Câu 1 (2,0 điểm)

Trong đoạn trích thuộc Truyện Kiều của Nguyễn Du*, nhân vật Đạm Tiên hiện lên như một biểu tượng cho số phận bạc mệnh của người phụ nữ tài sắc trong xã hội xưa. Nàng từng là một ca nhi “nổi danh tài sắc một thì”, được nhiều người mến mộ, “xôn xao ngoài cửa, hiếm gì yến anh”. Thế nhưng, cuộc đời ấy lại sớm lụi tàn: “Nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương”. Hình ảnh ẩn dụ này gợi cái chết đột ngột khi tuổi xuân còn dang dở. Sau ánh hào quang là cảnh mồ hoang lạnh lẽo: “Sè sè nấm đất bên đàng”, “dấu xe ngựa đã rêu lờ mờ xanh”. Sự đối lập giữa quá khứ huy hoàng và hiện tại cô quạnh làm nổi bật bi kịch của kiếp hồng nhan. Qua nhân vật Đạm Tiên, tác giả bày tỏ niềm xót thương sâu sắc đối với những con người tài hoa nhưng bạc mệnh, đồng thời gửi gắm tư tưởng nhân đạo đầy cảm thông.

Câu 2 (4,0 điểm)

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của học sinh. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức có thể dẫn đến sao nhãng học tập, giảm sút chất lượng các mối quan hệ và thiếu trách nhiệm với bản thân. Vì vậy, biết sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả là điều vô cùng cần thiết.

Trước hết, mỗi học sinh cần ý thức rõ mục đích sử dụng mạng xã hội. Thay vì chỉ lướt xem nội dung giải trí vô bổ, chúng ta có thể tận dụng nó để cập nhật kiến thức, tham gia các nhóm học tập, học hỏi kỹ năng mới. Khi xác định được mục tiêu rõ ràng, việc sử dụng sẽ có định hướng và tránh lãng phí thời gian.

Bên cạnh đó, cần biết kiểm soát thời gian. Việc đặt ra giới hạn cụ thể mỗi ngày cho mạng xã hội sẽ giúp cân bằng giữa học tập và giải trí. Học sinh nên ưu tiên hoàn thành bài vở trước khi sử dụng điện thoại, tránh thói quen vừa học vừa kiểm tra thông báo khiến việc học bị gián đoạn.

Ngoài ra, việc xây dựng “văn hóa ứng xử” trên không gian mạng cũng rất quan trọng. Mỗi người cần cư xử văn minh, tôn trọng người khác, không chia sẻ thông tin sai lệch hay nội dung tiêu cực. Đồng thời, phải biết bảo vệ thông tin cá nhân để tránh những rủi ro không đáng có.

Cuối cùng, gia đình và nhà trường cũng cần đồng hành, định hướng và giáo dục kỹ năng số cho học sinh. Khi được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết, các em sẽ chủ động hơn trong việc làm chủ công nghệ.

Mạng xã hội không xấu nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách. Khi có ý thức, kỷ luật và mục tiêu rõ ràng, học sinh hoàn toàn có thể biến mạng xã hội thành công cụ hữu ích, hỗ trợ cho học tập và phát triển bản thân.

Câu 1.

Văn bản được viết theo thể thơ lục bát, thể thơ truyền thống của dân tộc, với sự xen kẽ câu sáu và câu tám, nhịp điệu mềm mại, uyển chuyển.

Câu 2.

Hai dòng thơ trên là lời thoại trực tiếp của nhân vật (lời của Thuý Kiều), được đặt trong dấu ngoặc kép, thể hiện suy nghĩ và thắc mắc của nàng trước cảnh mộ Đạm Tiên vắng vẻ.

Câu 3.

Tác giả sử dụng hệ thống từ láy giàu giá trị biểu cảm như: “sè sè”, “dầu dầu”, “vắng tanh”, “lạnh ngắt”, “mờ mờ”, “dầm dầm”. Những từ láy này góp phần khắc họa không gian hoang vắng, hiu quạnh của nấm mồ vô chủ, đồng thời gợi lên cảm giác buồn thương, lạnh lẽo. Nhờ đó, bức tranh cảnh vật không chỉ mang tính tả thực mà còn thấm đẫm tâm trạng, tạo nên sự hòa quyện giữa cảnh và tình.

