-Trong giai đoạn dậy thì, con người thay đổi ở các khía cạnh: Thể chất: Cơ thể phát triển nhanh về chiều cao, cân nặng; xuất hiện đặc điểm sinh dục phụ (nam: vỡ giọng, mọc râu; nữ: phát triển ngực, có kinh nguyệt…). Sinh lí: Cơ quan sinh dục hoàn thiện, có khả năng sinh sản. Tâm lí – tình cảm: Tâm trạng thay đổi, dễ xúc động, bắt đầu quan tâm đến bạn khác giới. Xã hội (hành vi): Muốn khẳng định bản thân, có suy nghĩ độc lập hơn.

Ví dụ: Nam 14–15 tuổi cao nhanh, vỡ giọng; nữ 13–14 tuổi bắt đầu có kinh nguyệt. -Vì sao cần hạn chế tảo hôn (kết hôn sớm): Cơ thể chưa phát triển hoàn thiện → ảnh hưởng sức khỏe mẹ và con. Dễ sinh con yếu, suy dinh dưỡng. Ảnh hưởng việc học tập, tương lai. Gây khó khăn kinh tế và chất lượng dân số thấp. -Cách hạn chế tảo hôn: Tuyên truyền, giáo dục kiến thức về sức khỏe sinh sản. Nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa. Thực hiện đúng quy định pháp luật về độ tuổi kết hôn.Khuyến khích học tập, phát triển kinh tế để ổn định cuộc sống.

-Trong nông nghiệp (trồng trọt)

+) ứng dụng: gieo trồng, chăm sóc,thu hoạch đúng thời điểm, phòng trừ sâu bệnh đúng giai đoạn

+) cơ sở khoa học : mỗi loài có vòng đời và các giai đoạn phát triển khác nhau, mỗi giai đoạn có nhu cầu và đặc điểm riêng (tác động đúng sẽ hiệu quả cao)

-Trong chăn nuôi: +)Ứng dụng: Chọn thời điểm phối giống, nuôi dưỡng theo từng giai đoạn (con non, trưởng thành...). +)Cơ sở khoa học: Sinh vật sinh trưởng và sinh sản theo chu kì → hiểu vòng đời giúp tăng năng suất và hiệu quả sinh sản.

-Trong phòng trừ sâu hại: +)Ứng dụng: Diệt sâu ở giai đoạn dễ bị tiêu diệt nhất (trứng, ấu trùng). +)Cơ sở khoa học: Các giai đoạn trong vòng đời sâu có mức độ nhạy cảm khác nhau → chọn đúng giai đoạn sẽ hiệu quả hơn. -Trong y học: +)Ứng dụng: Phòng chống bệnh do ký sinh trùng (giun, muỗi truyền bệnh...). +)Cơ sở khoa học: Hiểu vòng đời ký sinh trùng giúp cắt đứt một mắt xích trong vòng đời để ngăn bệnh lây lan.

- Dấu hiệu đặc trưng:

+) Tăng chiều cao, chiều dài

+) Tăng cân nặng (khối lượng)

+) Tăng thể tích cơ thể