Câu 1 Trong thế giới này, con người không tồn tại một cách tách biệt mà luôn gắn bó mật thiết với muôn loài xung quanh. Vì thế, biết yêu thương vạn vật không chỉ là biểu hiện của lòng nhân ái mà còn là thước đo nhân cách của mỗi người. Khi con người biết trân trọng từng cành cây, ngọn cỏ, biết nâng niu sự sống của muông thú, đó cũng là lúc ta đang gìn giữ sự cân bằng của tự nhiên và nuôi dưỡng tâm hồn mình trở nên trong sáng hơn. Ngược lại, sự thờ ơ, vô cảm trước thiên nhiên và các loài sinh vật sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như môi trường bị tàn phá, hệ sinh thái bị hủy hoại. Hơn thế, một trái tim không biết yêu thương vạn vật cũng khó có thể yêu thương con người một cách trọn vẹn. Trong cuộc sống hiện đại, mỗi người càng cần ý thức hơn trong hành động của mình: không xả rác bừa bãi, bảo vệ môi trường, đối xử nhân hậu với động vật… Những việc làm tưởng chừng nhỏ bé ấy lại góp phần tạo nên một thế giới tốt đẹp hơn. Yêu thương vạn vật chính là cách con người học cách sống tử tế và có trách nhiệm với cuộc đời. Câu 2 Bài làm Trong dòng chảy của thơ ca kháng chiến, bài thơ Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm là một bản khúc đầy xúc động về quê hương Kinh Bắc. Đoạn thơ đã khắc họa rõ nét sự biến đổi đau đớn của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó thể hiện tình yêu sâu nặng và nỗi xót xa của tác giả. Trước hết, quê hương hiện lên trong ký ức với vẻ đẹp thanh bình, trù phú và đậm đà bản sắc dân tộc. Những hình ảnh “lúa nếp thơm nồng”, “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong” gợi nên một không gian làng quê ấm áp, no đủ và giàu truyền thống văn hóa. Đó không chỉ là vẻ đẹp của cảnh vật mà còn là kết tinh của đời sống tinh thần dân tộc, nơi “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”. Quê hương trong quá khứ vì thế hiện lên vừa gần gũi, thân thương, vừa mang vẻ đẹp rực rỡ, đáng tự hào.Thế nhưng, chiến tranh ập đến đã phá vỡ tất cả sự bình yên ấy. Từ “ngày khủng khiếp”, quê hương chìm trong lửa đạn, đau thương và mất mát. Hình ảnh “ruộng ta khô”, “nhà ta cháy” diễn tả sự tàn phá khốc liệt của giặc, khiến cuộc sống người dân rơi vào cảnh điêu tàn. Không chỉ dừng lại ở đó, tác giả còn khắc họa những cảnh tượng đầy ám ảnh: “chó ngộ một đàn / lưỡi dài lê sắc máu”, “kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang”. Những hình ảnh ấy vừa mang tính hiện thực, vừa gợi cảm giác ghê rợn, cho thấy sự tàn bạo của kẻ thù và nỗi đau đớn tột cùng của quê hương. Đặc biệt, bi kịch con người được thể hiện sâu sắc qua hình ảnh “mẹ con đàn lợn âm dương / chia lìa trăm ngả”. Không chỉ là sự chia cắt của con người, mà ngay cả những biểu tượng bình dị của đời sống dân gian cũng bị xé nát. Câu thơ “đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã / bây giờ tan tác về đâu?” gợi một nỗi xót xa đến nghẹn ngào. Những giá trị văn hóa truyền thống – vốn từng là niềm vui, niềm tự hào – nay cũng bị chiến tranh phá hủy, tan vỡ. Sự đối lập giữa quá khứ tươi đẹp và hiện tại đau thương đã làm nổi bật sự biến đổi khốc liệt của quê hương. Qua đó, tác giả không chỉ bày tỏ nỗi đau xót, tiếc nuối mà còn thể hiện tình yêu tha thiết với mảnh đất Kinh Bắc. Đó là tình cảm của một con người gắn bó sâu nặng với quê hương, luôn hướng về những giá trị tốt đẹp đã mất đi và khát khao được hồi sinh. Về nghệ thuật, đoạn thơ sử dụng thành công nhiều biện pháp như liệt kê, đối lập, hình ảnh giàu sức gợi, ngôn ngữ mộc mạc mà giàu cảm xúc. Nhịp điệu thơ khi tha thiết, khi dồn dập đã góp phần thể hiện rõ tâm trạng đau đớn, xót xa của tác giả. Tóm lại, đoạn thơ đã khắc họa chân thực và sâu sắc sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh. Qua đó, người đọc càng thêm trân trọng hòa bình, yêu quý quê hương và ý thức hơn trong việc gìn giữ những giá trị tốt đẹp của cuộc sống

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm Câu 2 Nội dung: Văn bản thể hiện suy ngẫm về việc con người vô tình hoặc thờ ơ gây ra những tổn thương cho thiên nhiên, cuộc sống và cả những điều đẹp đẽ xung quanh. Qua đó nhắc nhở con người cần sống ý thức hơn, biết trân trọng và nâng niu thế giới. Câu 3 Biện pháp tu từ: Điệp cấu trúc (điệp ngữ “Những… quen…”) kết hợp liệt kê. Phân tích: Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nhịn của thiên nhiên và cuộc sống trước những tổn thương do con người gây ra. Tạo nhịp điệu dồn dập, tăng sức gợi cảm, làm nổi bật thái độ vô tâm của con người và sự đáng trân trọng của thế giới xung quanh. Câu 4 Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” vì: Đó là cách ẩn dụ cho những vấp ngã, đau đớn trong cuộc sống. Những “vết đau” ấy giúp con người tỉnh thức, nhận ra sai lầm, biết trân trọng hơn những điều tốt đẹp. → Khuyên con người không nên sống vô cảm, cần trải nghiệm để trưởng thành. Câu 5 Bài học ý nghĩa: Con người cần sống chậm lại, biết yêu thương, trân trọng thiên nhiên và những điều nhỏ bé quanh mình; tránh vô tâm gây tổn thương cho người khác và cuộc sống. Đồng thời, hãy biết nhìn nhận những vấp ngã như một cơ hội để thức tỉnh và hoàn thiện bản thân.