Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm của Hồ Chí Minh thể hiện quan niệm mới mẻ của tác giả về thơ ca. Hai câu thơ đầu cho thấy đặc điểm của thơ xưa thường thiên về miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên với những hình ảnh quen thuộc như núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió. Những hình ảnh ấy gợi ra một thế giới thơ ca thanh nhã, giàu chất trữ tình nhưng phần nào xa rời thực tiễn đời sống. Từ đó, hai câu thơ sau đã thể hiện quan điểm của tác giả về thơ ca hiện đại. Theo Bác, thơ thời nay cần “có thép”, tức là phải có tinh thần mạnh mẽ, phản ánh cuộc đấu tranh và khát vọng của dân tộc. Nhà thơ không chỉ là người cảm nhận cái đẹp mà còn phải biết “xung phong”, dấn thân vào cuộc sống, gắn bó với nhân dân và cách mạng. Bài thơ tuy ngắn gọn nhưng chứa đựng tư tưởng sâu sắc, vừa thể hiện sự trân trọng đối với thơ ca cổ điển vừa khẳng định yêu cầu mới của thơ ca trong thời đại đấu tranh giải phóng dân tộc.

Câu 2 (khoảng 600 chữ):

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống luôn là nền tảng tinh thần quý giá làm nên bản sắc của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, những giá trị văn hóa truyền thống như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, hiếu học, tôn trọng gia đình, cùng các phong tục, lễ hội và di sản văn hóa đã góp phần tạo nên bản sắc riêng của dân tộc. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiện nay, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa ấy trở thành trách nhiệm quan trọng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Trước hết, cần hiểu rằng văn hóa truyền thống là những giá trị vật chất và tinh thần được hình thành, lưu giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Đó có thể là những di tích lịch sử, những làn điệu dân ca, những phong tục tập quán hay những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp của dân tộc. Những giá trị ấy không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ cội nguồn mà còn bồi dưỡng lòng tự hào và ý thức trách nhiệm đối với đất nước.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, một bộ phận giới trẻ đang dần thờ ơ với văn hóa truyền thống. Nhiều người chạy theo lối sống thực dụng, sính ngoại, ít quan tâm đến các giá trị văn hóa của dân tộc. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ mai một bản sắc văn hóa nếu không được nhận thức và điều chỉnh kịp thời. Vì vậy, việc nâng cao ý thức giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống là điều vô cùng cần thiết.

Giới trẻ hôm nay cần chủ động tìm hiểu lịch sử, phong tục và các giá trị văn hóa của dân tộc thông qua học tập, đọc sách và tham gia các hoạt động văn hóa. Bên cạnh đó, mỗi người có thể góp phần bảo tồn văn hóa bằng những hành động nhỏ như giữ gìn tiếng Việt trong sáng, tôn trọng các lễ nghi truyền thống, tham gia bảo vệ di tích lịch sử hay quảng bá văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế. Quan trọng hơn, việc phát huy văn hóa truyền thống không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn mà còn cần sáng tạo, làm cho những giá trị ấy phù hợp với đời sống hiện đại.

Là thế hệ tương lai của đất nước, giới trẻ đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc. Khi mỗi người trẻ biết trân trọng và phát huy những truyền thống tốt đẹp, văn hóa dân tộc sẽ tiếp tục được bảo tồn và phát triển bền vững. Từ đó, bản sắc văn hóa Việt Nam sẽ luôn được gìn giữ và tỏa sáng trong dòng chảy của thời đại.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên.
→ Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (Đường luật).

• Bài thơ có 4 câu, mỗi câu 7 chữ.

Câu 2. Xác định luật của bài thơ.
→ Bài thơ làm theo luật bằng của thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ mà em ấn tượng trong bài thơ.

• Biện pháp tu từ: Liệt kê trong câu:
  “Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”
  (núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió).

Tác dụng:

• Gợi ra hàng loạt hình ảnh thiên nhiên đẹp, quen thuộc trong thơ cổ.
• Nhấn mạnh đặc điểm của thơ xưa thường thiên về tả cảnh thiên nhiên.
• Qua đó làm nổi bật ý của tác giả: thơ hiện đại cần hướng tới cuộc sống và con người, không chỉ miêu tả cảnh đẹp.

Câu 4. Vì sao tác giả cho rằng:
“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết,
Thi gia dã yếu hội xung phong”?

→ Vì theo Hồ Chí Minh, thơ ca thời hiện đại phải gắn với cuộc đấu tranh và đời sống của dân tộc.

• “Có thép” nghĩa là thơ phải có tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng.
• Nhà thơ không chỉ làm thơ về cái đẹp mà còn phải tham gia vào cuộc đấu tranh của nhân dân, cổ vũ tinh thần chiến đấu.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ.

→ Cấu tứ chặt chẽ, rõ ràng theo kiểu đối lập – phát triển ý:

• Hai câu đầu: Nói về đặc điểm thơ xưa (thiên về tả cảnh thiên nhiên).
• Hai câu sau: Nêu quan niệm thơ hiện đại (phải có tinh thần chiến đấu, gắn với cách mạng).

→ Cách cấu tứ này giúp làm nổi bật quan điểm nghệ thuật mới về thơ ca của tác gi