*CÂU 1*

Hình ảnh “mưa” trong bài thơ “Mưa Thuận Thành” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trước hết, “mưa” hiện lên với vẻ đẹp mềm mại, tinh tế qua những liên tưởng giàu chất tạo hình như “tơ tằm óng chuốt”, “hạt mưa hoa nhài”. Những hạt mưa ấy gợi vẻ dịu dàng, nữ tính, giống như hình ảnh người phụ nữ xưa e ấp, kín đáo. Không chỉ vậy, “mưa” còn gắn với không gian văn hóa cổ kính như Phủ Chúa, Cung Vua, Chùa Dâu, làm nổi bật vẻ đẹp truyền thống lâu đời của vùng đất Thuận Thành. Đặc biệt, “mưa” còn mang chiều sâu tâm trạng. Khi “mưa ngồi cổng vắng”, “mưa nằm lẳng lặng”, đó là biểu hiện của nỗi cô đơn, chờ đợi và khắc khoải. Hình ảnh “hạt mưa sành sứ vỡ” lại gợi lên sự mong manh, bất hạnh trong số phận con người. Như vậy, “mưa” không chỉ là thiên nhiên mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp và số phận người phụ nữ: vừa duyên dáng, tinh tế, vừa chịu nhiều nỗi buồn và thiệt thòi trong xã hội xưa.

*CÂU 2*

Trong xã hội, người phụ nữ ở mỗi thời đại đều mang những nét riêng về số phận, nhưng giữa phụ nữ xưa và nay vẫn tồn tại cả điểm tương đồng lẫn khác biệt rõ rệt. Trước hết, điểm tương đồng dễ nhận thấy là người phụ nữ ở bất kỳ thời đại nào cũng mang trong mình những phẩm chất đáng quý. Họ thường giàu tình cảm, biết yêu thương, hy sinh và luôn hướng đến gia đình. Dù là người phụ nữ xưa chịu nhiều ràng buộc hay người phụ nữ hiện đại sống trong xã hội tiến bộ, thì họ vẫn giữ được nét dịu dàng, đảm đang và tinh thần trách nhiệm. Ngoài ra, cả hai đều phải đối mặt với những áp lực riêng: phụ nữ xưa bị bó buộc bởi lễ giáo, còn phụ nữ nay chịu áp lực cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa số phận phụ nữ xưa và nay là rất lớn. Trong xã hội phong kiến, người phụ nữ thường không có quyền tự quyết cuộc đời. Họ bị ràng buộc bởi quan niệm “trọng nam khinh nữ”, phải sống phụ thuộc vào cha, chồng, con. Hôn nhân nhiều khi không xuất phát từ tình yêu mà do sắp đặt, khiến họ phải chịu nhiều bất hạnh, thiệt thòi. Nhiều người tài sắc nhưng lại có số phận long đong, không được trân trọng đúng mức. Ngược lại, người phụ nữ ngày nay đã có vị thế hoàn toàn khác. Họ được học tập, làm việc và tham gia vào nhiều lĩnh vực của xã hội. Phụ nữ hiện đại có quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp, tình yêu và lối sống của mình. Không ít người đã đạt được thành công lớn, khẳng định vai trò quan trọng trong gia đình và xã hội. Bên cạnh đó, xã hội ngày càng đề cao bình đẳng giới, tạo điều kiện để phụ nữ phát triển toàn diện. Dù vậy, không thể phủ nhận rằng phụ nữ hiện đại vẫn đối mặt với những thách thức mới. Áp lực công việc, tiêu chuẩn xã hội và kỳ vọng về vai trò “giỏi việc nước, đảm việc nhà” đôi khi khiến họ gặp nhiều khó khăn. Điều này cho thấy, dù hoàn cảnh thay đổi, người phụ nữ vẫn cần nỗ lực không ngừng để khẳng định bản thân. Tóm lại, số phận của người phụ nữ xưa và nay có nhiều điểm khác biệt rõ rệt, từ vị thế xã hội đến quyền tự do cá nhân. Tuy nhiên, những phẩm chất tốt đẹp như lòng nhân hậu, sự hy sinh và ý chí vươn lên vẫn luôn là điểm chung đáng trân trọng. Xã hội hiện đại cần tiếp tục tạo điều kiện để phụ nữ phát huy hết khả năng, đồng thời tôn vinh những giá trị tốt đẹp mà họ mang lại.

Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ tự do. Câu 2. Hình ảnh tượng trưng xuyên suốt trong bài thơ là: “mưa”. → “Mưa” không chỉ là hiện tượng thiên nhiên mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho vẻ đẹp, tâm trạng, nỗi niềm và số phận người phụ nữ xưa. Câu 3. Hình ảnh ấn tượng: “Hạt mưa sành sứ / Vỡ gạch Bát Tràng / Hai mảnh đa mang” Cảm nghĩ: Hình ảnh này gợi liên tưởng đến sự mong manh, dễ vỡ nhưng lại mang vẻ đẹp tinh tế. “Sành sứ” vốn quý giá nhưng khi vỡ lại càng gợi nỗi xót xa. Qua đó, tác giả như muốn nói về số phận người phụ nữ trong xã hội xưa: đẹp đẽ, tài hoa nhưng lại chịu nhiều bất hạnh, chia lìa và tổn thương. Câu 4. Cấu tứ bài thơ: Được triển khai theo dòng cảm xúc gắn với hình ảnh “mưa”. “Mưa” xuất hiện từ đầu đến cuối, biến đổi linh hoạt: Khi dịu dàng, e ấp Khi gợi cảm, quyến rũ Khi buồn bã, cô đơn Đan xen giữa hiện thực và lịch sử (Ỷ Lan, Luy Lâu, Chùa Dâu…). → Tạo nên mạch liên tưởng giàu tính nghệ thuật, vừa thực vừa ảo, vừa cổ kính vừa trữ tình. Câu 5. Đề tài: Cảnh mưa và không gian văn hóa vùng Thuận Thành (Bắc Ninh). Chủ đề: Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên và con người, đồng thời thể hiện nỗi niềm, số phận và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ xưa – dịu dàng nhưng nhiều trăn trở, khát khao hạnh phúc.

Câu 1 Nhân vật Hoàng Cầm trong văn bản hiện lên là hình ảnh tiêu biểu cho người lính giàu trách nhiệm, sáng tạo và tận tụy trong kháng chiến. Trước hết, anh là một chiến sĩ nuôi quân hết lòng vì đồng đội. Khi nhận ra việc nấu ăn gây nguy hiểm cho bộ đội, anh không thờ ơ mà trăn trở, day dứt vì “để bộ đội chết vì nấu ăn là mình có tội”. Điều đó cho thấy tinh thần trách nhiệm cao và tình đồng chí sâu sắc. Bên cạnh đó, Hoàng Cầm còn là người giàu óc sáng tạo. Từ những kinh nghiệm dân gian như nấu cám lợn hay hun chuột, anh đã suy nghĩ, cải tiến để tạo ra chiếc bếp không khói. Quá trình ấy không hề dễ dàng, anh phải kiên trì thử nghiệm hàng chục lần, thất bại rồi lại làm lại. Chính sự bền bỉ, sáng tạo ấy đã giúp anh tạo ra “bếp Hoàng Cầm” – một sáng kiến có ý nghĩa lớn trong chiến tranh. Qua đó, hình tượng Hoàng Cầm không chỉ là một người lính bình dị mà còn là biểu tượng cho trí tuệ và sự cống hiến thầm lặng của con người Việt Nam.

