Câu 1. Sự việc trong văn bản là gì? Sự việc chính là bi kịch của kiến trúc sư tài ba Vũ Như Tô: bị vua Lê Tương Dực ép xây Cửu Trùng Đài, ban đầu từ chối vì gắn bó với nhân dân, sau được Đan Thiềm thuyết phục nhận lời, lợi dụng quyền thế để xây công trình vĩ đại cho đất nước, nhưng cuối cùng bị dân nổi loạn giết chết, Cửu Trùng Đài bị phá hủy, phản ánh mâu thuẫn sâu sắc giữa nghệ thuật cao siêu và lợi ích nhân dân. Câu 2. Vũ Như Tô yêu cầu vua Lê Tương Dực điều gì cho những người tài? Vũ Như Tô yêu cầu vua ban bổng lộc, cho người tài được hưởng sự sung túc, không để họ bị khốn cùng như dân thường, để họ an tâm cống hiến tài năng cho đất nước. Câu 3. Liệt kê những chỉ dẫn sân khấu trong văn bản và nêu tác dụng của các chỉ dẫn này với người đọc. (Dựa vào đoạn trích "Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài") Chỉ dẫn: "Trời sắp sáng. Lửa bùng lên dữ dội hơn. Tiếng hò la, gầm thét của một đám đông khổng lồ". Tác dụng: Gợi tả không khí hỗn loạn, bạo liệt của cuộc nổi loạn, sự căm phẫn của nhân dân, tạo kịch tính cao trào, cho thấy hậu quả thảm khốc của việc xây Cửu Trùng Đài. Câu 4. Văn bản thể hiện xung đột giữa ai với ai và xung đột về điều gì? Ai với ai: Giữa Vũ Như Tô - Đan Thiềm với nhân dân lao động (lực lượng nổi loạn) và vua Lê Tương Dực. Xung đột về điều gì: Mâu thuẫn giữa lý tưởng nghệ thuật thuần túy, cao siêu ("xây công trình cho đất nước nghìn thu hãnh diện") với thực tại cuộc sống lầm than của nhân dân; mâu thuẫn giữa quyền lợi của tầng lớp thống trị và nhân dân; mâu thuẫn nội tâm giữa tài năng nghệ thuật và trách nhiệm với dân. Câu 5. Nhận xét về lời nói của nhân vật Vũ Như Tô trong văn bản trên. Lời nói của Vũ Như Tô thể hiện một con người tài hoa, có hoài bão lớn, khao khát tạo ra công trình vĩ đại cho đất nước, coi trọng nghệ thuật hơn tính mạng bản thân, nhưng cũng đầy mâu thuẫn, giằng xé khi đối mặt với sự khốn cùng của nhân dân, lời nói vừa kiêu hãnh, vừa tuyệt vọng, vừa trách móc, vừa xót xa.

Câu 2

Bài làm

Cuộc sống của chúng ta là một hành trình dài tìm kiếm và khẳng định giá trị của bản thân. Liệu bạn đã hiểu đúng giá trị của bản thân mình, liệu giá trị bản thân là ở vẻ ngoài hào nhoáng. Nhưng “Cái giá trị của một người không đo bằng địa vị, bằng cấp mà đo bằng sự ích lợi của người đó đối với đồng bào, xã hội ngoài công việc mà người đó làm để mưu sinh”. Giá trị bản con người là ở những nội lực sẵn có trong mỗi cá nhân, là trí tuệ, sắc đẹp, nhân cách,… Giá trị của một con người còn là những việc làm cụ thể mà con người đó dùng dể phục vụ cộng đồng, xã hội. Giá trị của con người không phải chỉ toát lên ở sắc đẹp, những khối tài sản khổng lồ người đó sở hữu mà quan trọng nhất vẫn là toát lên ở nhân cách cao đẹp, lối sống vị tha, sẵn sàng hi sinh, phục vụ cho cộng đồng, dân tộc. Trong cuộc sống, ngoài sự nỗ lực, phấn đấu không ngừng, mỗi chúng ta cần phải ý thức được giá trị của bản thân mình. Khi bạn ý thức được giá trị của bản thân tức là khi bạn đã biết được điểm mạnh, điểm yếu của chính mình. Và lúc ấy bạn sẽ biết làm thế nào để phát huy tối đa những tiềm lực vốn có của mình và sửa chữa những khuyết điểm còn tồn tại. Đồng thời khi đã biết những điểm mạnh của bản thân cũng giúp chúng ta tự tin trong hành động, luôn luôn cố gắng để đạt tới cái đích mà mình đã lựa chọn. Ngược lại, nếu đến chính giá trị của bản thân mình bạn cũng không hiểu thì thật khó để lựa chọn được con đường đúng đắn, thiếu tự tin với chính quyết định của mình. Và từ đó cũng dễ dàng gặp thất bại.

