Câu 1 (2,0 điểm)

Trong đoạn trích, diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” được khắc họa tinh tế qua những cung bậc cảm xúc đan xen. Ban đầu là sự háo hức, hồi hộp khi đứng trước sự kiện hay tình huống có ý nghĩa đặc biệt. Nhân vật “tôi” quan sát cảnh vật, con người bằng ánh nhìn nhạy cảm, cho thấy sự rung động chân thành và một trái tim giàu cảm xúc. Tuy nhiên, niềm vui ấy nhanh chóng nhường chỗ cho những suy tư, trăn trở khi “tôi” nhận ra những đổi thay hoặc những điều chưa trọn vẹn trong thực tại. Cảm xúc chuyển từ bâng khuâng, lặng lẽ sang xót xa, tiếc nuối, thậm chí là day dứt. Chính sự chuyển biến ấy thể hiện quá trình tự nhận thức của nhân vật: từ cảm xúc mang tính bề nổi đến chiều sâu nội tâm. Ở cuối đoạn, tâm trạng “tôi” lắng lại trong sự chiêm nghiệm, như một sự trưởng thành về nhận thức và tình cảm. Qua đó, tác giả không chỉ khắc họa chân thực thế giới nội tâm của nhân vật mà còn gửi gắm thông điệp về giá trị của ký ức, trách nhiệm và sự trân trọng những điều thiêng liêng trong cuộc sống.

Câu 2 (4,0 điểm)

Năm 2025 đánh dấu tròn 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước – một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam, gắn với sự kiện 30/04/1975. Trong không khí thiêng liêng và tự hào ấy, bên cạnh những hình ảnh đẹp về lòng yêu nước, vẫn còn xuất hiện một số hành vi ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng. Điều đó đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm về văn hóa ứng xử của thế hệ trẻ ngày nay.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là cách con người hành động, giao tiếp, thể hiện thái độ ở những không gian chung như đường phố, trường học, phương tiện giao thông, khu di tích hay các sự kiện cộng đồng. Đó không chỉ là việc nói năng lịch sự, xếp hàng trật tự mà còn là ý thức tôn trọng người khác, tôn trọng quy định chung và giữ gìn hình ảnh cộng đồng.

Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ có ý thức tốt: mặc trang phục phù hợp khi tham gia lễ kỉ niệm, xếp hàng ngay ngắn, nhường chỗ cho người lớn tuổi, giữ gìn vệ sinh chung. Tuy nhiên, vẫn tồn tại không ít biểu hiện đáng lo ngại như chen lấn, xô đẩy để chụp ảnh “check-in”, xả rác bừa bãi sau các sự kiện, nói cười thiếu chừng mực ở không gian trang nghiêm. Trên mạng xã hội, một số bạn còn đăng tải những bình luận thiếu tôn trọng, đùa cợt quá mức về các sự kiện lịch sử. Những hành vi ấy không chỉ làm xấu hình ảnh cá nhân mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh của cả thế hệ trẻ.

Từ trải nghiệm của bản thân khi tham gia các hoạt động tập thể ở trường và địa phương, tôi nhận ra rằng văn hóa ứng xử không phải điều gì to tát mà bắt đầu từ những hành động rất nhỏ: biết chờ đến lượt mình, biết nói lời cảm ơn – xin lỗi, biết đặt mình vào vị trí người khác. Khi mỗi cá nhân ý thức rằng mình đang đại diện cho gia đình, nhà trường và thế hệ của mình, hành vi sẽ tự nhiên được điều chỉnh theo hướng tích cực.

Để nâng cao văn hóa ứng xử nơi công cộng, trước hết cần sự giáo dục từ gia đình và nhà trường, giúp người trẻ hiểu ý nghĩa của các giá trị lịch sử và chuẩn mực xã hội. Bên cạnh đó, mỗi bạn trẻ cũng cần rèn luyện khả năng tự kiểm soát cảm xúc, cư xử văn minh cả ngoài đời lẫn trên không gian mạng. Sự lan tỏa của những hành động đẹp sẽ dần tạo nên chuẩn mực tích cực trong cộng đồng.

