câu 2

Trong văn bản phân tích bài thơ "Đề đền Sầm Nghi Đống" của Hồ Xuân Hương, chúng ta thấy rõ thái độ khinh miệt của nữ sĩ đối với kẻ thù xâm lược, đồng thời bộc lộ khát vọng mãnh liệt được cống hiến và khẳng định bản thân vào sự nghiệp chung của đất nước. Những suy nghĩ đó gợi lên trong lòng mỗi người Việt Nam chúng ta những trăn trở sâu sắc về trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

câu 1

• Trợ từ:
• • "há" (trong câu "Thì sự anh hùng há bấy nhiêu?")
• Từ tượng hình:
• • "cheo leo" (trong câu "Kìa đền Thái thú đứng cheo leo;")

• Các từ ngữ miêu tả thái độ:
• • "Ghé mắt trông ngang" (thể hiện cái nhìn thiếu tôn trọng, coi thường, chỉ liếc qua)
  • "Kìa" (thán từ mang sắc thái chỉ trỏ, có phần khinh khi, mỉa mai)
  • "Ví đây đổi phận làm trai được / Thì sự anh hùng há bấy nhiêu?" (giọng điệu mỉa mai, chê bai, tự hào về tài năng của mình hơn cả kẻ được lập đền thờ)
  • Nhận xét về thái độ ấy:
    Thái độ của Hồ Xuân Hương là sự khinh bỉ sâu sắc, chế giễu đối với kẻ thù xâm lược Sầm Nghi Đống, đồng thời thể hiện niềm tự hào dân tộc mãnh liệt. Đáng chú ý hơn, thái độ này còn bộc lộ sự tự tin, ngang tàng của một người phụ nữ tài năng, dám đứng lên thách thức quan niệm trọng nam khinh nữ của xã hội phong kiến, khẳng định tài năng của bản thân vượt trội hơn cả những "anh hùng" tầm thường như Sầm Nghi Đống.
  • Câu 4. Xác định và phân tích tác dụng biện pháp tu từ trong đoạn thơ:
  Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo
  Kìa đền Thái thú đứng cheo leo
  • Biện pháp tu từ:
  • • Đảo ngữ: Cụm từ "đứng cheo leo" được đảo lên cuối câu, nhấn mạnh vị thế của ngôi đền.
    • Thán từ: "Kìa" (đặt ở đầu câu).
  • Tác dụng của biện pháp tu từ:
  • • Đảo ngữ "đứng cheo leo": Góp phần miêu tả một cách hình ảnh, gợi tả sự chênh vênh, không vững chãi của ngôi đền thờ vị tướng bại trận. Nó không chỉ mô tả vị trí địa lí mà còn ẩn dụ cho sự nghiệp và danh tiếng phù du, đáng khinh của Sầm Nghi Đống.
    • Thán từ "Kìa": Thể hiện thái độ ngạc nhiên giả tạo, nhưng thực chất là sự chỉ trỏ, mỉa mai, khinh thường của nữ sĩ khi đối diện với đền thờ của một kẻ thù từng gây họa cho dân tộc.
  Câu 5. Nêu thông điệp tác giả gửi gắm qua bài thơ đề đền sầm nghi đống. Qua bài thơ "Đề đền Sầm Nghi Đống", Hồ Xuân Hương đã gửi gắm những thông điệp sâu sắc:
  1. Niềm tự hào dân tộc và sự khinh bỉ đối với giặc ngoại xâm: Tác giả thể hiện rõ thái độ coi thường, chế giễu kẻ thù xâm lược Sầm Nghi Đống, khẳng định chiến thắng vĩ đại của dân tộc Việt Nam trước quân Thanh.
  2. Khát vọng bình đẳng giới và khẳng định tài năng của phụ nữ: Thông qua việc tự so sánh mình có tài hơn cả kẻ được lập đền thờ (danh tướng giặc), nữ sĩ thể hiện sự tự tin, ngạo nghễ, đồng thời lên tiếng phê phán mạnh mẽ quan niệm phong kiến trọng nam khinh nữ lỗi thời.

