Câu 1:

Nếu ví cuộc đời là một cuộc hành trình băng qua đại dương thì ước mơ chính là ngọn hải đăng rực rỡ, còn lao động chính là nhịp chèo bền bỉ của mỗi con người. Thật vậy, ước mơ không chỉ là những khát khao cao đẹp mà còn là "kim chỉ nam" dẫn lối, giúp con người không bị lạc hướng giữa những bão giông của thực tại. Tuy nhiên, nếu ngọn hải đăng chỉ để ngắm nhìn mà thiếu đi sức mạnh của đôi tay trên mái chèo lao động, chúng ta sẽ mãi đứng yên một chỗ và chỉ biết nhìn bờ bến xa xăm trong tuyệt vọng. Lao động miệt mài chính là "chiếc cầu nối" duy nhất biến những ý tưởng viển vông trở thành hiện thực sinh động, giúp ta mài giũa bản lĩnh và tích lũy vốn sống. Một minh chứng sống động chính là Thomas Edison; nếu không có mười nghìn lần lao động miệt mài trong phòng thí nghiệm, ước mơ thắp sáng thế giới của ông có lẽ đã tan thành mây khói. Lao động làm cho ước mơ có hình hài, và ngược lại, ước mơ làm cho những giọt mồ hôi nhọc nhằn trở nên lấp lánh giá trị. Nhận thức được điều đó, mỗi bạn trẻ hôm nay đừng chỉ dừng lại ở việc "mơ lớn", mà hãy bắt đầu bằng việc "làm chăm" từ những hành động nhỏ nhất để tự tay thắp sáng tương lai của chính mình.

Câu 2:

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại. Thơ ông giàu cảm xúc, mang âm hưởng vừa hào hùng vừa tha thiết. Trong số những bài thơ viết về tình yêu thời kháng chiến, Nhớ là tác phẩm tiêu biểu, thể hiện vẻ đẹp tâm hồn người chiến sĩ cách mạng. Qua bài thơ, tâm trạng của nhân vật trữ tình hiện lên sâu sắc với nỗi nhớ thương da diết, tình yêu hòa quyện cùng tình yêu đất nước và ý chí chiến đấu mạnh mẽ.

Trước hết, nhân vật trữ tình mang tâm trạng nhớ nhung tha thiết giữa hoàn cảnh chiến tranh gian khổ. Ngay mở đầu bài thơ, tác giả đã mượn hình ảnh thiên nhiên để diễn tả nỗi nhớ:

Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây

Ngôi sao và ngọn lửa vốn là những hình ảnh quen thuộc nơi núi rừng kháng chiến, nhưng dưới cái nhìn của nhà thơ, chúng như mang tâm hồn con người. Câu hỏi tu từ “nhớ ai” khiến cảnh vật trở nên có cảm xúc, như cùng chia sẻ nỗi lòng với người lính. Ánh sao soi sáng con đường hành quân, ngọn lửa xua tan cái lạnh đêm rừng. Qua đó, ta thấy nỗi nhớ của nhân vật trữ tình không bi lụy mà lặng lẽ, bền bỉ, trở thành nguồn sáng và hơi ấm nâng đỡ tâm hồn trong những năm tháng gian nan.

Không dừng lại ở nỗi nhớ, nhân vật trữ tình còn bộc lộ tình yêu sâu nặng và cao đẹp. Đến khổ thơ thứ hai, cảm xúc được giãi bày trực tiếp:

Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần

Đây là câu thơ đẹp và giàu ý nghĩa. Tình yêu đôi lứa được so sánh với tình yêu Tổ quốc, cho thấy tình cảm chân thành và thiêng liêng của người chiến sĩ. Đất nước trong chiến tranh phải chịu nhiều “vất vả đau thương”, nhưng vẫn “tươi thắm vô ngần” bởi sức sống và niềm tin vào ngày mai. Người yêu cũng như đất nước, là nguồn động viên lớn lao để nhân vật trữ tình vượt qua mọi thử thách. Qua đó, ta thấy tình yêu riêng không tách rời tình yêu chung, mà hòa nhập vào tình yêu quê hương, dân tộc.