Câu 4.

Trước hoàn cảnh bất hạnh của Đạm Tiên, Thuý Kiều bày tỏ niềm xót thương sâu sắc: “Đau đớn thay, phận đàn bà! / Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.” Nàng xúc động đến mức “dầm dầm châu sa”, thể hiện sự đồng cảm chân thành. Điều đó cho thấy Thuý Kiều là người con gái giàu lòng trắc ẩn, nhạy cảm, đa sầu đa cảm và có sự thấu hiểu sâu sắc trước nỗi đau của người khác.

Câu 5.

Từ câu chuyện về Đạm Tiên và sự đồng cảm của Thuý Kiều trong Truyện Kiều của Nguyễn Du*, em rút ra bài học về lòng nhân ái và sự trân trọng con người. Trong cuộc sống, mỗi người có thể gặp những hoàn cảnh éo le, bất hạnh; vì vậy, chúng ta cần biết yêu thương, sẻ chia thay vì thờ ơ vô cảm. Đồng thời, câu chuyện cũng nhắc nhở mỗi người, đặc biệt là người phụ nữ, phải biết trân trọng bản thân, giữ gìn nhân phẩm và sống có ý nghĩa. Khi sống giàu lòng trắc ẩn và biết cảm thông, ta không chỉ làm ấm lòng người khác mà còn làm đẹp tâm hồn chính mình.

Câu 1

Đoạn thơ trên trích từ Truyện Kiều của Nguyễn Du, thể hiện sâu sắc bi kịch tình yêu và thân phận của Thuý Kiều. Về nội dung, đoạn thơ tái hiện lời kể đầy xót xa của ông bà Vương về quyết định bán mình chuộc cha của Kiều. Qua đó, người đọc cảm nhận được tấm lòng hiếu thảo, giàu đức hi sinh của nàng: vì chữ hiếu, Kiều đành phụ tình Kim Trọng. Nỗi đau ấy được nhấn mạnh qua hình ảnh “phận mỏng như tờ”, gợi sự mong manh, bạc bẽo của số phận người phụ nữ trong xã hội cũ. Đồng thời, đoạn thơ cũng khắc họa bi kịch tình yêu dang dở, lời thề nguyền đành gửi lại cho Thuý Vân “thay lời”, để lại nỗi “sầu dằng dặc muôn đời chưa quên”. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng ngôn ngữ giàu cảm xúc, nhiều từ ngữ gợi nỗi đau như “khóc than”, “cực trăm nghìn nỗi”, “sầu dằng dặc”. Biện pháp ẩn dụ “phận mỏng như tờ” cùng giọng điệu bi thương, da diết đã góp phần khắc họa sâu sắc tấn bi kịch của Kiều, qua đó thể hiện giá trị nhân đạo lớn lao của tác phẩm.

Câu 2

Trong thời đại số, khi công nghệ phát triển mạnh mẽ và mạng xã hội len lỏi vào từng ngóc ngách của đời sống, việc nuôi dưỡng tâm hồn con người trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Nếu không biết làm chủ bản thân, con người rất dễ rơi vào lối sống hời hợt, lệ thuộc vào thế giới ảo mà đánh mất sự kết nối chân thành với thực tại. Vì vậy, cần có những giải pháp thiết thực để giữ gìn và bồi đắp đời sống tinh thần.

Trước hết, mỗi người cần hình thành thói quen sử dụng công nghệ một cách có chọn lọc và điều độ. Việc giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội, ưu tiên những nội dung tích cực, bổ ích sẽ giúp tránh được sự quá tải thông tin và những ảnh hưởng tiêu cực. Bên cạnh đó, đọc sách vẫn là một trong những cách hiệu quả nhất để nuôi dưỡng tâm hồn. Những trang sách hay mở ra chiều sâu suy nghĩ, giúp con người sống chậm lại và thấu hiểu bản thân hơn.