Giá trị của mỗi con người không nằm ở khối tài sản khổng lồ mà anh ta có được. Nếu một người có khối tài sản lớn, mỗi năm kiếm hàng triệu đô, nhưng lại chỉ biết nghĩ cho mình, không biết nhường cơm, sẻ áo cho những người có số phận bất hạnh, lúc đó giá trị của bạn vẫn chưa được khẳng định. Ngược lại, một người có tài sản ít hơn, nhưng có trái tim nhân hậu, luôn giúp đỡ những người quanh mình, để cuộc sống của mọi người được tốt đẹp hơn. Chỉ khi ấy con người mới khẳng định được giá trị của mình. Như vậy, giá trị của con người không phải số tiền anh tích lũy được mà là cách ứng xử nhân văn của anh ta với số tiền mà anh ta làm ra. Giá trị của một con người cũng không nằm ở nhan sắc mà họ sở hữu. Trước hết, ta cũng cần khẳng định rằng, nhan sắc cũng là một giá trị riêng của con người, nhưng nó không phải là yếu tố chính, yếu tố quyết định làm nên giá trị đích thực của một con người. Vì nhan sắc cũng sẽ tàn phai theo năm tháng, chỉ có những việc bạn phục vụ cộng đồng là còn mãi với thời gian. Bởi vậy mà ông cha ta đã có câu: “Trăm năm bia đá cũng mòn/ Nghìn năm bia miệng vẫn con trơ trơ” là cũng vì lẽ đó. Nếu bạn làm được những việc tốt, phục vụ cộng đồng xã hội chắc chắn tiếng thơm sẽ lưu danh muôn thuở. Albert Einstein, cha đẻ của ngành vật lí hiện đại, với thuyết tương đối của mình đã tạo ra một cuộc cách mạng lớn trong ngành vật lí hiện đại, là kim chỉ nam của lĩnh vực khám phá vũ trụ. Thomas Alva Edison với hơn một nghìn phát minh, trở thành nhà khoa học vĩ đại nhất của lịch sử loài người,… Và rất nhiều nhà khoa học khác, có những đóng góp to lớn, vĩ đại cho sự phát triển của xã hội hiện đại. Còn ở đất nước ta không thể không nhắc đến chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, người đã đem lại ánh sáng của tự do, hạnh phúc cho dân tộc, giải phóng dân tộc ta khỏi khiếp lầm than, nô lệ. Những con người vĩ đại này, hàng ngàn, thậm chí hàng vạn năm sẽ mãi được mọi người nhớ đến và biết ơn những gì họ đã đóng góp cho nhân loại. Như vậy, ta có thể thấy rằng, giá trị đích thực của một con người là nằm ở những gì anh ta đã cống hiến, phục vụ cho cộng đồng, xã hội. Mỗi cá nhân là một thực thể riêng biệt, độc đáo, mỗi người có giá trị riêng. Có những người ngay từ khi sinh ra đã có những ưu điểm nổi trội, nhưng lại có những người cần rèn luyện, phấn đấu để tạo ra giá trị đích thực của mình. Dù là giá trị sẵn có hay cố gắng xây dựng thì mỗi chúng ta hàng ngày hàng giờ vẫn phải không ngừng nỗ lực, cố gắng, rèn rũa bản thân để khẳng định được giá trị của chính mình. Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, cách để các bạn tạo ra giá trị bản thân không gì khác chính là học tập, tu dưỡng đạo đức. Hãy là con ngoan, trò giỏi, nhiệt tình giúp đỡ bạn bè cùng tiến bộ, hăng hái tham gia các hoạt động phong trào để trau dồi kĩ năng cho chính mình. Rèn luyện bản thân ở thời điểm hiện tại chính là cách để bạn khẳng định giá trị của mình ở tương lai. Hành trình để khẳng định giá trị của chính mình không hề là hành trình đơn giản. Mà nó là một hành trình đầy khó khăn, gian khổ, hành trình của khẳng định tri thức và rèn luyện nhân cách. Không có quả ngọt nào được hưởng thụ mà không phải trải qua đắng cay, thất bại, và hành trình đi đến giá trị của mình cũng vậy. Bản thân mỗi người cần nỗ lực, cố gắng hết mình để tìm thấy giá trị đích thực của bản thân.

