Trong giai đoạn dậy thì, con người có những thay đổi rõ rệt trên ba khía cạnh chính: thể chất, sinh lý và tâm lý. Các khía cạnh thay đổi và ví dụ:

+Về thể chất (ngoại hình): Cơ thể phát triển nhanh chóng về chiều cao và cân nặng.

Ví dụ: Nam giới vai rộng ra, cơ bắp phát triển; nữ giới hông nở, ngực phát triển.

+Về sinh lý: Hệ thống nội tiết hoạt động mạnh, cơ quan sinh dục bắt đầu hoàn thiện chức năng.

Ví dụ: Nam có hiện tượng xuất tinh lần đầu; nữ bắt đầu có chu kỳ kinh nguyệt. Xuất hiện các đặc điểm giới tính phụ như mọc râu (nam), giọng nói thay đổi (vỡ giọng).

+Về Tâm lý: Cảm xúc thất thường, nhạy cảm hơn; hình thành bản sắc cá nhân, muốn độc lập nhưng vẫn cần sự hướng dẫn; quan tâm đến các mối quan hệ bạn bè và khác giới; lo lắng về ngoại hình và tương lai.

Ví dụ: Một bạn nam dành nhiều thời gian chăm chút vẻ ngoài và cảm thấy bồn chồn khi ở gần bạn nữ mình thích.

-Vì gây ra các hậu quả như hạn chế cơ hội phát triển:Mâu thuẫn gia đình,bạo lực gia đình,hậu quả kinh tế - xã hội,...

Ví dụ: Một cô gái 15 tuổi kết hôn và sinh con sớm có thể gặp phải nguy cơ sinh non hoặc không đủ sức khỏe để chăm sóc con cái.

+Ảnh hưởng đến sự phát triển tâm lý Không được phát triển đầy đủ: Tảo hôn thường khiến các cô gái mất đi cơ hội học hành, phát triển nghề nghiệp và những kỹ năng sống cơ bản. Điều này khiến họ phải gánh vác trách nhiệm gia đình sớm trong khi bản thân vẫn chưa đủ trưởng thành về mặt cảm xúc và tư duy.

+Cần hạn chế tảo hôn ở vùng sâu, vùng xa vì nó gây hệ lụy nghiêm trọng: nghèo đói dai dẳng, thất học, ảnh hưởng sức khỏe sinh sản, suy thoái nòi giống và vi phạm quyền trẻ em.

=>Giải pháp trọng tâm là tăng cường tuyên truyền pháp luật, nâng cao dân trí, phát triển kinh tế, xử lý nghiêm vi phạm và phát huy vai trò già làng, người uy tín.

-Lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi:

Vận dụng hiểu biết về vòng đời của cây trồng, vật nuôi để có các biện pháp, nuôi trồng, chăm sóc và khai thác sản phẩm phù hợp từng giai đoạn trong vòng đời để thu được hiệu quả cao nhất,…

- Lĩnh vực y học:

Nghiên cứu chu kì sống của các sinh vật gây hại để tìm biện pháp phòng bệnh, hạn chế tác hại của chúng.

- Lĩnh vực sinh thái và môi trường:

Hiểu biết về vòng đời của sinh vật là cơ sở để đánh giá tác động của chúng tới môi trường; thiết lập các biện pháp quản lí môi trường hoặc phục vụ công tác bảo tồn,…

Sinh trưởng là quá trình tăng về kích thước và khối lượng của cơ thể. Các dấu hiệu đặc trưng bao gồm: -Tăng số lượng tế bào: Thông qua quá trình phân bào. -Tăng kích thước tế bào: Tế bào lớn lên về mặt thể tích. -Tăng kích thước và khối lượng cơ thể: Kết quả của hai quá trình trên làm cơ thể lớn lên một cách định lượng.

Ví dụ minh họa: Một cây đậu từ khi nảy mầm sau một tuần có chiều cao tăng từ 2cm lên 10cm, số lượng lá tăng từ 2 lá lên 6 lá.