• Trợ từ:
• • "há" (trong câu "Thì sự anh hùng há bấy nhiêu?")
• Từ tượng hình:
• • "cheo leo" (trong câu "Kìa đền Thái thú đứng cheo leo;")

• Các từ ngữ miêu tả thái độ:
• • "Ghé mắt trông ngang" (thể hiện cái nhìn thiếu tôn trọng, coi thường, chỉ liếc qua)
  • "Kìa" (thán từ mang sắc thái chỉ trỏ, có phần khinh khi, mỉa mai)
  • "Ví đây đổi phận làm trai được / Thì sự anh hùng há bấy nhiêu?" (giọng điệu mỉa mai, chê bai, tự hào về tài năng của mình hơn cả kẻ được lập đền thờ)
  • Nhận xét về thái độ ấy:
    Thái độ của Hồ Xuân Hương là sự khinh bỉ sâu sắc, chế giễu đối với kẻ thù xâm lược Sầm Nghi Đống, đồng thời thể hiện niềm tự hào dân tộc mãnh liệt. Đáng chú ý hơn, thái độ này còn bộc lộ sự tự tin, ngang tàng của một người phụ nữ tài năng, dám đứng lên thách thức quan niệm trọng nam khinh nữ của xã hội phong kiến, khẳng định tài năng của bản thân vượt trội hơn cả những "anh hùng" tầm thường như Sầm Nghi Đống.
  • Câu 4. Xác định và phân tích tác dụng biện pháp tu từ trong đoạn thơ:
  Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo
  Kìa đền Thái thú đứng cheo leo
  • Biện pháp tu từ:
  • • Đảo ngữ: Cụm từ "đứng cheo leo" được đảo lên cuối câu, nhấn mạnh vị thế của ngôi đền.
    • Thán từ: "Kìa" (đặt ở đầu câu).
  • Tác dụng của biện pháp tu từ:
  • • Đảo ngữ "đứng cheo leo": Góp phần miêu tả một cách hình ảnh, gợi tả sự chênh vênh, không vững chãi của ngôi đền thờ vị tướng bại trận. Nó không chỉ mô tả vị trí địa lí mà còn ẩn dụ cho sự nghiệp và danh tiếng phù du, đáng khinh của Sầm Nghi Đống.
    • Thán từ "Kìa": Thể hiện thái độ ngạc nhiên giả tạo, nhưng thực chất là sự chỉ trỏ, mỉa mai, khinh thường của nữ sĩ khi đối diện với đền thờ của một kẻ thù từng gây họa cho dân tộc.
  Câu 5. Nêu thông điệp tác giả gửi gắm qua bài thơ đề đền sầm nghi đống. Qua bài thơ "Đề đền Sầm Nghi Đống", Hồ Xuân Hương đã gửi gắm những thông điệp sâu sắc:
  1. Niềm tự hào dân tộc và sự khinh bỉ đối với giặc ngoại xâm: Tác giả thể hiện rõ thái độ coi thường, chế giễu kẻ thù xâm lược Sầm Nghi Đống, khẳng định chiến thắng vĩ đại của dân tộc Việt Nam trước quân Thanh.
  2. Khát vọng bình đẳng giới và khẳng định tài năng của phụ nữ: Thông qua việc tự so sánh mình có tài hơn cả kẻ được lập đền thờ (danh tướng giặc), nữ sĩ thể hiện sự tự tin, ngạo nghễ, đồng thời lên tiếng phê phán mạnh mẽ quan niệm phong kiến trọng nam khinh nữ lỗi thời.

bài làm

Trong hành trình vươn tới tương lai, thế hệ trẻ luôn được kỳ vọng là lực lượng nòng cốt, mang trong mình nhiệt huyết và trách nhiệm gánh vác vận mệnh đất nước. Tuy nhiên, đáng lo ngại thay, bên cạnh những tấm gương sáng đầy cống hiến, vẫn tồn tại một bộ phận không nhỏ giới trẻ đang sống trong sự thờ ơ, lãnh đạm, biểu hiện qua lối sống vô trách nhiệm. Lối sống này không chỉ gây hệ lụy trực tiếp đến bản thân họ mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến cộng đồng và sự phát triển chung của xã hội.

