Tất cả giúp người đọc cảm nhận quê hương trong thơ không chỉ là không gian sống mà còn là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, hun đúc ước mơ và tình yêu thương của con người.

Câu 2 (4,0 điểm). Bài văn nghị luận khoảng 400 chữ

Bài văn mẫu (khoảng 400 chữ):

Những con số thống kê về điểm thi môn Lịch sử trong kì thi THPT Quốc gia những năm gần đây cho thấy thực trạng đáng lo ngại: điểm trung bình thấp, lượng bài dưới trung bình chiếm tỉ lệ rất cao. Điều này phản ánh sự thiếu hứng thú của học sinh đối với môn học vốn hết sức quan trọng trong việc bồi dưỡng kiến thức và lòng tự hào dân tộc. Để thay đổi tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ và phù hợp.

Trước hết, bản thân học sinh cần thay đổi thái độ học tập. Thay vì xem Lịch sử là môn “khó nhớ”, các em nên tìm cách hiểu bản chất sự kiện, kết nối kiến thức bằng sơ đồ tư duy, dòng thời gian, hoặc so sánh các giai đoạn lịch sử. Bên cạnh sách giáo khoa, học sinh có thể tìm hiểu thêm qua phim tài liệu, sách tham khảo, bảo tàng hay các bài chia sẻ trực tuyến. Cách học chủ động sẽ giúp việc tiếp thu trở nên nhẹ nhàng và thú vị hơn.

Về phía giáo viên, phương pháp giảng dạy cần được đổi mới theo hướng tăng tính trực quan và trải nghiệm. Việc sử dụng hình ảnh, phim tư liệu, câu chuyện lịch sử hoặc tổ chức hoạt động nhóm sẽ khiến giờ học sinh động hơn. Giáo viên cũng nên hướng dẫn học sinh phương pháp ghi nhớ hợp lý, tránh tình trạng học thuộc máy móc.

Nhà trường cần tạo điều kiện để học sinh tiếp cận lịch sử bằng những hình thức phong phú như tham quan di tích, giao lưu với nhân chứng lịch sử, tổ chức cuộc thi tìm hiểu lịch sử theo chủ đề. Đây là những hoạt động vừa hấp dẫn vừa giúp học sinh hiểu sâu hơn giá trị của môn học.

Cuối cùng, xã hội cần tuyên truyền để học sinh hiểu rằng lịch sử không chỉ là môn thi, mà còn là hành trang để mỗi người hiểu về cội nguồn, từ đó thêm trân trọng những giá trị của dân tộc. Khi học sinh tìm thấy ý nghĩa thực sự của môn Lịch sử, các em sẽ tự nhiên yêu thích và kết quả học tập chắc chắn sẽ được nâng cao.