Câu 1. Bài làm Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu/ … / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” khắc họa hình ảnh con người lao động trên biển trong hoàn cảnh thiên nhiên dữ dội, đầy thử thách. Biển hiện lên với những “nước vằn mông mốc”, “nước cuộn thác”, “biển nổi bão phong ba”, gợi cảm giác hung dữ, bất trắc, luôn đe dọa sự sống của con người. Trước thiên nhiên khắc nghiệt ấy, con người không hề sợ hãi hay buông xuôi mà vẫn cất lên lời thúc giục: “Chèo đi thôi, chèo đi!”, thể hiện tinh thần chủ động, ý chí kiên cường và niềm tin vào sức lao động của chính mình. Hình ảnh “một người cầm cán dầm cho vững” mang ý nghĩa biểu tượng cho sự đoàn kết, gắn bó và trách nhiệm chung giữa những con người cùng chung số phận lênh đênh trên biển. Đặc biệt, câu thơ “Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” là lời bộc bạch đầy xúc động, cho thấy sự gắn bó máu thịt giữa con người với biển cả – nơi vừa hiểm nguy vừa là nguồn sống, là quê hương thân thiết. Qua đoạn trích, tác giả ca ngợi vẻ đẹp của con người lao động: dũng cảm, bền bỉ, yêu nghề và giàu tình cảm với thiên nhiên.

Câu 2. Bài làm Trong hành trình làm người, mỗi chúng ta không thể sống đơn độc mà luôn cần điểm tựa tinh thần để vững vàng trước những biến động của cuộc đời. Điểm tựa thiêng liêng và bền chặt nhất chính là tình thân. Tình thân không chỉ là mối quan hệ ruột thịt mà còn là nguồn sức mạnh nuôi dưỡng tâm hồn và định hướng nhân cách con người. Trước hết, tình thân là nơi con người được yêu thương vô điều kiện. Trong gia đình, cha mẹ luôn sẵn sàng hi sinh, che chở cho con cái; anh chị em sẵn lòng sẻ chia, đùm bọc lẫn nhau. Dù thành công hay thất bại, vui vẻ hay đau khổ, gia đình vẫn là nơi dang rộng vòng tay đón ta trở về. Chính sự yêu thương ấy giúp con người cảm thấy an toàn, được thấu hiểu và không cô đơn giữa cuộc sống nhiều áp lực.Không chỉ vậy, tình thân còn góp phần hình thành nhân cách và giá trị sống của mỗi cá nhân. Gia đình là “trường học đầu tiên”, nơi con người học cách yêu thương, tôn trọng, nhường nhịn và sống có trách nhiệm. Những lời dạy bảo, tấm gương của ông bà, cha mẹ có ảnh hưởng sâu sắc đến cách chúng ta suy nghĩ và hành động. Một người lớn lên trong môi trường gia đình ấm áp thường dễ biết quan tâm đến người khác và sống nhân ái hơn. Bên cạnh đó, tình thân là nguồn động lực mạnh mẽ giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách. Khi đối diện với bệnh tật, thất bại hay mất mát, sự động viên, đồng hành của người thân chính là sức mạnh tinh thần giúp ta đứng dậy và tiếp tục bước đi. Nhiều người đã vươn lên từ nghịch cảnh nhờ niềm tin rằng phía sau họ luôn có gia đình chờ đợi và ủng hộ.Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người mải mê với công việc, danh vọng mà vô tình thờ ơ với tình thân. Sự thiếu quan tâm, chia sẻ có thể khiến các mối quan hệ gia đình trở nên xa cách. Điều đó nhắc nhở mỗi chúng ta cần biết trân trọng, giữ gìn và vun đắp tình thân bằng những hành động giản dị như lắng nghe, quan tâm và dành thời gian cho gia đình. Tóm lại, tình thân là giá trị tinh thần vô giá, là cội nguồn yêu thương và sức mạnh giúp con người sống tốt đẹp hơn. Biết trân trọng tình thân không chỉ làm cuộc sống mỗi cá nhân thêm ý nghĩa mà còn góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, bền vững.

Câu 1 người kể trong văn bản là nhân vật trữ tình xưng "tôi"

Câu 2 hình ảnh biển​trong văn bản hiện lên những đặc điểm

dữ dội hung bạo đáng sợ : nước cuộn thác sóng gầm réo nước xoáy dữ nước dựng đứng chấm trời 

Đầy hiểm nguy và chết chóc : biển gắn với quỷ dữ long vương những thế lực siêu nhiên đe dọa tính mạng con người

Mang màu sắc huyền thoại tâm linh: là không gian của cõi âm nơi thử thách linh hồn con người

Câu 3. Chủ đề của văn bản là: → Phản ánh hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của linh hồn người chết oan trong quan niệm dân gian Tày – Nùng, qua đó thể hiện nỗi đau thân phận, số phận bi thảm của con người yếu thế, đồng thời bộc lộ khát vọng được sống, được trở về bình an.

Câu 4. Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho những thử thách khắc nghiệt, những cửa ải sinh – tử mà con người (đặc biệt là linh hồn người chết oan) phải trải qua. → Đồng thời, chúng cũng tượng trưng cho những nỗi đau, bất hạnh, gian truân của kiếp người trong cuộc sống.

Câu 5. Những âm thanh được thể hiện: “gầm réo” “nước sôi” “thét gào” “lôi lấy thuyền” Cảm xúc gợi lên: Sự kinh hoàng, sợ hãi, hoảng loạn trước thiên nhiên dữ dội. Nỗi tuyệt vọng, bất lực của con người nhỏ bé trước biển cả. Đồng thời thể hiện khát vọng sống mãnh liệt, lời cầu xin tha thiết được bảo toàn mạng sống.