Mở rộng ra ngoài xã hội, sự vô trách nhiệm càng bộc lộ rõ nét. Trong gia đình, đó là thái độ ỉ lại, không phụ giúp việc nhà, không quan tâm đến cảm xúc của cha mẹ. Ở trường học và nơi làm việc, biểu hiện thường thấy là trốn tránh nhiệm vụ, làm việc cẩu thả, không đúng hạn, đùn đẩy trách nhiệm cho người khác. Trong cộng đồng, sự vô trách nhiệm thể hiện qua việc xả rác bừa bãi, vi phạm luật lệ giao thông, thiếu ý thức bảo vệ môi trường, và đặc biệt nguy hiểm là sự thờ ơ, vô cảm trước những vấn đề chung của xã hội, thiếu tinh thần tương thân tương ái.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng đáng buồn này. Về phía gia đình, sự nuông chiều quá mức, bao bọc con cái từ nhỏ đã tước đi cơ hội rèn luyện tính tự lập và ý thức trách nhiệm của giới trẻ. Về phía nhà trường, đôi khi việc giáo dục đạo đức, kỹ năng sống chưa được chú trọng đúng mức, nặng về kiến thức sách vở mà nhẹ về việc hình thành nhân cách.

Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi vẫn nằm ở nhận thức chủ quan của mỗi cá nhân. Áp lực từ mạng xã hội, xu hướng sống ảo, chủ nghĩa cá nhân ích kỷ đang dần bào mòn ý thức cộng đồng trong một bộ phận người trẻ. Họ ưu tiên lợi ích và cảm xúc cá nhân lên trên hết mà quên mất rằng mình là một phần không thể tách rời của tập thể

Lối sống vô trách nhiệm để lại những hậu quả nặng nề. Đối với cá nhân, nó khiến họ trở nên yếu kém, thiếu bản lĩnh, dễ thất bại trong cuộc sống và mất đi sự tôn trọng từ người khác. Đối với xã hội, sự thờ ơ, thiếu trách nhiệm của một thế hệ sẽ làm suy yếu sức mạnh đoàn kết, cản trở sự phát triển bền vững và tạo ra một môi trường sống thiếu văn minh, an toàn.

Lối sống vô trách nhiệm là một căn bệnh cần được đẩy lùi khỏi cộng đồng giới trẻ. Để xây dựng một thế hệ thanh niên có ích, chúng ta cần sự chung tay của toàn xã hội: gia đình cần giáo dục con cái tự lập từ sớm, nhà trường cần chú trọng rèn luyện kỹ năng sống và đạo đức, và quan trọng nhất, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức vai trò, trách nhiệm của bản thân. Sống có trách nhiệm không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để mỗi người trẻ khẳng định giá trị của chính mình, đóng góp thiết thực vào công cuộc xây dựng quê hương, đất nước phồn vinh.

• Nghĩa của từ “làng nhàng”: tầm thường, không có gì nổi bật, ở mức trung bình.
• Thái độ, cảm xúc của tác giả: Thể hiện thái độ tự tiếu, tự giễu cợt, khiêm tốn về bản thân, đồng thời bộc lộ nỗi chán ghét, bất lực trước thời cuộc loạn lạc và sự lựa chọn về quê ở ẩn của mình. 

• Nghệ thuật trào phúng: Sử dụng phép ẩn dụ và nghệ thuật đối. Tác giả dùng hình ảnh "cờ dở cuộc" và "bạc chạy làng" để nói về sự bất lực, thua cuộc của bản thân trước ván cờ thế sự (thực dân Pháp xâm lược).
• Tác dụng: Giúp việc thể hiện tâm trạng, thái độ trở nên hài hước, thâm thúy; làm nổi bật sự bất tài của chính mình trong việc giúp nước, qua đó bộc lộ nỗi đau xót, day dứt của một nhà nho trước cảnh nước mất nhà tan.
• câu 5 Hai câu thơ này bộc lộ đỉnh cao của nghệ thuật tự trào và tâm trạng bi kịch của Nguyễn Khuyến
• câu 6 Bài thơ gửi gắm thông điệp về trách nhiệm của mỗi cá nhân, đặc biệt là người có tri thức, đối với vận mệnh chung của dân tộc. Liên hệ với giới trẻ ngày nay, chúng ta cần:
• Trau dồi tri thức và đạo đức: Học tập không chỉ để mưu cầu danh lợi cá nhân mà quan trọng hơn là để có đủ năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn của đất nước (như Nguyễn Khuyến đã từng đỗ đạt cao).
• Tinh thần trách nhiệm và dấn thân: Không né tránh khó khăn, không sống "làng nhàng" (tầm thường, vô bổ) mà phải chủ động, tích cực tham gia vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trên mọi lĩnh vực.
• Hành động cụ thể, thiết thực: Cống hiến ngay từ những việc nhỏ nhất trong khả năng của mình, dù ở vị trí nào cũng cần làm việc hết mình, có trách nhiệm, không thờ ơ trước các vấn đề chung của cộng đồng và xã hội.