Câu 2 Trong cuộc sống hiện đại, sự sáng tạo ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng, góp phần thúc đẩy sự phát triển của cá nhân và xã hội. Sáng tạo không chỉ là khả năng tạo ra cái mới mà còn là cách con người tìm ra giải pháp hiệu quả cho những vấn đề trong thực tiễn. Trước hết, sáng tạo giúp con người thích nghi với những thay đổi nhanh chóng của thời đại. Thế giới ngày nay luôn vận động không ngừng, khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, nếu con người không biết đổi mới tư duy thì sẽ dễ bị tụt hậu. Nhờ sáng tạo, chúng ta có thể cải tiến phương pháp học tập, làm việc và giải quyết vấn đề một cách linh hoạt hơn. Đây chính là chìa khóa để mỗi cá nhân khẳng định bản thân trong xã hội. Bên cạnh đó, sáng tạo còn là động lực thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. Những phát minh, sáng kiến trong các lĩnh vực như khoa học, y học, công nghệ… đều bắt nguồn từ tư duy sáng tạo. Nhờ đó, đời sống con người ngày càng được nâng cao, tiện nghi hơn. Không chỉ trong những lĩnh vực lớn, sáng tạo còn hiện diện trong đời sống hằng ngày, từ cách học bài hiệu quả đến việc giải quyết những khó khăn nhỏ trong cuộc sống. Tuy nhiên, sáng tạo không phải là điều tự nhiên mà có, nó cần được rèn luyện và nuôi dưỡng. Mỗi người cần chủ động học hỏi, dám nghĩ, dám làm và không ngại thất bại. Thất bại chính là một phần của quá trình sáng tạo, giúp con người rút kinh nghiệm và hoàn thiện bản thân. Đồng thời, xã hội cũng cần tạo điều kiện để khuyến khích sự sáng tạo, đặc biệt là trong giới trẻ. Từ câu chuyện về Hoàng Cầm, ta thấy rằng sáng tạo có thể xuất phát từ những điều rất bình dị nhưng lại mang lại giá trị to lớn. Chính nhờ sự sáng tạo và kiên trì, ông đã tạo ra chiếc bếp giúp bộ đội tránh được nguy hiểm, góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc. Điều đó càng khẳng định rằng, trong bất cứ hoàn cảnh nào, sáng tạo luôn có ý nghĩa thiết thực. Tóm lại, sáng tạo là yếu tố không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại. Mỗi người cần ý thức rèn luyện tư duy sáng tạo để không ngừng phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội.

Câu 1. Các phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản: Tự sự (kể lại quá trình sáng chế bếp Hoàng Cầm) Miêu tả (miêu tả cách làm bếp, hoàn cảnh chiến tranh) Biểu cảm (thể hiện sự trân trọng, tự hào) Thuyết minh (giải thích nguyên lí hoạt động của bếp) Câu 2. Văn bản kể về quá trình Hoàng Cầm sáng chế ra bếp Hoàng Cầm nhằm giúp bộ đội nấu ăn mà không bị địch phát hiện. Câu 3. Cảm hứng chủ đạo: Ca ngợi trí tuệ, sự sáng tạo và tinh thần trách nhiệm của người lính Hoàng Cầm. Thể hiện niềm tự hào về những đóng góp thầm lặng nhưng to lớn trong kháng chiến. Câu 4. Nội dung văn bản: Văn bản kể lại quá trình sáng tạo bếp Hoàng Cầm và khẳng định ý nghĩa quan trọng của nó trong chiến tranh, qua đó tôn vinh người chiến sĩ nuôi quân và những cống hiến âm thầm cho chiến thắng của dân tộc. Câu 5. Em ấn tượng nhất với chi tiết: Hoàng Cầm miệt mài đào hàng chục cái bếp để thử nghiệm, thất bại rồi lại làm lại. Vì: Thể hiện sự kiên trì, không bỏ cuộc. Cho thấy tinh thần trách nhiệm cao với đồng đội. Nhờ đó mới tạo ra sáng kiến có ý nghĩa lớn, góp phần bảo vệ bộ đội.

Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu/ … / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” trong truyện thơ dân gian Vượt biển của dân tộc Tày – Nùng đã thể hiện rõ nỗi đau khổ, tuyệt vọng nhưng cũng đầy nghị lực của nhân vật người em. Hình ảnh “chèo đi rán thứ sáu” gợi lên hành trình vượt biển gian nan, kéo dài, đầy hiểm nguy, cho thấy sự khắc nghiệt của thiên nhiên và hoàn cảnh sống. Trước biển cả mênh mông, con người hiện lên nhỏ bé, yếu ớt nhưng không hề cam chịu số phận. Lời cầu khẩn “đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi” vừa là tiếng kêu cứu, vừa là khát vọng được sống, được tiếp tục hành trình dù đối diện cái chết. Qua đó, đoạn trích làm nổi bật bi kịch của người lao động nghèo trong xã hội cũ, đồng thời ca ngợi ý chí bền bỉ, tinh thần không đầu hàng trước số phận. Ngôn ngữ mộc mạc, giàu cảm xúc dân gian góp phần tạo nên sức lay động sâu sắc cho đoạn thơ, thể hiện giá trị nhân văn của tác phẩm. Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) Trong cuộc sống của mỗi con người, có những giá trị bền vững luôn song hành và nâng đỡ ta vượt qua mọi biến cố. Một trong những giá trị thiêng liêng và quan trọng nhất chính là tình thân. Đó là sợi dây gắn kết máu mủ, là nguồn yêu thương vô điều kiện, giúp con người có điểm tựa tinh thần vững chắc để trưởng thành và sống tốt hơn. Trước hết, tình thân là cội nguồn hình thành nhân cách con người. Gia đình là nơi ta sinh ra, lớn lên, học những bài học đầu tiên về cách làm người. Tình yêu thương của ông bà, cha mẹ, anh chị em nuôi dưỡng tâm hồn, giúp mỗi người biết yêu thương, sẻ chia và sống có trách nhiệm. Khi được sống trong vòng tay gia đình, con người cảm nhận được sự an toàn, từ đó tự tin hơn trong học tập và cuộc sống. Không chỉ vậy, tình thân còn là chỗ dựa tinh thần vững chắc khi con người đối mặt với khó khăn, thất bại. Trong những lúc mệt mỏi, bế tắc, chính gia đình là nơi sẵn sàng lắng nghe, cảm thông và tha thứ. Một lời động viên của cha mẹ, một cái nắm tay của anh chị em cũng đủ giúp ta có thêm nghị lực để đứng dậy sau vấp ngã. Tình thân vì thế mang sức mạnh to lớn, giúp con người vượt qua nghịch cảnh mà không cảm thấy đơn độc. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người vì áp lực công việc, tiền bạc hay lối sống cá nhân mà vô tình làm tổn thương tình thân. Sự thờ ơ, ích kỉ khiến mối quan hệ gia đình rạn nứt, để lại những khoảng trống khó bù đắp. Điều đó nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng, giữ gìn và nuôi dưỡng tình thân bằng sự quan tâm chân thành, bằng những hành động nhỏ nhưng ý nghĩa trong cuộc sống hằng ngày. Tóm lại, tình thân là giá trị vô giá, là nền tảng giúp con người sống nhân ái, vững vàng và hạnh phúc. Dù đi đâu, làm gì, mỗi người cũng cần nhớ rằng gia đình luôn là nơi để trở về, là nguồn yêu thương không gì có thể thay thế. Biết trân trọng tình thân cũng chính là biết trân trọng cuộc sống của chính mình.

Câu 1: Văn bản được kể bởi người kể chuyện dân gian (ngôi thứ ba), đứng ngoài câu chuyện để thuật lại toàn bộ số phận và hành trình của nhân vật. Câu 2: Biển hiện lên mênh mông, dữ dội, đầy hiểm nguy, với sóng lớn, nước sôi, gầm réo, dựng đứng như chấm trời; là không gian đáng sợ, đe doạ trực tiếp đến sự sống con người. Câu 3: Văn bản thể hiện nỗi đau của con người lương thiện bị oan khuất, đồng thời phản ánh khát vọng công lí, lòng thương xót đối với số phận bất hạnh và niềm tin dân gian về thế giới tâm linh của người Tày – Nùng. Câu 4: Các rán nước là biểu tượng cho những thử thách khắc nghiệt, nỗi khổ đau và hành trình gian nan của linh hồn người chết oan trong cõi âm, cũng là sự trừng phạt và thử thách số phận con người. Câu 5. Âm thanh được thể hiện và cảm xúc gợi ra:

âm thanh: “gầm réo”, “nước sôi”, tiếng kêu van, cầu xin”.

Cảm xúc gợi ra: sợ hãi, tuyệt vọng, đau đớn, xót thương, đồng thời làm nổi bật sự nhỏ bé, bất lực của con người trước thiên nhiên và thế lực siêu nhiên.