Câu 1

Bài thơ “Khán ‘Thiên gia thi’ hữu cảm” của Hồ Chí Minh thể hiện quan niệm tiến bộ của tác giả về thơ ca. Hai câu thơ đầu gợi nhắc đặc điểm của thơ xưa thường thiên về miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên như núi, sông, hoa, tuyết, trăng, gió. Qua đó, tác giả cho thấy thơ cổ điển thường chú trọng cái đẹp thanh nhã, tĩnh lặng của cảnh vật. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh đất nước có nhiều biến động, tác giả cho rằng thơ ca hiện đại cần mang một tinh thần khác. Hai câu thơ sau đã khẳng định rõ quan điểm: thơ ca phải gắn với hiện thực đời sống, thể hiện tinh thần chiến đấu và trách nhiệm với xã hội. Không chỉ vậy, người làm thơ cũng cần “xung phong”, nghĩa là phải dấn thân, đồng hành cùng nhân dân trong sự nghiệp đấu tranh và xây dựng đất nước. Với giọng thơ ngắn gọn, hàm súc nhưng giàu ý nghĩa, bài thơ đã thể hiện tư tưởng tiến bộ về vai trò của thơ ca và trách nhiệm của người nghệ sĩ đối với thời đại.

Câu 2

Trong mỗi dân tộc, văn hóa truyền thống luôn là nền tảng tạo nên bản sắc và sức sống lâu bền của cộng đồng. Đối với Việt Nam, những giá trị văn hóa truyền thống như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, cùng với các phong tục, tập quán, lễ hội và di sản văn hóa đã góp phần hình thành bản sắc riêng của dân tộc. Vì vậy, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị ấy có ý nghĩa vô cùng quan trọng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ ngày nay.

Trước hết, văn hóa truyền thống là cội nguồn giúp mỗi người hiểu rõ hơn về lịch sử và bản sắc dân tộc. Những giá trị được lưu giữ qua nhiều thế hệ không chỉ phản ánh quá trình hình thành và phát triển của đất nước mà còn thể hiện những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. Khi hiểu và trân trọng những giá trị đó, người trẻ sẽ thêm tự hào về dân tộc mình, từ đó hình thành ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập và phát triển mạnh mẽ của xã hội hiện đại, một bộ phận giới trẻ vẫn còn thờ ơ với văn hóa truyền thống. Nhiều bạn trẻ chưa thực sự quan tâm đến lịch sử dân tộc, ít tìm hiểu về các phong tục, lễ hội hay di sản văn hóa. Thậm chí, có những trường hợp chạy theo trào lưu bên ngoài mà quên đi những giá trị tốt đẹp vốn có của dân tộc. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao ý thức của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống.

Để làm được điều đó, trước hết mỗi bạn trẻ cần chủ động tìm hiểu và học hỏi về lịch sử, văn hóa của đất nước. Việc tham gia các hoạt động văn hóa, lễ hội truyền thống, tìm hiểu về di tích lịch sử hay những nét đẹp trong phong tục tập quán sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về giá trị của di sản dân tộc. Bên cạnh đó, giới trẻ cũng cần biết chọn lọc và tiếp thu những yếu tố văn hóa mới một cách phù hợp, vừa hội nhập với thế giới vừa giữ gìn bản sắc riêng của dân tộc. Khi biết kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, văn hóa dân tộc sẽ không bị mai một mà còn được phát triển mạnh mẽ hơn.

Tóm lại, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là trách nhiệm của mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Khi hiểu, trân trọng và tiếp nối những giá trị tốt đẹp của cha ông, chúng ta không chỉ góp phần bảo vệ bản sắc dân tộc mà còn giúp văn hóa Việt Nam ngày càng tỏa sáng trong thời đại mới.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (Đường luật).

→ Đặc điểm: gồm 4 câu, mỗi câu 7 chữ.

Câu 2. Xác định luật của bài thơ

Bài thơ làm theo luật bằng của thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong bài thơ

Một biện pháp tu từ nổi bật là liệt kê:

“Sơn, thuỷ, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong”

(núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió)

Tác dụng:

• Gợi ra nhiều hình ảnh thiên nhiên đẹp, quen thuộc trong thơ cổ.
• Làm nổi bật đặc điểm của thơ xưa thường thiên về miêu tả cảnh đẹp thiên nhiên.
• Qua đó giúp tác giả so sánh và nhấn mạnh quan điểm: thơ hiện đại cần gắn với cuộc sống và con người.

Câu 4. Vì sao tác giả cho rằng:

“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết,

Thi gia dã yếu hội xung phong.”

Giải thích:

• Thời đại của tác giả là thời kì đất nước đấu tranh giành độc lập, xã hội có nhiều biến động.
• Vì vậy thơ ca không chỉ nói về cái đẹp thiên nhiên mà phải:
  
• • phản ánh hiện thực cuộc sống
  • cổ vũ tinh thần đấu tranh
  • phục vụ sự nghiệp cách mạng.
• Do đó nhà thơ cũng phải “xung phong”, gắn bó với nhân dân và thời đại.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ

Cấu tứ bài thơ chặt chẽ, rõ ràng theo kiểu đối sánh:

• Hai câu đầu: nói về thơ xưa – thiên về miêu tả cảnh thiên nhiên.
• Hai câu sau: nêu quan niệm thơ hiện đại – phải gắn với đời sống và tinh thần chiến đấu.

→ Cách cấu tứ so sánh – chuyển ý làm nổi bật tư tưởng:

thơ ca phải gắn với thời đại và trách nhiệm của người nghệ sĩ.