Câu 1 :

Trong hành trình trưởng thành của mỗi người, ước mơ và lao động luôn là hai yếu tố song hành, không thể tách rời. Ước mơ chính là kim chỉ nam, là mục tiêu cao đẹp mà chúng ta hướng tới để cuộc đời thêm nghĩa. Tuy nhiên, ước mơ sẽ mãi chỉ là ảo tưởng nếu thiếu đi lao động. Lao động - bao gồm cả nỗ lực về trí tuệ lẫn cơ bắp - chính là chiếc cầu nối biến những điều viển vông thành hiện thực. Mối quan hệ giữa chúng là mối quan hệ tương hỗ: ước mơ tiếp thêm động lực, sức mạnh để vượt qua sự mệt nhọc của lao động; ngược lại, chính quá trình làm việc miệt mài giúp ta tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện bản lĩnh để chạm tay vào mục tiêu. Một học sinh ước mơ trở thành bác sĩ không thể chỉ ngồi hy vọng, mà phải lao động miệt mài qua từng trang sách, từng kỳ thi khốc liệt. Nếu ước mơ là hạt giống thì lao động chính là quá trình vun xới, tưới tắm mỗi ngày. Thiếu một trong hai, chúng ta hoặc sẽ sống một cuộc đời không phương hướng, hoặc sẽ gục ngã trước những ảo mộng xa vời. Vì vậy, thay vì chỉ mơ mộng, hãy bắt tay vào hành độn, bởi chỉ có lao động chân chính mới giúp chúng ta khẳng định giá trị bản thân và biến ước mơ thành hoa thơm trái ngọt cho đời.

Câu 2 :

Trong dòng chảy của thơ ca kháng chiến chống Pháp, bên cạnh những vần thơ hừng hực khí thế chiến đấu, vẫn có những khoảng lặng đầy chất trữ tình, thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ. Bài thơ “ Nhớ ” của Nguyễn Đình Thi là một minh chứng tiêu biểu, khắc hoạ nỗi nhớ da diết hoà quyện giữa tình yêu đôi lứa và tình yêu đất nước.

Nguyễn Đình Thi sinh năm 1924 mất năm 2003, ông là một nghệ sĩ đa tài. Ông sáng tác nhạc, làm thơ, viết tiểu thuyết, kịch , tiểu luận phê bình; ở lĩnh vực nào ông cũng có những đóng góp đáng trân trọng. Bài thơ "Nhớ" của Nguyễn Đình Thi được tác giả sáng tác trong kháng chiến chống Pháp, là một trong những bài thơ tình hay thời chống Pháp và cũng là một trong những bài thơ tình đặc sắc của nền thơ Việt Nam hiện đại.

“ Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh

…

Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người ”

Mở đầu bài thơ, nỗi nhớ được khơi gợi từ những hình ảnh thiên nhiên quen thuộc nhưng đầy sức gợi :

“ Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh

Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây

Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh

Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây ”

Nhân vật trữ tình sử dụng biện pháp nhân hoá “ ngôi sao nhớ ai ”, “ngọn lửa nhớ ai ” cùng với biện pháp điệp cấu trúc “ nhớ ai mà ” để gián tiếp bày tỏ nỗi lòng mình. Giữa không gian bao la của “ đèo mây ” và cái lạnh của “ ngàn cây ”, ngôi sao và ngọn lửa không chỉ là người bạn đồng hành mà còn là biểu tượng của hy vọng và sự ấm áp. Nỗi nhớ ở đây không làm người chiến sĩ yếu mềm, mà trái lại, nó trở thành điểm tựa tinh thần, sưởi ấm lòng anh giữa đêm trường kháng chiến.