Kỉ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước không chỉ là dịp để tự hào về quá khứ mà còn là cơ hội để thế hệ trẻ soi lại mình trong cách ứng xử hôm nay. Văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là thước đo nhân cách và ý thức công dân. Khi người trẻ biết sống văn minh, trách nhiệm và tôn trọng cộng đồng, đó cũng là cách thiết thực để tiếp nối và gìn giữ những giá trị mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.

• Người kể chuyện xưng "tôi" (hoặc xưng danh nhân vật Lâm).
• Câu chuyện được kể qua lăng kính, cảm xúc, suy nghĩ và trải nghiệm trực tiếp của nhân vật chính. 

• Làng quê chuyển mình từ thuần nông nghiệp sang công nghiệp.
• Cảnh quan thay đổi, những nét bình dị, hoang sơ xưa cũ dần biến mất.
• Tác động của đô thị hóa và công nghiệp hóa làm thay đổi cảnh vật và nếp sống. 

• Biện pháp: Đối lập (tiều tụy/yếu mòn đối lập với can trường/bền bỉ).
• Tác dụng:
• • Nhấn mạnh sự tác động hai mặt của thời gian: vừa làm tàn phai thể chất nhưng lại trui rèn ý chí, nghị lực.
  • Tăng sức thuyết phục cho câu văn, làm cho lời văn giàu sức sống và triết lý hơn. 

• Giúp người đọc trực tiếp cảm nhận những thay đổi của làng quê qua góc nhìn gần gũi, chân thực của người trong cuộc.
• Thể hiện sâu sắc, tinh tế nỗi niềm, tình yêu và nỗi nhớ quê hương, cũng như tình cảm dành cho gia đình (mẹ, dì Lam) của nhân vật "tôi". 

Câu 1 :
Bài thơ Tự miễn của Hồ Chí Minh thể hiện rõ tinh thần thép và thái độ sống lạc quan của người chiến sĩ cách mạng trước nghịch cảnh. Hai câu thơ đầu mượn hình ảnh đối lập giữa “đông hàn tiều tụy” và “xuân noãn huy hoàng” để khẳng định một quy luật tất yếu của cuộc sống: không có gian nan thì không thể có thành quả tốt đẹp. Đây cũng là quan niệm sống xuyên suốt trong thơ văn Hồ Chí Minh, từng được thể hiện rõ trong Nhật kí trong tù: “Gạo đem vào giã bao đau đớn / Gạo giã xong rồi trắng tựa bông”. Đặc biệt, ở hai câu sau, “tai ương” không còn mang sắc thái bi quan mà trở thành điều kiện rèn luyện con người, giúp tinh thần ngày càng thêm vững vàng. Trong hoàn cảnh bị giam cầm, đày ải nơi lao tù, Bác vẫn giữ được ý chí kiên cường và niềm tin vào tương lai. Qua đó, Tự miễn không chỉ là lời tự nhắc nhở bản thân mà còn truyền cảm hứng cho con người hôm nay biết vượt qua nghịch cảnh để sống mạnh mẽ và có ý nghĩa hơn.

