Câu 1

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, lối sống chủ động có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Sống chủ động là biết tự ý thức, tự quyết định và chịu trách nhiệm về hành động của bản thân, không ỷ lại hay trông chờ vào người khác. Khi sống chủ động, con người sẽ biết đặt ra mục tiêu rõ ràng, tích cực học tập, rèn luyện để hoàn thiện bản thân. Điều đó giúp chúng ta nắm bắt cơ hội, vượt qua khó khăn và thích ứng tốt với những thay đổi nhanh chóng của xã hội. Ngược lại, lối sống thụ động dễ khiến con người trở nên lười biếng, thiếu ý chí, đánh mất nhiều cơ hội quý giá trong học tập và cuộc sống. Đặc biệt, với thế hệ trẻ hôm nay, sống chủ động còn là chìa khóa để khẳng định bản thân và đóng góp cho xã hội. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động, tích cực, dám nghĩ, dám làm để xây dựng một cuộc sống ý nghĩa và tốt đẹp hơn.

Câu 2

Đoạn thơ trích từ Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi đã khắc họa một bức tranh thiên nhiên và đời sống làng quê vừa rộn ràng, vừa thanh bình, giàu sức gợi. Trước hết, thiên nhiên hiện lên với vẻ đẹp tươi tắn, tràn đầy sức sống: ráng hồng rực rỡ, hòe lục đùn đùn tán rợp, thạch lựu phun thức đỏ, hồng liên tỏa hương thơm ngát. Những hình ảnh giàu màu sắc, hương vị cho thấy cảnh vật đang ở độ rực rỡ nhất của mùa hè. Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh còn mang hơi thở đời sống con người với cảnh “lao xao chợ cá làng ngư phủ”, âm thanh sinh hoạt nhộn nhịp, ấm no. Đặc biệt, tiếng đàn Ngu cầm vang lên thể hiện khát vọng cao đẹp của Nguyễn Trãi: mong muốn nhân dân khắp nơi có cuộc sống đủ đầy, hạnh phúc. Qua đoạn thơ, ta cảm nhận được tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và lý tưởng nhân nghĩa sâu sắc của một con người luôn hướng về nhân dân, đất nước.

Câu 1 : Bài thơ được viết thơ 7 chữ

Câu 2

Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là:

• Một mai, một cuốc, một cần câu
• Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
• Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao
• Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống

→ Đây đều là hình ảnh sinh hoạt đời thường, giản dị, gắn với thiên nhiên, thể hiện lối sống thanh đạm, tự tại.

Câu 3

Biện pháp tu từ liệt kê trong hai câu thơ:

Một mai, một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Tác dụng:

• Gợi ra đầy đủ những công cụ lao động giản dị của cuộc sống ẩn dật.
• Nhấn mạnh lối sống mộc mạc, thanh bạch, gần gũi với thiên nhiên.
• Qua đó thể hiện thái độ sống ung dung, không màng danh lợi của tác gi

Câu 4:Quan niệm dại – khôn của tác giả có điểm đặc biệt:

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn, người đến chốn lao xao

Cái “dại” của tác giả thực chất là khôn: biết tránh xa chốn bon chen, danh lợi.
Cái “khôn” của người đời lại là dại: lao vào vòng danh lợi xô bồ.

→ Quan niệm này thể hiện triết lí sống sâu sắc, đảo ngược cách nghĩ thông thường, cho thấy trí tuệ và bản lĩnh của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Câu 5: Từ văn bản, có thể cảm nhận Nguyễn Bỉnh Khiêm là người có nhân cách cao đẹp. Ông lựa chọn lối sống thanh đạm, hòa hợp với thiên nhiên, tránh xa vòng danh lợi tầm thường. Cuộc sống của ông tuy giản dị nhưng rất ung dung, tự tại và giàu chất triết lí. Quan niệm dại – khôn của tác giả thể hiện sự tỉnh táo, sâu sắc trước cuộc đời. Qua đó, Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là một con người thanh cao, trí tuệ và bản lĩnh.