câu 1:

Đọc bài thơ "Bảo kính cảnh giới" (bài 21) của Nguyễn Trãi, em cảm thấy rất gần gũi vì những lời dạy của cụ Nguyễn Trãi không hề xa lạ mà giống như lời nhắc nhở của ông bà mình vậy. Điều em ấn tượng nhất là cách tác giả dùng những hình ảnh bình dị để nói về một bài học lớn: môi trường sống quyết định rất nhiều đến tính cách con người. Câu thơ "Gần mực thì đen, gần đỏ thì son" (được cụ viết lại là Đen gần mực, đỏ gần son) làm em thấm thía rằng nếu mình chơi với bạn xấu hay ở trong môi trường tiêu cực, mình rất dễ bị ảnh hưởng mà không hay biết. Ngược lại, khi ở cạnh những người giỏi, người tốt, mình cũng sẽ học được những cái hay, cái đẹp. Bài thơ không dùng những từ ngữ quá cầu kỳ nhưng lại có sức nặng, khiến một học sinh như em phải tự nhìn lại vòng bạn bè và cách sống của chính mình. Em cảm thấy trân trọng trí tuệ của người xưa và tự nhủ bản thân cần phải biết chọn bạn mà chơi, chọn môi trường tốt để rèn luyện bản thân mỗi ngày.

câu 2:  

Môi trường sống và các mối quan hệ xã hội luôn đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người. Để đúc kết kinh nghiệm quý báu đó, ông cha ta đã để lại câu tục ngữ: "Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng". ​Về mặt hình ảnh, "mực" đại diện cho bóng tối, cho những thói hư tật xấu và môi trường tiêu cực. Ngược lại, "đèn" là biểu tượng của ánh sáng, tri thức và những giá trị đạo đức tốt đẹp. Câu tục ngữ là lời khẳng định về sức mạnh của hoàn cảnh: Nếu sống trong môi trường tồi tệ, ta dễ bị tha hóa; nếu sống gần những người tử tế, ta sẽ ngày càng hoàn thiện và tiến bộ. ​Thực tế cuộc sống đã chứng minh điều này rất rõ nét. Một đứa trẻ lớn lên trong gia đình hạnh phúc, cha mẹ mẫu mực thường sẽ có tâm hồn nhân hậu. Ngược lại, nếu chúng ta thường xuyên giao du với những người bạn lười biếng, gian lận, thì theo thời gian, những thói xấu ấy sẽ dần thâm nhập vào tư duy và hành động của chúng ta. Môi trường giống như một "bộ lọc" âm thầm, nó uốn nắn con người mỗi ngày một ít. ​Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, chúng ta cần nhìn nhận câu tục ngữ này một cách đa chiều hơn. Hoàn cảnh tuy quan trọng nhưng không mang tính quyết định tuyệt đối. Có những người sống trong nghịch cảnh, xung quanh toàn là "mực", nhưng họ vẫn giữ được phẩm giá cao quý – giống như hoa sen "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn". Điều làm nên sự khác biệt đó chính là bản lĩnh cá nhân và khả năng tự ý thức. ​Bài học rút ra cho mỗi chúng ta là cần phải biết chọn bạn mà chơi, chọn môi trường lành mạnh để học tập và rèn luyện. Đồng thời, mỗi cá nhân phải tự rèn cho mình một nội lực vững vàng để không bị lôi kéo bởi cái xấu. Đừng chỉ thụ động chờ đợi "ánh sáng" từ người khác, chính bạn cũng có thể trở thành một "ngọn đèn" để tự soi sáng con đường mình đi và lan tỏa điều tích cực đến cộng đồng.

câu 1:

- thể thơ: thất ngôn xen lục ngôn

câu 2:

- thành ngữ, tục ngữ đc tác giả mượn trong vbản là

+Hai câu đầu "Ở bầu thì dáng ắt nên tròn / Xấu tốt đều thì rắp khuôn" được mượn ý từ câu tục ngữ: "Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài".  

+Câu cuối " Đen gần mực, đỏ gần son" đươc muợn ý từ tục ngữ " gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

câu 3:

bptt: ​Ẩn dụ: Mực/Màu đen: Tượng trưng cho cái xấu, môi trường tiêu cực, những thói hư tật xấu. ​Son/Màu đỏ: Tượng trưng cho cái tốt, môi trường lành mạnh, những phẩm chất cao quý.

tác dụng: Khẳng định tầm quan trọng của môi trường sống và các mối quan hệ xã hội. Sống trong môi trường xấu dễ bị tha hóa "gần mực thì đen",sống trong môi trường tốt sẽ học được điều hay " gần son thì đỏ".

câu 4:

​Đề tài: Giáo dục đạo đức và triết lý nhân sinh

Chủ đề: Khẳng định sự tác động mạnh mẽ của môi trường sống, các mối quan hệ xã hội đối với việc hình thành nhân cách và đạo đức của mỗi cá nhân.

câu 5:

Qua bài thơ, em rút ra bài học sâu sắc về tầm quan trọng của môi trường sống và sự chọn lọc bạn bè. Nguyễn Trãi nhắc nhở chúng ta rằng: "Gần mực thì đen, gần son thì đỏ", nghĩa là hoàn cảnh xung quanh có tác động rất lớn đến việc hình thành nhân cách. Vì vậy, mỗi người cần biết "chọn bạn mà chơi", chủ động kết giao với những người có đạo đức, trí tuệ để học hỏi điều hay và tránh xa những thói hư tật xấu. Đồng thời, chúng ta cũng cần rèn luyện bản lĩnh tự chủ để không bị lôi kéo bởi những tác động tiêu cực từ môi trường bên ngoài.