Nghị luận xã hội về giá trị của bản thân - mẫu 2 Sophia Loẻn đã từng nói rằng: “Vượt lên phía trước là công việc đòi hỏi lòng tin tưởng khát khao vào bản thân. Đó là vì sao vài người tài năng tầm thường nhưng có chí tiến thủ lớn lao lại đi xa hơn nhiều những người với tài năng vượt trội hơn hẳn”. câu nói đã khẳng định giá trị của bản thân không phải do thiên bẩm, hay người khác định lượng mà chính sự kiên cường, bền bỉ của mỗi chúng ta quyết định. Hiểu một cách đơn giản, giá trị bản thân là những yếu tố, năng lực vốn có trong mỗi người tạo nên một thành quả nào đó. Giá trị bản thân không phân lớn nhỏ, ít nhiều mà nó để khẳng định cốt cách của chính mình với cuộc đời. Vì sao giá trị của mỗi người lại do chính chúng ta quyết định? Mỗi chúng ta sinh chưa, chưa ai định sẵn một giá trị, chúng ta sinh ra đều giống nhau. Bạn đừng nghĩ rằng mình sinh ra trong một gia đình giàu có, gia thế hiển hách thì khi ấy giá trị của bạn đã được định lượng. Cùng đừng nghĩ khi bạn sinh ra trong một gia đình nghèo khó thì vĩnh viễn bạn sẽ không có giá trị. Đó đều là những suy nghĩ sai lầm. Bởi vốn sinh ra bạn chưa xác lập giá trị, mà giá trị của mỗi người được xác lập qua thời gian, qua trải nghiệm, qua nỗ lực và cố gắng. Mỗi chúng ta ai chẳng có khuyết điểm chẳng có lỗi lầm. Bạn có thể không xinh đẹp, không thông minh, không giỏi giang,… nhưng bạn lại có tấm lòng đôn hậu, lại có trái tim nồng nhiệt, sẵn sang giúp đỡ mọi ngươi. Đó chính là giá trị của bạn. Nếu bạn giỏi giang, thành đạt, lại đem những điều mình làm được phục vụ cho cộng đồng, xã hội, ấy chính là giá trị của bạn. Giá trị của bạn không phân biệt nhỏ bé, hay to lớn, chỉ cần nó do bạn tạo ra, làm cho tâm bạn hạnh phúc, thanh thản, làm cho người khác có cuộc sống tốt hơn. Đó chính là giá trị lớn nhất của mỗi con người. Khi chúng ta hiểu được ưu điểm, nhược điểm của bản thân, biết chế ngự, khắc phục những nhược điểm, phát huy những ưu điểm, điều đó cũng khiến cho chúng ta thêm phần tự tin vào chính mình. Chỉ khi bạn tin vào chính mình, tin vào những điều mình làm thì khi ấy bản thân mới thực sự có giá trị. Trong cuộc sống, khi trưởng thành, khao khát khẳng định giá trị bản thân ngày càng mãnh liệt hơn. Bởi khi khẳng định được mình chính là lúc bạn là người có vị thế, chỗ đứng trong xã hội. Và trên hành trình tìm kiến câu trả lời về giá trị bản thân chúng ta sẽ có vô vàn câu hỏi đặt ra: giá trị bản thân là gì? Làm thế nào để khẳng định giá trị bản thân? Làm thế nào để mọi người tôn trọng?... mỗi người sẽ có những cách thức khác nhau để khẳng định mình. Có thể là học tập thật giỏi, mang tài năng để thi cử, để phục vụ đất nước. Có người lại đem tấm lòng của mình để giúp đỡ mọi người. Có rất nhiều cách khác nhau để khẳng định giá trị của mình. Nhưng chúng ta cũng cần thấy rằng không nên tự tin thái quá về chính mình. Có rất nhiều người rơi vào thói tự tin thái quá vào bản thân. Luôn cho rằng mọi việc mình là là đúng, mọi quyết định mình đưa ra là chính xác mà không tham khảo những ý kiến của người khác. Bởi quá tự tin vào mình, luôn cho rằng mình đứng trên đỉnh vinh quang, nên họ sẽ có những nhận thức sai lầm về những người xung quanh, đánh giá thấp năng lực của họ, không thích kết hợp làm việc với người khác. Ngược lại một số người lại quá tự ti với mình, luôn cho rằng bản thân mình kém cỏi nên chưa bao giờ dám làm, dám nghĩ bất cứ điều gì. Cuộc sống của họ trở nên thụ động, mặc kệ sự sắp đặt của người khác cho số phận của chính mình. Bản thân mỗi người là một giá trị, sự e dè, sợ hãi, hay tự tin thái quá chỉ khiến cho giá trị của bản thân bị hạ thấp. Giá trị của mỗi con người không nằm ở việc bạn được sinh ra ở đâu, do ai sinh ra, mà là ở chính các bạn. Nếu ta không ngừng nỗ lực chăm chỉ, kiên trì dù không quá thông minh, nhưng chắc chắn cũng sẽ đạt được ước nguyện. Dù bạn còn nhiều khuyết điểm, đôi khi còn phạm sai lầm nhưng chỉ cần bạn nhận ra khuyết điểm và sửa chữa lỗi lầm sẽ giúp bản thân mình có giá trị. Giá trị thực sự của bản thân là không ngừng nỗ lực, cố gắng, kiên gan. Giá trị của chúng ta do chính chúng ta tạo nên, không có muộn, không có sớm, chỉ có bắt đầu và không bao giờ kết thúc. Giá trị của mỗi người đôi khi không được bộc lộ, bởi vậy khi nhìn nhận đánh giá bất cứ ai cũng càn có cái nhìn sâu sắc, toàn diện. Hiểu được giá trị của mình, những sai lầm, khuyết thiếu sẽ giúp chúng ta không ngừng nỗ lực cố gắn. Đừng quá tự kiêu, cũng đừng quá tự ti, hãy tự tin bộc lộ cá tính của chính mình, nhưng cũng phải biết lắng nghê và thấu hiểu những người xung quanh. Hãy sống một cuộc đời đầy bản, đầy yêu thương và vị tha.