Nỗi nhớ ấy còn hiện diện trong từng khoảnh khắc đời sống:

Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn

Điệp từ “mỗi” được lặp lại liên tiếp làm nổi bật sự thường trực của nỗi nhớ. Từ lúc hành quân đến khi nghỉ ngơi, từ bước chân đến bữa ăn thường ngày, hình bóng người yêu luôn hiện hữu trong tâm trí người lính. Nỗi nhớ đã trở thành một phần đời sống tinh thần, tiếp thêm sức mạnh để nhân vật trữ tình vững vàng nơi chiến trường.

Ở khổ thơ cuối, tâm trạng của nhân vật trữ tình được nâng lên thành niềm tin và ý chí chiến đấu:

Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời
Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực
Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người.

Hình ảnh ngôi sao và ngọn lửa một lần nữa xuất hiện, nhưng giờ đây mang ý nghĩa biểu tượng. Ngôi sao là ánh sáng của niềm tin, của lí tưởng không bao giờ tắt. Ngọn lửa là nhiệt huyết cách mạng luôn cháy bỏng. Từ tình yêu cá nhân, nhân vật trữ tình hướng tới lời hứa gắn bó lâu dài: yêu nhau và chiến đấu suốt đời. Câu thơ cuối vang lên đầy tự hào, khẳng định tư thế hiên ngang của con người sống có lí tưởng, biết cống hiến cho Tổ quốc.

Như vậy, tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Nhớ là sự vận động hài hòa từ nỗi nhớ người yêu đến tình yêu đất nước và quyết tâm chiến đấu. Đó là vẻ đẹp tâm hồn của người lính thời kháng chiến: giàu tình cảm, thủy chung son sắt và luôn hướng về lí tưởng cao cả. Với giọng thơ chân thành, hình ảnh giàu sức gợi và cảm xúc tha thiết, Nguyễn Đình Thi đã tạo nên một bài thơ tình đặc sắc, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người đọc.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính được tác giả sử dụng trong văn bản: Nghị luận.

Câu 2. 

Vấn đề: Vai trò, ý nghĩa của lao động.

Câu 3. 

- Những bằng chứng được đưa ra là: "Ngay cả chú chim yến, khi còn non thì được bố mẹ mang mồi về mớm cho nhưng khi lớn lên sẽ phải tự mình đi kiếm mồi. Hổ và sư tử cũng đều như vậy.".

- Nhận xét: Đây đều là những bằng chứng điển hình, sinh động, được mọi người dễ dàng thừa nhận, có tác dụng làm tăng tính thuyết phục của văn bản đồng thời cũng giúp việc tiếp nhận vấn đề nghị luận trở nên nhẹ nhàng hơn.

Câu 4. 

    Nếu con người hiểu được niềm vui, ý nghĩa của lao động; coi lao động là cống hiến, vun đắp, là khám phá cuộc sống thì người đó sẽ hạnh phúc, ngay cả khi họ phải lao động vất vả, cực nhọc. Ngược lại, nếu con người không nhận ra ý nghĩa của lao động, coi lao động là nô dịch, khổ sai thì người đó sẽ luôn cảm thấy bất hạnh dẫu công việc của họ không quá nhọc nhằn. Vì vậy, chúng ta cần có nhận thức và thái độ đúng đắn về lao động.

Câu 5.

Hiện nay, vẫn còn một số người có nhận thức sai lệch về giá trị của lao động. Họ cho rằng chỉ cần có tiền bạc hoặc điều kiện gia đình tốt thì không cần cố gắng làm việc. Vì suy nghĩ đó, nhiều người xem thường những công việc chân tay và không tôn trọng người lao động. Một số bạn trẻ chỉ mong kiếm tiền nhanh mà không muốn học hỏi, rèn luyện lâu dài. Cách sống ấy khiến con người dễ ảo tưởng về bản thân và thiếu trách nhiệm với cuộc sống. Về lâu dài, họ sẽ khó đạt được thành công bền vững và dễ thất bại khi gặp khó khăn. Do đó, mỗi người cần hiểu rằng lao động chân chính luôn là nền tảng của giá trị và hạnh phúc.