Câu 2

Bài làm

Trong kho tàng truyện thơ Nôm khuyết danh, Thạch Sanh là tác phẩm tiêu biểu, kết tinh nhiều giá trị tư tưởng và nghệ thuật của văn học dân gian – trung đại Việt Nam. Trích đoạn tiếng đàn trong truyện là một trong những đoạn đặc sắc nhất, thể hiện rõ vẻ đẹp nhân vật Thạch Sanh, sức mạnh của nghệ thuật và khát vọng công lí của nhân dân. Qua tiếng đàn, sự thật được phơi bày, cái thiện được bênh vực, cái ác bị lên án, qua đó làm nổi bật giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm.

Trước hết, tiếng đàn của Thạch Sanh được miêu tả giàu chất nhạc và chất thơ, tạo nên một không gian nghệ thuật đặc biệt. Những câu thơ mở đầu: “Đàn kêu nghe tiếng nên xinh, Đàn kêu tang tịch tình tinh tang tình” gợi lên âm thanh trong trẻo, tha thiết, vừa cụ thể vừa gợi cảm. Các từ láy tượng thanh như “tang tịch”, “tình tinh tang tình” không chỉ tái hiện tiếng đàn mà còn gợi nhịp điệu êm ái, sâu lắng, có sức lay động lòng người. Tiếng đàn ấy không vô tri mà như có linh hồn, có khả năng “kêu”, “nói”, “trách”, “năn nỉ”, trở thành phương tiện biểu đạt cảm xúc và công lí.

Đặc biệt, tiếng đàn đã kể lại sự thật về những chiến công của Thạch Sanh và tội ác của Lý Thông. Những câu hỏi liên tiếp: “Đàn kêu: Ai chém trăn tinh, Cho mày vinh hiển dự mình quyền sang?” “Đàn kêu: Ai chém xà vương, Đem nàng công chúa triều đường về đây?” không chỉ khẳng định công lao to lớn của Thạch Sanh mà còn vạch trần sự tráo trở, vô ơn của Lý Thông – kẻ đã cướp công để mưu cầu danh lợi. Cách đặt câu hỏi tu từ khiến lời đàn vừa như chất vấn, vừa như cáo trạng đanh thép, làm cho cái ác không thể che giấu.

Không dừng lại ở việc tố cáo, tiếng đàn còn mang sắc thái đạo lí sâu sắc khi lên án sự “phụ nghĩa”, “vong ân”, “bất nhân” của Lý Thông: “Có sao phụ nghĩa lại rày vong ân?” “Biết ăn quả lại quên ân người giồng?” Những lời đàn ấy thấm đẫm quan niệm đạo đức truyền thống của dân tộc: coi trọng nghĩa tình, đề cao lòng biết ơn, lên án gay gắt lối sống phản trắc, bội bạc. Qua đó, nhân dân gửi gắm ước mơ về một xã hội công bằng, nơi kẻ ác bị trừng phạt, người hiền được minh oan.

Bên cạnh ý nghĩa tố cáo, tiếng đàn còn thể hiện tâm hồn trong sáng, nhân hậu của Thạch Sanh. Dù bị hãm hại, chàng không trực tiếp oán thù mà để tiếng đàn “năn nỉ trong lòng”, “như ru”. Âm nhạc trở thành tiếng nói của lòng người, mềm mại mà thấm sâu, cảm hóa được cả “cung phi”, khiến công chúa nhận ra sự “sai ngoa” của mình. Điều đó cho thấy sức mạnh cảm hóa kì diệu của nghệ thuật chân chính – thứ nghệ thuật gắn với sự thật, với cái thiện.

​​​​câu 1

Văn bản tập trung trình bày kiến trúc hoàng cung Thăng Long qua các phát hiện khảo cổ học, làm rõ vẻ đẹp, đặc điểm kiến trúc, vật liệu xây dựng cũng như giá trị lịch sử – văn hóa của hoàng cung Thăng Long qua các triều đại Lý, Trần, Lê.

Câu 2

Thông tin trong văn bản được triển khai theo trật tự kết hợp giữa thời gian lịch sử và logic nội dung: Theo tiến trình các triều đại (Lý – Trần – Lê). Kết hợp trình bày từ khái quát đến cụ thể, từ đặc điểm chung của kiến trúc đến các yếu tố cụ thể như nền móng, mái, vật liệu, trang trí và giá trị văn hóa.

Câu 3

Câu văn sử dụng biện pháp liệt kê kết hợp với cách dùng từ giàu hình ảnh (mỹ từ). → Tác dụng: Làm nổi bật sự phong phú, đa dạng và tinh xảo của các loại ngói lợp trong kiến trúc hoàng cung. Gợi lên vẻ đẹp sang trọng, lộng lẫy, giàu tính thẩm mỹ của kiến trúc cung điện xưa. Tăng tính hấp dẫn, thuyết phục cho văn bản thông tin.

Câu 4

Các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng gồm: Hình ảnh minh họa (Hình 1 đến Hình 11: tượng rồng, ngói, chân tảng, phối cảnh kiến trúc…). Chú thích (giải thích thuật ngữ, nguồn tư liệu, khái niệm). Tác dụng: Giúp người đọc hình dung trực quan, cụ thể về kiến trúc hoàng cung Thăng Long. Tăng tính khoa học, chính xác và độ tin cậy của thông tin. Làm văn bản sinh động, dễ hiểu hơn.

Câu 5

Em ấn tượng với thông tin về các loại ngói lợp được gọi bằng những mỹ từ như kim ngõa, ngân ngõa, bích ngõa, liên ngõa. → Vì thông tin này cho thấy trình độ kỹ thuật và thẩm mỹ rất cao của người xưa, đồng thời thể hiện sự tinh tế trong cảm nhận cái đẹp và sự giàu có, uy nghi của hoàng cung Thăng Long.