Câu 1

Bài làm

Nhân vật Vũ Như Tô trong vở kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng hiện lên như một người nghệ sĩ tài hoa nhưng mang số phận đầy bi kịch. Sống trong xã hội phong kiến nghiệt ngã, người có tài không được trọng dụng, thậm chí còn bị nghi kị, đàn áp, Vũ Như Tô từng phải lẩn lút, nơm nớp lo sợ, không dám đem tài năng ra phụng sự đất nước. Tuy vậy, ông vẫn nuôi một khát vọng lớn lao: xây dựng Cửu Trùng Đài – một công trình nghệ thuật kỳ vĩ để hậu thế ngưỡng mộ, để dân tộc tự hào sánh ngang với những quốc gia khác. Nhưng ẩn sâu trong khát vọng ấy là mâu thuẫn giằng xé: xây đài để thực hiện lý tưởng nghệ thuật cao đẹp nhưng lại phải dựa vào tay bạo chúa để thực hiện. Chính mâu thuẫn này đã đẩy Vũ Như Tô đến bi kịch – bi kịch của người nghệ sĩ có tài, có hoài bão nhưng không tìm được con đường hòa hợp giữa nghệ thuật và đời sống nhân dân. Hình tượng Vũ Như Tô vì thế để lại bài học sâu sắc: nghệ thuật phải gắn với hạnh phúc, lợi ích của con người thì mới có giá trị đích thực.