a. Đóng mở của khí khổng · Hình thức cảm ứng: Ứng động không sinh trưởng. · Vì sao: 1. Không có hướng xác định: Tác nhân kích thích (như cường độ ánh sáng, hàm lượng nước, CO₂) tác động đồng đều từ mọi phía. Phản ứng đóng/mở của khí khổng cũng không hướng về một phía cụ thể nào. 2. Cơ chế không liên quan đến sinh trưởng: Sự đóng mở xảy ra do sự thay đổi sức trương nước (sự co hay giãn) của các tế bào hạt đậu hai bên khí khổng. Đây là một vận động cơ học nhanh, không liên quan đến sự tăng lên về kích thước hay số lượng tế bào (sinh trưởng). b. Nở hoa của cây mười giờ · Hình thức cảm ứng: Ứng động sinh trưởng. · Vì sao: 1. Không có hướng xác định: Tác nhân kích thích (sự thay đổi của ánh sáng và nhiệt độ giữa ngày và đêm) tác động đến toàn bộ bông hoa. Hoa nở ra (khi sáng) và khép lại (khi chiều tối) không phải là hướng về một nguồn sáng cố định nào. 2. Cơ chế liên quan đến sinh trưởng: Sự nở hoa này được thực hiện do sự sinh trưởng không đồng đều của các tế bào ở mặt trên và mặt dưới của cánh hoa (hoặc đài hoa). Khi các tế bào ở một phía sinh trưởng nhanh hơn phía kia, nó sẽ gây ra sự vận động uốn cong làm nở hoa hoặc khép hoa. --- Tóm lại: Hiện tượng Hình thức cảm ứng Nguyên nhân phân loại Đóng mở khí khổng Ứng động không sinh trưởng Phản ứng không định hướng, cơ chế biến đổi sức trương nước. Nở hoa cây mười giờ Ứng động sinh trưởng Phản ứng không định hướng, cơ chế sinh trưởng không đều của tế bào. Cả hai đều là ứng động vì chúng đáp lại kích thích không định hướng, khác biệt hoàn toàn với hướng động (như hướng sáng, hướng đất) - vốn là phản ứng có hướng đối với kích thích từ một phía.

Tiêu chảy tạo ra một vòng luẩn quẩn nguy hiểm: 1. Mất nước và điện giải nghiêm trọng: Đây là nguyên nhân trực tiếp và nhanh nhất dẫn đến tử vong. Tiêu chảy khiến cơ thể mất một lượng lớn nước và các chất điện giải quan trọng (như kali, natri), gây rối loạn chức năng tim, thận, thần kinh, có thể dẫn đến sốc, hôn mê và tử vong nếu không được bù dịch kịp thời. 2. Suy dinh dưỡng: · Giảm hấp thu: Niêm mạc ruột bị tổn thương do vi khuẩn, virus, làm giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng. · Mất chất dinh dưỡng: Thức ăn bị đẩy ra ngoài nhanh chóng trước khi kịp tiêu hóa và hấp thu. · Chán ăn: Trẻ mệt mỏi, đau bụng, nôn ói dẫn đến biếng ăn, giảm lượng thức ăn đưa vào. · Kiêng khem sai lầm: Nhiều phụ huynh cho trẻ nhịn ăn, chỉ ăn cháo trắng, khiến cơ thể không có năng lượng và dưỡng chất để chống lại bệnh và hồi phục. 3. Vòng xoắn bệnh lý: Suy dinh dưỡng – Tiêu chảy – Suy dinh dưỡng: · Tiêu chảy → Suy dinh dưỡng. · Trẻ suy dinh dưỡng → Hệ miễn dịch suy yếu → Dễ mắc tiêu chảy và các bệnh nhiễm trùng hơn → Bệnh nặng hơn và kéo dài hơn. · Cứ thế, vòng xoắn này tiếp tục, làm trẻ càng ngày càng kiệt quệ, không thể phát triển và dẫn đến nguy cơ tử vong cao. --- Cần làm gì để phòng tránh