Câu 1:

Đoạn trích từ Vượt biển tái hiện một cách ám ảnh hành trình vượt qua các rán nước – nơi hội tụ những thử thách khắc nghiệt nhất của kiếp người nơi cõi âm. Từ rán thứ sáu đến rán thứ chín, hình ảnh biển hiện lên dữ dội, hung tàn với những lớp sóng “vằn mông mốc”, “nước ác kéo ầm ầm”, “nước sôi gầm réo, thét gào”, tạo nên một không gian đầy đe dọa, rình rập sự sống. Biển không còn là cảnh sắc thiên nhiên mà hóa thân thành thế lực siêu nhiên, có quyền sinh sát đối với con người. Trước sức mạnh ấy, con người hiện lên nhỏ bé, yếu ớt nhưng không hoàn toàn khuất phục. Lời thúc giục “Chèo đi thôi” vang lên như mệnh lệnh của số phận, đồng thời thể hiện ý chí bám víu vào sự sống. Đặc biệt, tiếng kêu cầu tha thiết “Biển ơi, đừng giết tôi” đã bộc lộ nỗi sợ hãi tột cùng xen lẫn khát vọng được sống, được tồn tại. Qua đoạn trích, truyện thơ không chỉ khắc họa nỗi đau khổ của linh hồn oan khuất mà còn gửi gắm tiếng nói nhân văn sâu sắc: dù bị dồn đến tận cùng tuyệt vọng, con người vẫn không thôi khát khao vượt thoát khỏi định mệnh nghiệt ngã.

Câu 2:

“Gia đình là nơi cuộc sống bắt đầu và tình yêu không bao giờ kết thúc” – câu nói giản dị nhưng chân thực ấy đã khẳng định giá trị bền vững của tình thân trong đời sống con người. Trong hành trình nhiều biến động của cuộc đời, tình thân luôn là điểm tựa vững chắc, là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách mỗi cá nhân.

Tình thân là mối quan hệ máu mủ thiêng liêng giữa ông bà, cha mẹ, anh chị em – những người gắn bó với ta từ khi cất tiếng khóc chào đời. Đó không chỉ là sự gắn kết về huyết thống mà còn là sự kết tinh của yêu thương, hi sinh và trách nhiệm. Tình thân hiện diện trong những điều bình dị: bữa cơm gia đình ấm áp, lời dặn dò lo lắng, sự lặng lẽ hi sinh của cha mẹ và sự đùm bọc, sẻ chia giữa anh chị em. Chính từ không gian gia đình ấy, con người học cách yêu thương và trưởng thành.

Giá trị lớn lao nhất của tình thân nằm ở khả năng chở che và nâng đỡ tinh thần. Khi vấp ngã, tổn thương hay thất bại, con người có thể mất niềm tin vào nhiều thứ, nhưng gia đình vẫn luôn là nơi dang tay đón ta trở về. Tình thân không đòi hỏi điều kiện, không toan tính hơn thiệt, mà tồn tại bằng sự bao dung và thấu hiểu. Nhờ có tình thân, con người có thêm sức mạnh để đứng dậy sau đổ vỡ, có niềm tin để tiếp tục đi tiếp trên con đường đời nhiều chông gai.

Không chỉ vậy, tình thân còn là nền tảng hình thành nhân cách con người. Một gia đình yêu thương, hòa thuận sẽ nuôi dưỡng những con người nhân ái, biết sống có trách nhiệm và giàu lòng vị tha. Ngược lại, sự lạnh nhạt, đổ vỡ trong gia đình có thể để lại những vết thương tâm hồn khó lành, khiến con người trở nên cô độc, lạc lối. Thực tế cho thấy, nhiều bi kịch trong xã hội bắt nguồn từ việc con người thiếu đi sự quan tâm, giáo dục và yêu thương từ gia đình.

Trong xã hội hiện đại, khi nhịp sống ngày càng gấp gáp, con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của vật chất và danh vọng mà vô tình lãng quên tình thân. Những bữa cơm vắng mặt, những cuộc trò chuyện thưa dần là dấu hiệu đáng lo ngại. Thế nhưng, càng trong xã hội biến động, tình thân lại càng trở nên quý giá, bởi đó là nơi con người tìm thấy sự bình yên và cân bằng sau những mệt mỏi, áp lực.

Mỗi người cần biết trân trọng, giữ gìn bằng những hành động cụ thể như là dành thời gian cho gia đình, lắng nghe và sẻ chia, biết yêu thương và bao dung với người thân. Bởi tình thân không phải điều hiển nhiên tồn tại mãi mãi, mà cần được nuôi dưỡng bằng sự chân thành và tình thương mỗi ngày.

Tình thân là cội nguồn của yêu thương, là điểm tựa tinh thần vững chắc giúp con người đi qua mọi thăng trầm của cuộc sống. Khi biết trân quý tình thân, con người không chỉ sống hạnh phúc hơn mà còn góp phần làm cho xã hội trở nên nhân văn và tốt đẹp hơn.

Câu 1: người kể trong văn bản là linh hồn người em bị chết oan

Câu 2: Hình ảnh " biển" hiện lên hung dữ, dữ dội và ám ảnh. Biển " nước cuộn thác", " nước ác kéo ầm ầm", " nước dựng đứng chấm trời", " nước sôi gầm réo" cho thấy biển vừa là thực tại nguy hiểm, vừa là biểu tượng cho thử thách, bão tố của cuộc đời mà mỗi con người phải vượt qua. Qua đó, biển cũng là đối tượng mà nhân vật phải cầu xin, thuyết phục, thể hiện mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên và khát vọng sống.

Câu 3: Chủ đề văn bản là khát vọng sống, sức mạnh vượt qua thử thách và ý chí kiên cường của con người trước thiên nhiên và số phận,hơn nữa văn bản cũng thể hiện nỗi đau khổ, bi kịch và số phận oan nghiệt của con người ở cõi âm. Đồng thời, văn bản cũng phản ánh niềm tin vào cõi tâm linh và các nghi lễ dân gian trong đời sống tinh thần của người Tày-Nùng.

Câu 4:

Các rán nước trong văn bản không chỉ là những khúc sông, suối nước chảy xiết, vực sâu nguy hiểm đe dọa những người chèo mảng mà qua đó còn là biểu tượng cho những thử thách, khó khăn và hiểm nguy mà con người phải đối mặt trong cuộc sống. Mỗi rán nước là một chặng đường đầy gian nan, đòi hỏi ý chí, sự kiên trì. Chúng tượng trưng cho sự đấu tranh không ngừng nghỉ để giành lại cuộc sống và tự do, đồng thời phản ánh quan niệm nhân quả và thử thách trong tín ngưỡng dân gian.

Câu 5: Những âm thanh được thể hiện : " nước sôi gầm réo"

Hình ảnh gợi lên âm thanh dữ dội, vang rền của sóng biển. Nỗi sợ hãi tột cùng, sự hoảng loạn của con người trước thiên nhiên. lời kêu cầu tha thiết " biển ơi, đừng giết tôi,/ nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền" với khát vọng sống, cầu mong vượt qua. Như vậy, gợi cho tôi cảm xúc niềm xót thương sâu sắc cho số phận oan nghiệt của nhân vật, khơi dậy trong tôi sự cảm thông trước cảnh đời đau khổ, bế tắc mà con người phải trải qua và hơn hết, đó còn là sự căng thẳng, kịch tính và hồi hộp qua đó giúp cho tôi nhập vai vào hành trình gian nan của nhân vật.