Câu 2:
Cuộc sống không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng. Trên hành trình trưởng thành, con người неиз thể tránh khỏi những thử thách, khó khăn và cả những thất bại. Chính những thử thách ấy đã trở thành phép thử quan trọng đối với bản lĩnh, ý chí và nhân cách của mỗi con người. Nhận thức đúng đắn về ý nghĩa của thử thách sẽ giúp chúng ta có thái độ sống tích cực và vững vàng hơn trước mọi biến động của cuộc đời.
Thử thách trong cuộc sống là những trở ngại, áp lực hay biến cố mà con người phải đối diện trong học tập, lao động và các mối quan hệ xã hội. Đó có thể là những khó khăn về vật chất, tinh thần hoặc những thất bại khiến con người chùn bước. Tuy nhiên, chính những hoàn cảnh ấy lại mang trong mình giá trị lớn lao đối với sự phát triển của con người.
Trước hết, thử thách giúp rèn luyện ý chí và nghị lực sống. Khi đối mặt với khó khăn, con người buộc phải học cách kiên trì, bền bỉ và không bỏ cuộc. Thực tế cho thấy, trong giai đoạn dịch COVID-19, nhiều học sinh, sinh viên gặp trở ngại lớn trong việc học tập do phải học trực tuyến kéo dài. Tuy nhiên, không ít bạn đã chủ động thích nghi, rèn luyện khả năng tự học, quản lí thời gian và làm chủ bản thân tốt hơn. Chính thử thách ấy đã giúp họ trưởng thành hơn trong suy nghĩ và hành động.
Bên cạnh đó, thử thách còn giúp con người hoàn thiện nhận thức và nhân cách. Sau mỗi lần vấp ngã, con người có cơ hội nhìn lại bản thân, hiểu rõ giới hạn của mình và biết trân trọng những giá trị giản dị trong cuộc sống. Trong thực tế, nhiều bạn trẻ xuất thân từ hoàn cảnh khó khăn vẫn nỗ lực vừa học vừa làm để phụ giúp gia đình. Những áp lực ấy không làm họ gục ngã mà ngược lại còn giúp họ sống có trách nhiệm, biết cảm thông và sẻ chia với người khác.
Không chỉ vậy, thử thách còn là động lực thúc đẩy con người vươn lên. Khi đứng trước khó khăn, con người buộc phải đổi mới tư duy và tìm ra những cách giải quyết sáng tạo. Nhiều người trẻ khởi nghiệp từng phải đối mặt với thất bại, thua lỗ và sự nghi ngờ từ xã hội, nhưng nhờ kiên trì và không ngừng học hỏi, họ đã từng bước khẳng định được giá trị của bản thân. Thử thách vì thế trở thành bệ phóng cho sự thành công.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng vẫn có những người khi gặp thử thách lại lựa chọn né tránh, bi quan hoặc buông xuôi. Với họ, khó khăn trở thành rào cản khiến bản thân dậm chân tại chỗ. Điều này cho thấy thử thách chỉ thực sự có ý nghĩa tích cực khi con người đối diện với nó bằng thái độ đúng đắn.
Thực chất, thử thách không tự nó mang tính tiêu cực hay tích cực, mà giá trị của nó phụ thuộc vào cách con người nhìn nhận và ứng xử. Nếu chỉ mong muốn một cuộc sống dễ dàng, tránh né khó khăn, con người sẽ trở nên yếu đuối và thiếu bản lĩnh. Ngược lại, dám đối mặt và vượt qua thử thách sẽ giúp con người mạnh mẽ, tự tin và trưởng thành hơn.
Từ đó, mỗi người cần rút ra bài học cho bản thân: hãy sống lạc quan, kiên cường và không ngừng nỗ lực trước những thử thách của cuộc đời. Đặc biệt, người trẻ cần coi khó khăn là cơ hội để rèn luyện, hoàn thiện bản thân và chuẩn bị hành trang vững chắc cho tương lai.
Tóm lại, thử thách là một phần tất yếu của cuộc sống và giữ vai trò quan trọng trong sự trưởng thành của con người. Biết đối diện và vượt qua thử thách chính là chìa khóa giúp mỗi người khẳng định giá trị bản thân và xây dựng một cuộc sống ý nghĩa, bền vững.

Câu 1 (0,5 điểm):
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ là biểu cảm (kết hợp nghị luận).
→ Bài thơ bộc lộ cảm xúc, thái độ sống lạc quan, đồng thời thể hiện quan niệm, triết lí sống của tác giả.

Câu 2 (0,5 điểm):
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 3 (1,0 điểm):
Biện pháp tu từ tiêu biểu trong hai câu thơ là phép đối (đối lập):

• “đông hàn tiều tụy” ↔ “xuân noãn huy hoàng”

Phân tích:
Phép đối làm nổi bật sự tương phản giữa mùa đông lạnh lẽo, khắc nghiệt và mùa xuân ấm áp, rực rỡ. Qua đó, tác giả khẳng định quy luật tất yếu của cuộc sống: phải trải qua gian nan, thử thách thì mới có được thành công, hạnh phúc. Hình ảnh thiên nhiên cũng chính là ẩn dụ cho hành trình đời người.