Ngoài ra, việc duy trì các mối quan hệ ngoài đời thực cũng vô cùng quan trọng. Những cuộc trò chuyện trực tiếp với gia đình, bạn bè, những hoạt động tập thể, hoạt động tình nguyện sẽ giúp con người cảm nhận được sự sẻ chia và yêu thương chân thành. Tham gia các hoạt động nghệ thuật như âm nhạc, hội họa, thể thao cũng góp phần cân bằng cảm xúc, giảm căng thẳng.

Cuối cùng, mỗi người cần rèn luyện khả năng tự nhận thức và quản lí cảm xúc. Khi biết lắng nghe chính mình, biết suy ngẫm về những giá trị sống, con người sẽ không bị cuốn trôi giữa dòng chảy ồn ào của thời đại số. Nuôi dưỡng tâm hồn chính là cách để chúng ta sống sâu sắc hơn, nhân ái hơn và không đánh mất bản chất tốt đẹp của mình giữa thế giới hiện đại.

Câu 1

Văn bản kể về việc Kim Trọng sau nửa năm xa cách trở về tìm Thuý Kiều, hay tin nàng đã bán mình chuộc cha, gia đình sa sút, từ đó chàng đau đớn, day dứt và quyết tâm tìm lại người yêu.

Câu 2

Một số hình ảnh thơ tả thực trong đoạn trích là: “Đầy vườn cỏ mọc, lau thưa”, “Song trăng quạnh quẽ, vách mưa rã rời”, “Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày”, “Nhà tranh, vách đất tả tơi”, “Lau treo rèm nát, trúc gài phên thưa”, “Một sân đất cỏ dầm mưa”. Những hình ảnh này tái hiện khung cảnh hoang tàn, tiêu điều của gia đình Kiều.

Câu 3

Khi chứng kiến khung cảnh nhà Thuý Kiều sau nửa năm xa cách, Kim Trọng rơi vào tâm trạng bàng hoàng, đau xót và ngỡ ngàng. Từ phong cảnh “cũ nay đà khác xưa” đến cảnh “lặng ngắt như tờ”, tất cả khiến chàng linh cảm điều chẳng lành. Khi hay tin Kiều bán mình chuộc cha, chàng “rụng rời xiết bao”, “vật mình vẫy gió, tuôn mưa”, thể hiện nỗi đau đớn tột cùng. Cảm xúc ấy cho thấy tình yêu sâu nặng, chân thành mà Kim Trọng dành cho Kiều.

Câu 4

Hai câu thơ sử dụng điệp cấu trúc “càng… càng…” kết hợp với cách nói cường điệu qua hình ảnh “gan”, “ruột”. Biện pháp này nhấn mạnh sự gia tăng liên tục của nỗi đau và sự thương xót trong lòng Kim Trọng. Cảm xúc được đẩy lên cao trào, làm nổi bật tâm trạng giằng xé, day dứt của chàng khi nghĩ đến số phận truân chuyên của Thuý Kiều.

Câu 5

Tình cảm của Kim Trọng dành cho Thuý Kiều là tình yêu sâu sắc, thủy chung và son sắt. Khi nghe tin nàng bán mình, chàng đau đớn khôn nguôi: “Vật mình vẫy gió, tuôn mưa”, “Tỉnh ra lại khóc, khóc rồi lại mê”. Chàng tự trách bản thân: “Tôi trót quá chân ra / Để cho đến nỗi trôi hoa, dạt bèo”, cho thấy sự day dứt vì không thể bảo vệ người mình yêu. Đặc biệt, lời quyết tâm “Còn tôi, tôi gặp mặt nàng mới thôi” và “Mấy sông cũng lội, mấy ngàn cũng qua” thể hiện ý chí vượt mọi gian nan để tìm lại Kiều. Qua đó, Kim Trọng hiện lên là người tình nghĩa, trước sau như một, tiêu biểu cho vẻ đẹp của tình yêu chung thủy trong tác phẩm.