bài làm

Cuộc đời mỗi con người là những chuyến đi dài ngắn khác nhau. Sau mỗi chuyến đi ấy, chúng ta lại đón nhận thêm được nhiều điều mới mẻ. Tôi may mắn được tham gia rất nhiều chuyến tham quan, nhưng chuyến tham quan mà tôi nhớ nhất là chuyến tham quan Mai Châu – Hòa Bình năm ngoái. Chuyến đi giúp chúng tôi khám phá vẻ đẹp quê hương đất nước và bồi dưỡng tình cảm với mảnh đất xinh đẹp này.

Thời điểm cuối tháng 11, đầu tháng 12 năm học lớp 7, lớp chúng tôi tổ chức một chuyến đi tham quan xa 2 ngày 1 đêm. Thông báo đột ngột đến khiến cả lớp bất ngờ và vô cùng vui sướng. Đứa nào đứa ấy đều nôn nóng, rối rít chuẩn bị đồ đạc. Hai ngày sau đó, chúng tôi xuất phát. Xe du lịch chầm chậm rời khỏi nội thành thủ đô, ánh nắng khuất dần sau những tòa nhà cao chót vót. Khói bụi và tiếng còi xe ồn ào cũng biến mất dần ở phía sau, xe đưa chúng tôi băng qua những con đường bóng cây xanh rợp mắt

Đến gần trưa, núi đồi và những rừng cây xanh mát nhanh chóng choáng ngợp trước tầm mắt háo hức của chúng tôi. Hòa Bình đã chập chững bước chân sang mùa đông nên càng lên cao, những hạt mưa li ti càng lất phất. Chúng tôi nghỉ chân tại Đào Thung Khe (Đèo đá trắng). Đứng trên đèo nhìn xuống, tôi nhìn thấy toàn cảnh thung lũng Mai Châu từ trên cao. Bác tài còn nói, một ngày ở Thung Khe cũng như trải qua 4 mùa trong năm vậy. Xe lại lăn bánh, bác tài xế vừa cẩn thận cầm lái vừa giải thích một chút địa hình nơi này, những dãy núi đá đỏ gạch kia, mỗi lần mưa bão lại sụp xuống, gây bao nguy hiểm cho người đi đường và người dân nơi đây

Xe đi qua những dãy đồi trồng mía, trồng cam – giống cam Cao Phong nổi tiếng, những ngôi nhà sàn rồi dừng lại ở một dãy nhà sàn được dùng cho du khách đến tham quan. Dưới sư hướng dẫn của cô chủ nhiệm, thầy phụ trách và các bác phụ huynh, chúng tôi thu dọn đồ đạc và nghỉ ngơi một chút

Chiều đến, một thiếu nữ xinh xắn mặc trang phục người Mèo đến hướng dẫn đoàn tham quan chúng tôi. Chị ấy mặc váy xòe rực rỡ, nói giọng miền Bắc lại vô cùng tốt. Lần lượt dẫn chúng tôi đến các điểm tham quan. Mai Châu vào tháng 10, 11, 12 ngập tràn những cánh rừng hoa đào, hoa mận trắng xóa. Địa điểm đầu tiên là Bản Lác và bản Poom Coọng - 2 làng du lịch lớn nhất và đông đúc nhất ở Mai Châu. Đến đây, chúng tôi được thưởng thức đặc sản Mai Châu, mua quà lưu niệm và khám phá những nét văn hóa, đời sống, lễ hội của người dân Mai Châu. Đi hết hai bản này trời cũng sập tối, đoàn trở về nhà sàn, ăn uống, vui chơi. Trong đêm hôm ấy, lũ chúng tôi lần đầu tiên nằm cạnh bên nhau, thì thầm nhỏ to những câu chuyện bí mật.

Sáng sớm hôm sau, tôi giật mình nghe tiếng gà như tiếng gà ở những miền quê, không khí Mai Châu yên bình và trong lành vô cùng. Chúng tôi đánh răng, rửa mặt, ăn sáng rồi lại lên những chiếc xe điện, tiếp tục tham quan. Nơi chúng tôi đến là Hang Mỏ Luông và Hang Chiều - 2 quần thể hang động lớn và đặc sắc ở Mai Châu. Bước vào hang động, tôi ngỡ ngàng nhìn ngắm những nhũ đá hàng nghìn năm tuổi, nhiều hình thù và màu sắc cực đẹp, không thua gì nhũ đá ở Phong Nha Kẻ Bàng.