Câu 4 (1,0 điểm):
Trong bài thơ, tai ương không chỉ mang ý nghĩa tiêu cực mà còn là một sự rèn luyện cần thiết đối với nhân vật trữ tình. Tai ương giúp con người tôi luyện ý chí, làm cho tinh thần thêm vững vàng, hăng hái và trưởng thành hơn trong cuộc sống.

Câu 5 (1,0 điểm):
Bài học ý nghĩa nhất rút ra từ bài thơ là: con người cần có thái độ sống lạc quan, kiên cường trước khó khăn. Gian khổ, thử thách không phải để làm ta gục ngã mà là cơ hội giúp ta rèn luyện bản thân, nuôi dưỡng nghị lực và vươn tới những giá trị tốt đẹp hơn trong tương lai.

Câu 1.
Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Một số từ ngữ tiêu biểu thể hiện hình ảnh biển đảo và đất nước: Hoàng Sa, biển, sóng dữ, bám biển, mẹ Tổ quốc, màu cờ nước Việt, giữ biển, giữ nước.

Câu 3.

• Biện pháp tu từ so sánh: “Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta / Như máu ẩm trong màu cờ nước Việt”.
• Tác dụng: làm nổi bật mối quan hệ thiêng liêng, gắn bó máu thịt giữa Tổ quốc và nhân dân; khẳng định Tổ quốc luôn hiện diện, chở che và tiếp sức cho những con người đang ngày đêm bảo vệ biển đảo.

Câu 4.
Đoạn trích thể hiện tình yêu nước sâu nặng, niềm tự hào dân tộc, lòng biết ơn đối với những con người hy sinh vì biển đảo, đồng thời là ý thức trách nhiệm và niềm tin vào sức mạnh bảo vệ Tổ quốc.

Câu 5.
Từ đoạn trích, tôi nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ biển đảo quê hương. Trước hết, cần nuôi dưỡng lòng yêu nước đúng đắn, hiểu biết về chủ quyền biển đảo của Việt Nam. Bên cạnh đó, mỗi người trẻ cần học tập, rèn luyện tốt để đóng góp cho đất nước trong tương lai. Tôi cũng ý thức tuyên truyền những hành động tích cực, phản đối các việc làm xâm hại biển đảo. Bảo vệ biển đảo chính là bảo vệ Tổ quốc và tương lai của dân tộc.

Câu 1.
Văn bản thể hiện tâm trạng nhớ quê, hoài niệm của nhân vật trữ tình khi đang sống nơi đất khách (San Diego, Mỹ), trong hoàn cảnh xa quê hương.

Câu 2.
Những hình ảnh khiến nhân vật trữ tình ngỡ như quê ta: nắng, mây trắng bay phía xa, đồi nhuộm vàng trên đỉnh ngọn, nắng soi vào cây lá.

Câu 3.
Cảm hứng chủ đạo của văn bản là nỗi nhớ quê hương da diết của người xa xứ, được khơi gợi từ cảnh sắc thiên nhiên nơi đất lạ.

Câu 4.

• Ở khổ thơ đầu: cảm xúc ngỡ ngàng, xao xuyến, có chút ấm áp khi cảnh vật gợi nhớ quê nhà.
• Ở khổ thơ thứ ba: cảm xúc lắng xuống thành nỗi buồn thấm thía, cô đơn của thân phận lữ thứ, ý thức rõ sự xa cách quê hương.

Câu 5.
Hình ảnh gây ấn tượng nhất là “Ngó xuống mũi giày thì lữ thứ / Bụi đường cũng bụi của người ta” vì diễn tả tinh tế cảm giác lạc lõng, xa quê: dù cảnh vật gợi nhớ quê hương, con người vẫn không thuộc về nơi ấy.