Câu 1

Trong bài thơ “Bà má Hậu Giang” của Tố Hữu, hình tượng bà má hiện lên thật giản dị mà vô cùng anh hùng. Ban đầu, bà chỉ là một người mẹ nghèo sống trong “túp lều tranh”, lặng lẽ bên bếp lửa. Nhưng khi giặc xuất hiện, đe dọa và tra khảo, vẻ hiền lành ấy lập tức nhường chỗ cho sự kiên cường, bất khuất. Dù bị kề gươm vào hông, bị đạp lên đầu, bà vẫn một mực không khai nơi ở của du kích. Tiếng gọi “Các con ơi!” và lời khẳng định “Má quyết không khai nào!” thể hiện tình yêu thương sâu nặng với những người con cách mạng cũng như lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Đặc biệt, câu nói đầy khí phách “Tụi bay đồ chó!” cho thấy tinh thần căm thù giặc sôi sục và ý chí không khuất phục. Qua hình tượng bà má, tác giả đã khắc họa vẻ đẹp của người phụ nữ Nam Bộ anh hùng: bình dị trong đời thường nhưng sẵn sàng hi sinh vì đất nước.

Câu 2

Hình ảnh bà má Hậu Giang kiên cường trước họng súng quân thù không chỉ gợi niềm xúc động mà còn đặt ra cho thế hệ trẻ hôm nay một câu hỏi lớn về trách nhiệm đối với đất nước. Nếu trong chiến tranh, lòng yêu nước thể hiện qua sự hi sinh và đấu tranh trực tiếp, thì trong thời bình, trách nhiệm ấy được thể hiện bằng những hành động thiết thực để xây dựng và phát triển Tổ quốc.

Trước hết, thế hệ trẻ cần ý thức rõ vai trò của mình trong sự nghiệp phát triển đất nước. Thanh niên là lực lượng xung kích, là tương lai của dân tộc. Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng nhất là học tập nghiêm túc, rèn luyện đạo đức và kĩ năng để trở thành những công dân có tri thức, có bản lĩnh. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, người trẻ cần chủ động nâng cao trình độ ngoại ngữ, công nghệ, tư duy sáng tạo để góp phần đưa đất nước vươn lên.

Bên cạnh đó, thế hệ trẻ phải nuôi dưỡng lòng yêu nước đúng đắn. Yêu nước không chỉ là cảm xúc tự hào mà còn là hành động cụ thể như chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Mỗi bạn trẻ có thể bắt đầu từ những việc nhỏ: tham gia hoạt động tình nguyện, giúp đỡ cộng đồng, sống trung thực và trách nhiệm.

Ngoài ra, trong bối cảnh thông tin đa chiều hiện nay, thanh niên cần tỉnh táo trước những luận điệu sai trái, tích cực lan tỏa điều tốt đẹp và góp phần xây dựng môi trường mạng văn minh. Đó cũng là một cách bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.

Tinh thần bất khuất của bà má năm xưa nhắc nhở chúng ta rằng độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng máu và nước mắt. Thế hệ trẻ cần sống xứng đáng với sự hi sinh ấy bằng cách không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện và cống hiến. Khi mỗi người trẻ biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, đất nước sẽ ngày càng phát triển bền vững và giàu mạnh.

Câu 1

Văn bản được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2

Trong văn bản, một tên giặc Tây xông vào túp lều của bà má Hậu Giang, tra hỏi và đe dọa bà để ép khai nơi ở của lực lượng du kích. Dù bị uy hiếp, đánh đập và kề gươm vào người, bà má vẫn kiên quyết không khai.

Câu 3

Những hành động thể hiện sự độc ác của tên giặc là: “đốc gươm dài tuốt vỏ cầm tay”, “rống hét”, “giậm gót giày”, “đạp lên đầu má”, “lưỡi gươm lạnh toát kề hông”. Hắn hung hãn, tàn bạo, coi thường mạng sống con người. Nhân vật này đại diện cho bộ mặt dã man, phi nghĩa của quân xâm lược.

Câu 4

Hai dòng thơ sử dụng biện pháp so sánh: “Con tao, gan dạ anh hùng / Như rừng đước mạnh, như rừng chàm thơm!”. Hình ảnh so sánh với “rừng đước”, “rừng chàm” – những biểu tượng đặc trưng của vùng Nam Bộ – làm nổi bật sự mạnh mẽ, kiên cường và đông đảo của những người con cách mạng. Qua đó, tác giả khẳng định niềm tin, niềm tự hào của bà má vào thế hệ chiến đấu bảo vệ quê hương.

