CÂU 6

Bài Làm

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Yêu thương con người là một truyền thống quý báu của dân tộc ta.” Truyền thống ấy được thể hiện sâu sắc trong đoạn trích Văn tế thập loại chúng sinh của Nguyễn Du – một tác phẩm chan chứa tinh thần nhân đạo. Đoạn trích đã tái hiện hàng loạt số phận bất hạnh trong xã hội phong kiến: kẻ chết trận, người lỡ làng, kẻ đói rét, lang thang không nơi nương tựa. Họ đều là những con người nhỏ bé, bị bỏ quên giữa dòng đời nghiệt ngã. Qua đó, Nguyễn Du không chỉ cất tiếng khóc cho con người mà còn thể hiện sự trân trọng đối với giá trị sống của họ. Đặc biệt, nhà thơ không phân biệt sang hèn, giàu nghèo, tất cả đều được đón nhận bằng tấm lòng cảm thông sâu sắc. Nghệ thuật liệt kê kết hợp với từ láy giàu sức gợi đã tạo nên không khí bi thương, ám ảnh. Tác phẩm nhắc nhở mỗi người hôm nay phải biết sống nhân ái, yêu thương, trân trọng con người và cuộc sống, bởi đó chính là cội nguồn làm nên giá trị bền vững của dân tộc.

CÂU 7

Bài Làm :

Nhà thơ Tố Hữu từng viết: “Có gì đẹp trên đời hơn thế / Người với người sống để yêu nhau.” Văn học, suy cho cùng, cũng là tiếng nói của tình thương giữa con người với con người, và Văn tế thập loại chúng sinh của Nguyễn Du là minh chứng tiêu biểu cho điều đó.

Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, người luôn dành trọn trái tim mình cho những kiếp người đau khổ. Văn tế thập loại chúng sinh được sáng tác bằng chữ Nôm, thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc khi hướng đến những linh hồn bất hạnh trong xã hội phong kiến.

Trước hết, đoạn trích khắc họa nỗi đau của những kiếp người bị vùi dập bởi số phận. Đó là kẻ “mắc vào khóa lính”, người “bỏ cửa nhà gồng gánh việc quan”, hay những người lính chết nơi chiến trận “buổi chiến trận mạng người như rác”. Những hình ảnh ấy phản ánh hiện thực xã hội đầy bất công, nơi con người bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực và đói nghèo.

Không dừng lại ở đó, Nguyễn Du còn xót xa cho những phận đời lỡ làng, đặc biệt là người phụ nữ: “Cũng có kẻ lỡ làng một kiếp”. Họ chịu nhiều thiệt thòi, đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần. Những câu hỏi tu từ vang lên như tiếng khóc xé lòng, thể hiện sự day dứt, trăn trở của tác giả trước nỗi đau con người.

Đến cuối đoạn trích, cảm xúc lắng lại trong niềm thương cảm bao trùm. Nhà thơ không chỉ khóc cho cái chết mà còn đau cho cả một kiếp sống đầy bất hạnh. Tình thương ấy vượt qua ranh giới âm – dương, thể hiện tấm lòng nhân ái hiếm có.

Về nghệ thuật, đoạn trích sử dụng thành công biện pháp liệt kê, từ láy giàu giá trị biểu cảm như “lập lòe”, “vang vẳng”, tạo nên không gian u ám, thê lương. Ngôn ngữ giàu tính dân gian giúp tác phẩm gần gũi, chạm đến trái tim người đọc.

Tóm lại, Văn tế thập loại chúng sinh không chỉ là tiếng khóc cho những kiếp người bất hạnh mà còn là bản tuyên ngôn nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Du. Tác phẩm nhắc nhở con người hôm nay phải biết yêu thương, sống nhân ái và trân trọng giá trị của con người trong mọi hoàn cảnh.

CÂU 1

Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích:

Đoạn trích sử dụng phương thức biểu đạt chính là biểu cảm, kết hợp với tự sự và miêu tả nhằm khắc họa số phận đau khổ của các kiếp người và bộc lộ lòng thương xót sâu sắc của tác giả.