Đến khổ thơ thứ hai, nỗi nhớ không còn ẩn dụ mà trở nên trực diện, mãnh liệt và đầy tính triết lý:

“ Anh yêu em như anh yêu đất nước

Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần

Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước

Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn ”

Đây là một trong những câu thơ hay nhất về sự gắn kết giữa cái tôi cá nhân và cái ta chung. Nguyễn Đình Thi đã đặt tình yêu đôi lứa ngang hàng với tình yêu Tổ quốc. Với anh, “ em ” và “ đất nước ” đã hoà làm một. Nỗi nhớ “ em ” hiện hữu trong từng bước chân hành quân , trong từng bữa ăn , giấc ngủ. Sự hy sinh, vất vả của cuộc kháng chiến “ vất vả đau thương ” không làm tình yêu phai nhạt mà càng khiến nó trở nên “ tươi thắm ”, rạng ngời hơn. Tâm trạng nhân vật trữ tình lúc này là sự tự nguyện dấn thân, lấy tình yêu làm động lực để vượt qua mọi gian khổ.

Khổ thơ cuối khép lại bằng một lời khẳng định đầy kiêu hãnh:

“ Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt

Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời

Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực

Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người ”

Hình ảnh “ ngôi sao không tắt ” và “ ngọn lửa đỏ rực ” là biểu tượng cho sự bất tử của tình yêu và ý chí cách mạng. Tác giả khẳng định: yêu nhau gắn liền với “ chiến đấu suốt đời ”. Tình yêu không phải là đích đến cuối cùng để hưởng thụ, mà là động lực để con người vươn tới tư thế “ kiêu hãnh làm người ”. Đó là vẻ đẹp của một thế hệ cầm súng với tâm hồn lãng mạn nhưng lý tưởng vô cùng kiên định.

Về nghệ thuật, thể thơ tự do phóng khoáng cùng bút pháp kết hợp giữa trữ tình và chính luận đã giúp bài thơ có chiều sâu suy tưởng. Cách ngắt nhịp linh hoạt tạo nên một giọng điệu thủ thỉ, tâm tình nhưng cũng đầy quyết liệt.

Tóm lại, bài thơ “ Nhớ ” đã khắc hoạ trọn vẹn bức chân dung tâm hồn nhân vật trữ tình: một người chiến sĩ biết yêu, biết nhớ và biết đặt tình yêu ấy vào trong lòng đại nghĩa đất nước. Bài thơ không chỉ là tiếng lòng của riêng Nguyễn Đình Thi mà còn là đại diện cho vẻ đẹp tâm hồn của cả một thế hệ thanh niên thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Câu 1 :

- Phương thức biểu đạt : Nghị luận

Câu 2 :

- Văn bản bàn về ý nghĩa và giá trị của lao động trong đời sống con người

Câu 3 :

- Tác giả đã sử dụng những bang chứng: Ngay cả chú chim yến, khi còn non thì được bố mẹ mang mồi về mớm cho nhưng khi lớn lên sẽ phải tự mình đi kiếm mồi. Hổ và sư tử cũng đều như vậy.

- Nhận xét : Đây là những ví dụ thực tế , gần gũi trong tự nhiên mà ai cũng có thể quan sát => tăng tính thuyết phục, mang tính xác thực, khách quan giúp người đọc dễ dàng hình dung lao động là bản năng sinh tồn cơ bản nhất

Câu 4 :

Lao động không chỉ là nghĩa vụ để tồn tại mà còn là nguôn gốc của hạnh phúc. Khi tìm thấy niềm vui trong công việc, con người sẽ có động lực, sự sang tạo và cảm thấy cuộ sống có giá trị hơn. Nguoc lại, nếu coi lao động là gánh nặng, cuộc sống sẽ trở nên mệt mỏi, bế tắc

Câu 5 :

- Sống thực dụng, lười biếng: thích hưởng thụ nhưng lại không muốn làm việc, dẫn đến các tệ nạn xã hội hoặc lối sống “kí sinh” vào người khác

- Lao động chỉ vì tiền: coi lao động thuần tuý là công cụ để kiếm tiền mà quên đi giá trị tinh thần và sự sáng tạo. Điều này dẫn đến thái độ làm việc hời hợt, gian dối hoặc bất chấp đạo đức để đạt được lợi ích kinh tế

- Coi thường lao động chân tay : một số người vẫn còn định kiến, phân biệt đối xử giữa lao động trí óc và lao động chân tay. Họ coi những công việc như công nhân vệ sinh, nông dân, thợ xây,… là ”thấp kém”, từ đó dẫn đến thái độ thiếu tôn trọng đối với những người đan trực tiếp tạo ra giá trị cho xã hội