câu 1,2

câu 1 Thất ngôn xen lục ngôn

câu 2 Đen gần mực, đỏ gần son

Câu 3 Bp: Ẩn dụ đen gần mực , đỏn gần son

Tác dụng

• Tạo hình ảnh gợi cảm, dễ hiểu, làm cho lời thơ trở nên sinh động và sâu sắc hơn. 
• Nhấn mạnh một cách hàm súc và cô đọng về quy luật của cuộc sống: môi trường sống và mối quan hệ bạn bè ảnh hưởng trực tiếp đến tính cách, đạo đức của con người. 
• Khuyên răn con người cần biết chọn bạn mà chơi, chọn môi trường sống tích cực để rèn luyện bản thân, tránh xa những hc điều xấu. 
• Câu 4

• Chủ đề: Bài thơ là sự chiêm nghiệm sâu sắc của Nguyễn Trãi về đạo lý làm người và quy luật khách quan của cuộc sống, khẳng định tầm quan trọng của việc lựa chọn môi trường sống và bạn bè trong việc hình thành nhân cách cá nhân.

Câu 5

• Bài học về sự thích nghi: Con người cần biết thích nghi với hoàn cảnh sống nhưng không được đánh mất bản thân, phải giữ vững đạo đức và nhân cách. 
• Bài học về chọn bạn: Cần cẩn trọng trong việc lựa chọn bạn bè để giao du, kết thân. Chơi với người khôn ngoan, đạo đức sẽ học được điều hay; chơi với kẻ dại dột, xấu xa sẽ dễ bị ảnh hưởng tiêu cực. 
• Bài học về rèn luyện bản thân: Luôn ý thức rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cá nhân, biết phân biệt tốt xấu để không bị hoàn cảnh hoặc người khác làm vấy bẩn tâm hồn.