Câu 1

Qua bài thơ "Cây hai ngàn lá", nhà thơ Pờ Sảo Mìn đã khắc họa thành công vẻ đẹp khỏe khoắn và đầy sức sống của con người Pa Dí. Trước hết, đó là vẻ đẹp của những con người lao động cần cù, nhẫn nại giữa thiên nhiên khắc nghiệt. Hình ảnh những chàng trai "trần trong mặt trời nắng cháy" có thể "ép đá xanh thành rượu" hay những cô gái "đẹp trong sương giá" khéo léo thêu dệt áo hoa đã cho thấy sự bền bỉ và tài hoa. Không chỉ dừng lại ở đó, con người Pa Dí còn hiện lên với tư thế làm chủ vĩ đại. Bằng ý chí sắt đá, họ dám "gọi gió, gọi mưa", "ngăn sông, bắt nước ngược dòng" để phục vụ cuộc sống. Dù chỉ là một cộng đồng nhỏ bé như "cây hai ngàn chiếc lá" giữa muôn trùng rừng cây, nhưng họ chưa bao giờ đơn độc hay yếu thế. Ngược lại, họ luôn tự hào về cội nguồn, kiên cường vượt qua mọi "chịu đựng" để hát vang bài ca cuộc đời. Tóm lại, vẻ đẹp của người Pa Dí chính là sự kết hợp hài hòa giữa sức mạnh thể chất, ý chí kiên cường và tâm hồn yêu đời, đóng góp một nét vẽ rực rỡ vào bức tranh đa dạng của văn hóa dân tộc Việt Nam.

Câu 2

I. Mở bài

• Dẫn dắt: Giới thiệu về sức sống bền bỉ của các dân tộc Việt Nam qua hình ảnh văn học (có thể đi từ hình ảnh "Cây hai ngàn lá" của Pờ Sảo Mìn).

• Nêu vấn đề:

• Vẻ đẹp của con người Pa Dí: Kiên cường, tài hoa và khát vọng làm chủ.

• Sự kết nối với thực tế: Tinh thần dám đổi mới, sáng tạo là chìa khóa để thế hệ trẻ tiếp nối sức sống ấy trong thời đại mới.

II. Thân bài

1. Cảm nhận về vẻ đẹp con người Pa Dí qua đoạn trích

• Vẻ đẹp gắn liền với lao động và sự khắc nghiệt:

• Con trai: Khỏe khoắn, bền bỉ ("trần trong mặt trời", "ép đá xanh thành rượu"). Hình ảnh hoán dụ cho thấy sức mạnh phi thường, biến cái không thể thành có thể.

• Con gái: Tài hoa, khéo léo ("tước vỏ cây thêu áo"). Vẻ đẹp tâm hồn biết chắt chiu cái đẹp từ gian khó.

• Vẻ đẹp của tư thế làm chủ và ý chí quật cường:

• Các hành động: "gọi gió, gọi mưa", "chặn suối, ngăn sông", "bắt nước ngược dòng".

• Ý nghĩa: Con người không khuất phục thiên nhiên mà chủ động cải tạo nó để xây dựng cuộc sống ấm no.

• Vẻ đẹp của lòng tự hào dân tộc: Dù số lượng ít ("hai ngàn người") nhưng sức sống lại mãnh liệt như một thực thể gắn kết không thể tách rời.

2. Nghị luận về tinh thần dám đổi mới của thế hệ trẻ hiện nay

• Giải thích: "Đổi mới" là dám thay đổi tư duy cũ, cách làm cũ để tạo ra những giá trị mới, tích cực và hiệu quả hơn.

• Mối liên hệ giữa quá khứ và hiện tại:

• Nếu người Pa Dí "bắt nước ngược dòng" để sinh tồn, thì người trẻ hiện nay cần "đổi mới" để hội nhập và phát triển.

• Sự đổi mới là tiếp nối tinh thần sáng tạo của cha ông trong điều kiện thời đại 4.0.

• Biểu hiện của tinh thần đổi mới:

• Trong học tập: Tự học, ứng dụng công nghệ, không đi theo lối mòn.

• Trong cuộc sống: Dám khởi nghiệp, dám bảo vệ quan điểm cá nhân, dám thay đổi những thói quen xấu của cộng đồng.

• Ý nghĩa: Giúp cá nhân khẳng định bản sắc; giúp quốc gia phát triển mạnh mẽ và không bị tụt hậu.

3. Bài học và sự kết hợp giữa truyền thống với hiện đại

• Phản đề: Đổi mới không phải là hòa tan hay chối bỏ gốc rễ. Đổi mới phải dựa trên nền tảng đạo đức và giá trị văn hóa dân tộc.

• Liên hệ bản thân: Cần chuẩn bị hành trang gì (tri thức, kỹ năng, thái độ) để thực hiện tinh thần đổi mới.

III. Kết bài

• Khẳng định lại vấn đề: Vẻ đẹp của người Pa Dí là biểu tượng cho sức sống dân tộc; tinh thần đổi mới của giới trẻ là ngọn lửa để duy trì sức sống đó.

• Thông điệp: Hãy sống rực rỡ và đầy khát khao như "cây hai ngàn lá", luôn vươn mình đón nắng mới bằng tư duy sáng tạo và lòng tự hào nguồn cội.

Câu 1 thể thơ là thơ tự do

Câu 2 những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai là:

Con trai trong mặt trời nắng cháy

Ép đá xanh thành rượu uống hằng ngày

Con gái đẹp trong sương giá đông sang

Chiếc vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng

câu 3 biện pháp tu từ liệt kê (gió mưa nắng chặn suối ngăn sông nước)

Td: nhấn mạnh sức mạnh phi thường ý chí kiên cường và khả năng chinh phục thiên nhiên khắc nghiệt của người dân Pa Dí họ không khuất phục trước hoàn cảnh mà còn chủ động tạo thiên nhiên để phục vụ cuộc sống

Td nghệ thuật tạo nhịp điệu dồn dập khỏe khoắn làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho câu thơ thể hiện niềm vui niềm tự hào cho quê hương

Câu 4

Lòng tự hào sâu sắc về cội nguồn dân tộc (dân tộc Pa Dí tuy ít người nhưng có sức sống mãnh liệt).

Sự trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn và sức lao động bền bỉ, sáng tạo của con người miền núi.

Tình yêu quê hương, đất nước tha thiết, gắn bó máu thịt với bản làng và những giá trị văn hóa truyền thống.

 câu 5

Bài học về ý chí: Cần có tinh thần lạc quan, ý chí mạnh mẽ để vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sống như cách người dân "ép đá xanh thành rượu".

 Bài học về lòng tự hào dân tộc: Phải biết trân trọng và giữ gìn bản sắc văn hóa, nguồn cội của mình dù ở bất cứ đâu.

 Bài học về lao động: Hiểu được giá trị của lao động sáng tạo; chỉ có lao động mới mang lại cuộc sống "ấm no", "hạnh phúc".