tiêu chảy cho trẻ? Việc phòng bệnh chủ yếu tập trung vào vệ sinh và dinh dưỡng, dựa trên 4 nguyên tắc "Sạch sẽ, An toàn": 1. Vệ sinh Cá nhân và Môi trường: · Rửa tay bằng xà phòng đúng cách: Đây là biện pháp quan trọng nhất. Rửa tay trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã/chăm sóc trẻ. · Sử dụng nước sạch để ăn uống, sinh hoạt. Nếu nghi ngờ, cần đun sôi nước trước khi dùng. · Xử lý phân, rác hợp vệ sinh: Không phóng uế bừa bãi. Phân của trẻ bị tiêu chảy cần được xử lý cẩn thận. 2. An toàn Thực phẩm: · "Ăn chín, uống sôi". Thức ăn cần được nấu kỹ và ăn ngay sau khi nấu. · Bảo quản thực phẩm đúng cách: Che đậy thức ăn, tránh ruồi nhặng. Thức ăn thừa cần được bảo quản trong tủ lạnh và hâm nóng kỹ trước khi ăn. · Rửa sạch rau quả trước khi ăn, đặc biệt là ăn sống. Ưu tiên gọt vỏ. 3. Dinh dưỡng hợp lý để tăng sức đề kháng: · Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục cho bú đến ít nhất 2 tuổi. Sữa mẹ có kháng thể giúp trẻ chống lại bệnh tật, trong đó có tiêu chảy. · Cho trẻ ăn dặm đúng cách, đầy đủ 4 nhóm chất (bột đường, đạm, béo, vitamin & khoáng) khi đến tuổi. Một đứa trẻ khỏe mạnh, không suy dinh dưỡng sẽ có sức đề kháng tốt hơn. 4. Tiêm chủng đầy đủ: · Tiêm vắc-xin phòng Rotavirus: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây tiêu chảy cấp nặng ở trẻ nhỏ. Vắc-xin này thường được uống trong những tháng đầu đời. · Tiêm các loại vắc-xin khác trong chương trình tiêm chủng mở rộng để phòng các bệnh có biến chứng tiêu chảy (như sởi). 5. Xử trí đúng khi trẻ bị tiêu chảy: · Ưu tiên số 1: Bù nước và điện giải ngay bằng Oresol pha đúng cách. · Tiếp tục cho trẻ ăn: Không được nhịn ăn. Tiếp tục cho bú mẹ. Với trẻ ăn dặm, cho ăn thức ăn mềm, dễ tiêu (cháo, súp), chia nhỏ bữa ăn. · Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu có dấu hiệu nặng: Sốt cao, khát nước dữ dội, mắt trũng, da khô, lờ đờ, li bì, co giật, hoặc tiêu chảy quá 3 ngày không đỡ.

Tiêu chí Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn kín Đại diện Đa số động vật thân mềm (ốc sên, trai) và chân khớp (côn trùng, tôm, cua). Các loài giun đốt (giun đất), mực - bạch tuộc, và tất cả động vật có xương sống. Cấu tạo Tim đơn giản, hệ mạch hở (không có mao mạch nối giữa động mạch và tĩnh mạch). Máu (dịch tuần hoàn) tràn trực tiếp vào khoang cơ thể (xoang máu). Tim phát triển (có 2, 3 hoặc 4 ngăn), hệ mạch kín (có đầy đủ động mạch, mao mạch, tĩnh mạch). Máu chỉ lưu thông trong mạch máu. Đường đi của máu Máu → động mạch → khoang cơ thể → trộn lẫn với dịch mô → tĩnh mạch → tim. Máu → động mạch → mao mạch → tĩnh mạch → tim. (Một vòng tuần hoàn khép kín). Tốc độ máu trong hệ mạch Chậm, áp lực thấp. Vì máu chảy tràn trong khoang cơ thể nên không thể tạo áp lực cao và tốc độ nhanh. Nhanh, áp lực cao. Vì máu được bơm và chảy trong một hệ thống mạch kín, tạo áp lực đẩy máu đi xa và nhanh.