Câu 5

Hình tượng bà má Hậu Giang thể hiện tinh thần yêu nước bất khuất của nhân dân ta. Dù tuổi cao, sức yếu, bà vẫn kiên quyết không khuất phục trước kẻ thù. Tinh thần ấy cho thấy lòng trung thành với cách mạng và niềm tin sắt son vào thắng lợi. Qua đó, em càng thêm khâm phục những con người bình dị mà anh hùng trong thời chiến. Thế hệ hôm nay cần trân trọng, biết ơn và tiếp nối truyền thống yêu nước ấy bằng hành động thiết thực trong học tập và cuộc sống.

Câu 1

Trong đoạn trích Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn (bản diễn Nôm của Đoàn Thị Điểm), hình ảnh người chinh phụ hiện lên với nỗi cô đơn và nhớ thương da diết. Nàng sống trong tâm trạng mòn mỏi chờ tin chồng nơi biên ải xa xôi. Những hành động lặp đi lặp lại như “đề chữ gấm phong thôi lại mở”, “gieo bói tiền tin dở còn ngờ”, hay “dạo hiên vắng”, “ngồi rèm thưa” cho thấy sự khắc khoải triền miên. Không gian quanh nàng vắng lặng, chỉ có ngọn đèn làm bạn, nhưng “đèn có biết dường bằng chẳng biết”, càng tô đậm nỗi cô độc đến quặn lòng. Ngoại hình cũng phản ánh nỗi buồn ấy: “xiêm thắt thẹn thùng”, “lệch làn tóc rối”, cho thấy sự héo hon cả về thể xác lẫn tinh thần. Qua đó, người chinh phụ hiện lên là người vợ thủy chung, giàu tình nghĩa nhưng phải gánh chịu bi kịch chia lìa do chiến tranh phong kiến gây nên.

Câu 2

Đọc Chinh phụ ngâm, ta không chỉ cảm nhận nỗi cô đơn của người vợ lính mà còn thấm thía những mất mát, đau thương mà chiến tranh gây ra cho con người. Chiến tranh không chỉ là tiếng gươm giáo nơi trận mạc mà còn là những giọt nước mắt âm thầm nơi hậu phương, là sự chia lìa, chờ đợi trong mòn mỏi và tuyệt vọng.

Trước hết, chiến tranh gây ra tổn thất to lớn về con người. Biết bao người lính ra đi không hẹn ngày về, để lại phía sau cha mẹ già, vợ trẻ, con thơ trong cảnh bơ vơ. Sự chia cắt ấy không chỉ làm tan vỡ hạnh phúc gia đình mà còn để lại những vết thương tinh thần khó có thể hàn gắn. Bên cạnh đó, chiến tranh còn tàn phá kinh tế, văn hóa, làm chậm bước phát triển của cả một dân tộc. Những mái nhà đổ nát, những cánh đồng hoang tàn, những phận người ly tán là minh chứng đau lòng cho hậu quả nặng nề mà chiến tranh để lại.

Từ thực tế ấy, thế hệ trẻ hôm nay càng phải ý thức rõ giá trị của hòa bình. Hòa bình không phải điều tự nhiên mà có, mà được đánh đổi bằng xương máu của biết bao thế hệ đi trước. Vì vậy, trước hết, người trẻ cần trân trọng cuộc sống yên bình hiện tại, biết ơn những hi sinh của cha ông. Sự trân trọng ấy thể hiện qua việc sống có trách nhiệm, học tập và rèn luyện nghiêm túc để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.

Bên cạnh đó, thế hệ trẻ cần nuôi dưỡng tinh thần yêu nước đúng đắn, không ngừng nâng cao hiểu biết để bảo vệ chủ quyền, lợi ích dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Giữ gìn hòa bình không chỉ là nhiệm vụ của những người cầm súng mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân trong việc xây dựng một xã hội đoàn kết, nhân ái, không để xảy ra những xung đột do thù hận hay ích kỉ cá nhân.

Chiến tranh để lại quá nhiều đau thương, mất mát, và chính vì thế, hòa bình càng trở nên thiêng liêng, quý giá. Thế hệ trẻ hôm nay cần sống xứng đáng với sự hi sinh của quá khứ, chung tay gìn giữ và vun đắp cho một tương lai hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.