Xe điện chầm chậm chạy qua những bản làng của người dân tộc, những cánh đồng lúa bao la dần ngả vàng, người dân nơi đây dõi mắt theo xe. Cuộc sống của họ còn rất nhiều khó khăn. Nhìn những thiếu nữ còn ít tuổi đã hai tay ôm hai đứa trẻ, lòng tôi trào dâng niềm thương cảm. Trên con đường về nhà sàn, chúng tôi gặp cả những gia đình người nước ngoài, họ vui vẻ đạp xe, thân thiện vẫy tay chào chúng tôi

Cuộc vui nào cũng đến hồi kết, chúng tôi dạo quanh những khu bán đồ của người dân địa phương, mua quà lưu niệm. Những ống cơm lam thơm ngọt ngào, những vật dụng, trang phục thổ cẩm xinh đẹp khiến mọi người nhìn không chớp mắt. Tạm biệt Mai Châu, xe ngược đường quay lại thủ đô. Điều đặc biệt trong chuyến đi ấy là trên đường về, chúng tôi còn được tự tay vào những vườn cam Cao Phong, hái những quả cam tươi để mang về

Hà Nội náo nhiệt lại gần ngay trước mắt. Chúng tôi mỗi người ôm một món quà của Mai Châu, mang theo một ấn tượng riêng về thiên nhiên và con người Mai Châu, lòng tự nhủ sẽ lần nữa về tham quan nơi bản làng xinh đẹp ấy.

câu 1 bài thơ trên thuộc thể thơ thất ngôn xen lục ngôn

câu 2 những hình ảnh thiên nhiên hiện lên ở 4 câu thơ đầu là

+ cây hòe xanh, hoa lựu đỏ rực và tiếng ve kêu vang dội.

câu 3 bptt đảo ngữ Lao xao chợ cá làng ngư phủ,

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.

tác dụng

+ tăng sức gợi hình gợi tả cho sự diễn đạt

+ Đưa tính từ chỉ âm thanh "Lao xao" lên trước chủ ngữ "chợ cá làng ngư phủ ,

• đưa tính từ chỉ âm thanh "Dắng dỏi" lên trước bổ ngữ "cầm ve".

 Nhấn mạnh âm thanh đơn độc, buồn bã của tiếng ve, thể hiện sự tương phản với sự ồn ào, náo nhiệt ở câu thơ lao xao Qua đó, câu thơ khắc họa một bức tranh thiên nhiên tĩnh lặng, có chút u hoài trong buổi chiều tà. 

câu 4 Trong hai dòng thơ cuối, tác giả đã bộc lộ tình cảm, cảm xúc là tình yêu quê hương đất nước và mong muốn được đóng góp sức mình cho sự phát triển chung của đất nước. Ông thể hiện tình cảm yêu nước, yêu dân và khao khát được sống và làm việc trong một xã hội thái bình, thịnh vượng. 

câu 5

+chủ đề của bài thơ là  tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và lòng yêu nước thương dân tha thiết của Nguyễn Trãi. Căn cứ để xác định như vậy là bởi bài thơ miêu tả vẻ đẹp của bức tranh ngày hè rực rỡ, đồng thời thể hiện rõ sự lo lắng, quan tâm và ước mong về một đất nước thái bình, thái thịnh của tác giả. 

câu 6

• Luôn tìm thấy niềm vui trong điều giản dị: Dù trong hoàn cảnh nào, hãy học cách tìm niềm vui từ những điều nhỏ bé xung quanh như thiên nhiên, con người, thay vì chỉ tập trung vào những áp lực lớn lao.
• Giữ tâm hồn lạc quan, yêu đời: Việc quan sát và yêu quý vẻ đẹp của thiên nhiên giúp tâm hồn trở nên thanh cao và tích cực hơn.
• Trân trọng những khoảnh khắc bình yên: Tận hưởng những giây phút thư thái, lắng nghe âm thanh cuộc sống và cảm nhận vẻ đẹp trong từng khung cảnh là cách để cân bằng lại tinh thần và tìm thấy sự an yên trong tâm hồn.