CÂU 2

Liệt kê những kiếp người xuất hiện trong đoạn trích:

Các kiếp người xuất hiện gồm:
– Kẻ mắc vào vòng lao lí, kiện tụng
– Người lính chết nơi chiến trận
– Người phụ nữ lỡ làng, bạc phận
– Kẻ hành khất lang thang
– Những con người chết đói, chết oan, chết không nơi nương tựa

CÂU 3 

Hiệu quả của việc sử dụng từ láy:

Các từ láy như “lập lòe”, “vang vẳng” 

+ gợi âm thanh, ánh sáng mờ ảo, lạnh lẽo của cõi âm. Chúng góp phần khắc sâu không khí thê lương, u ám, tăng sức ám ảnh cho nỗi đau của những linh hồn cô độc. Đồng thời, từ láy còn thể hiện rõ tấm lòng xót thương, cảm thông sâu sắc của Nguyễn Du.

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm làm cho câu văn thêm sinh động hấp dẫn

CÂU 4 

Chủ đề và cảm hứng chủ đạo của đoạn trích:

Đoạn trích thể hiện chủ đề nhân đạo sâu sắc, nói về nỗi đau khổ của những kiếp người bất hạnh trong xã hội cũ. Cảm hứng chủ đạo là lòng thương xót vô hạn đối với con người, vượt qua ranh giới sống – chết, thể hiện tấm lòng từ bi, bác ái của Nguyễn Du.

CÂU 5 

Suy nghĩ về truyền thống nhân đạo của dân tộc:

Đoạn trích cho thấy truyền thống nhân đạo tốt đẹp của dân tộc Việt Nam – luôn biết yêu thương, cảm thông với con người, đặc biệt là những số phận yếu khổ. Tinh thần “thương người như thể thương thân” đã trở thành cội nguồn đạo lí. Ngày nay, truyền thống ấy vẫn cần được gìn giữ bằng những hành động cụ thể: sẻ chia, giúp đỡ, sống trách nhiệm và nhân ái hơn với cộng đồng.

Câu1: Thể loại của văn bản là ký

Câu 2.

Văn bản ghi chép về những trải nghiệm đầu tiên đầy đau đớn, kiệt sức của nhà báo (nhân vật "tôi") khi thực hiện cuốc xe từ Đồn Thủy lên Yên Phụ, và những chiêm nghiệm bi quan của anh về cuộc sống "chết non" của người phu kéo xe.

Câu 3. Biện pháp tu từ trong câu: "Ruột thì như vặn từ dưới rốn đưa lên, cổ thì nóng như cái ống gang, đưa hơi lửa ra không kịp."

• Biện pháp: So sánh và Nói quá (Cường điệu).

• Tác dụng: Cụ thể hóa, nhấn mạnh cảm giác đau đớn, kiệt quệ tột cùng của cơ thể, khắc họa sự khắc nghiệt của công việc khiến người phu xe như bị vặn xoắn, nóng rát như "ống gang" sắp nổ.

Câu 4. Chi tiết nào gây ấn tượng nhất?

Chi tiết: "Tôi thấy tôi không phải là người nữa, chỉ là một cái... nồi sốt de (nồi hơi)."

• Lý do: Chi tiết này sử dụng phép vật hóa (phi nhân tính hóa), khắc họa sự tàn phá sức khỏe và sự bóc lột tàn khốc, biến con người thành cỗ máy bị vắt kiệt sức lực đến mức đánh mất nhân dạng.

Câu 5. Qua văn bản, tác giả thể hiện tình cảm, tư tưởng gì?

• Tình cảm: Đồng cảm, thương xót sâu sắc với người phu xe và phê phán xã hội vô nhân đạo.

• Tư tưởng: Tố cáo chế độ và sự bóc lột khiến người lao động nghèo khổ (cu-li xe kéo) phải chịu cảnh "người chết non".