Câu 1.

Đoạn trích trong “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật Thông Thu – một người trí thức sa ngã vì lối sống buông thả. Qua hình thức độc thoại nội tâm, tác giả đã làm nổi bật quá trình tự nhận thức của nhân vật: từ sự tỉnh ngộ, ân hận trước cảnh gia sản tiêu tan đến trạng thái tuyệt vọng khi đứng trước nguy cơ tù tội. Đặc biệt, ở hồi thứ ba, tâm lí Thông Thu được đẩy lên cao trào với ý định tự tử. Tuy nhiên, đó không phải là một quyết định dứt khoát mà là sự giằng xé dữ dội giữa cái chết và trách nhiệm với gia đình. Những chi tiết như “nâng cốc lên rồi lại đặt xuống” đã thể hiện rõ sự đấu tranh nội tâm ấy. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán lối sống ăn chơi, vô trách nhiệm của một bộ phận người trong xã hội mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về hậu quả nghiêm trọng của nó. Với ngôn ngữ kịch giàu cảm xúc, tự nhiên, kết hợp linh hoạt các câu cảm thán, câu hỏi tu từ, các chỉ dẫn sân khấu được sử dụng hợp lí góp phần làm rõ hành động và tâm trạng nhân vật, tăng tính chân thực và kịch tính, nghệ thuật xây dựng tình huống truyện tài tình. Tác phẩm đã thể hiện giá trị nhân văn khi khơi gợi ở con người ý thức tự nhìn nhận và khao khát được làm lại cuộc đời.

Câu 2.

Trong nhịp sống hiện đại, khi vật chất ngày càng phong phú và nhu cầu hưởng thụ không ngừng gia tăng, cách con người sử dụng đồng tiền cũng trở thành thước đo quan trọng của lối sống và nhân cách. Tuy nhiên, bên cạnh những người biết chi tiêu hợp lí, vẫn tồn tại một bộ phận giới trẻ đang sa vào thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát, chạy theo những giá trị hào nhoáng bên ngoài. Nhìn lại bi kịch của nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc – từ một người có điều kiện đến chỗ khánh kiệt vì “ném tiền qua cửa sổ” – ta càng thấy rõ hơn những hệ lụy đáng lo ngại của lối sống này trong xã hội hôm nay.

Trước hết, cần hiểu tiêu xài thiếu kiểm soát là gì. Đó là việc chi tiêu vượt quá nhu cầu thực tế và khả năng tài chính của bản thân, không có kế hoạch, không cân nhắc hậu quả lâu dài. Thực trạng tiêu xài thiếu kiểm soát trong một bộ phận giới trẻ hiện nay đang diễn ra khá phổ biến và có xu hướng gia tăng. Không khó để bắt gặp hình ảnh nhiều bạn trẻ sẵn sàng chi tiền cho những món đồ không thực sự cần thiết, chỉ để chạy theo xu hướng hoặc khẳng định bản thân. Từ việc mua sắm quần áo, mỹ phẩm, đồ công nghệ đắt tiền, đến việc ăn uống, giải trí xa xỉ… tất cả đều có thể trở thành những khoản chi vượt quá khả năng tài chính.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là tâm lí tuổi trẻ thích thể hiện, dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và mạng xã hội. Trong thời đại số, hình ảnh cuộc sống “lung linh” được lan truyền rộng rãi khiến nhiều người lầm tưởng đó là chuẩn mực thành công. Bên cạnh đó, sự thiếu giáo dục về tài chính cá nhân cũng là một nguyên nhân quan trọng: nhiều bạn trẻ không được trang bị kĩ năng quản lí tiền bạc, không biết cách lập kế hoạch chi tiêu. Ngoài ra, một bộ phận gia đình nuông chiều con cái, cung cấp tiền bạc dễ dàng mà không dạy cách trân trọng giá trị của đồng tiền, cũng vô tình góp phần hình thành thói quen xấu này.

Hậu quả của thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát trong một bộ phận giới trẻ hiện nay là rất đáng lo ngại. Trước hết, về mặt tài chính, việc chi tiêu vượt quá khả năng dễ khiến người trẻ rơi vào tình trạng “cháy túi”, phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình, thậm chí nợ nần khi sử dụng các hình thức vay mượn như thẻ tín dụng, “mua trước trả sau”. Khi không có khả năng chi trả, họ phải đối mặt với áp lực kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống và tâm lí. Không dừng lại ở đó, hậu quả còn nằm ở sự lệch lạc trong lối sống và nhận thức. Khi quen với việc tiêu tiền để thỏa mãn nhu cầu nhất thời, người trẻ dễ hình thành tâm lí chạy theo vật chất, coi trọng hình thức bên ngoài hơn giá trị bên trong. Điều này khiến họ dần đánh mất những phẩm chất quan trọng như sự tiết kiệm, trách nhiệm, ý thức tự lập. Về lâu dài, nó có thể làm suy giảm ý chí phấn đấu, khiến con người trở nên thụ động, sống dựa dẫm hoặc thích hưởng thụ mà không muốn nỗ lực. Ngoài ra, tiêu xài thiếu kiểm soát còn ảnh hưởng đến các mối quan hệ xung quanh. Việc xin tiền quá mức, tiêu tiền hoang phí có thể khiến gia đình áp lực, thậm chí nảy sinh mâu thuẫn. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, khi nhu cầu chi tiêu vượt quá khả năng, người trẻ có thể bị cám dỗ bởi những hành vi tiêu cực để có tiền, từ đó dẫn đến những sai lầm khó sửa chữa.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng nhu cầu hưởng thụ và tận hưởng cuộc sống là chính đáng. Vấn đề không nằm ở việc tiêu tiền, mà ở cách tiêu tiền. Một người trẻ văn minh là người biết cân bằng giữa nhu cầu và khả năng, giữa hiện tại và tương lai. Tiêu tiền có kế hoạch, biết tiết kiệm, biết đầu tư cho bản thân (học tập, kĩ năng, sức khỏe) mới là cách tiêu xài thông minh.

Để hạn chế và từng bước khắc phục thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát trong giới trẻ hiện nay, cần có những giải pháp đồng bộ từ cá nhân, gia đình đến nhà trường và xã hội.Trước hết, bản thân mỗi bạn trẻ phải là người chủ động thay đổi. Cần hình thành nhận thức đúng đắn về giá trị của đồng tiền – đó không chỉ là phương tiện để tiêu dùng mà còn là kết quả của lao động và sự tích lũy. Từ đó, mỗi người nên tập cho mình thói quen lập kế hoạch chi tiêu cụ thể: phân chia rõ ràng các khoản cần thiết (học tập, sinh hoạt) và những khoản có thể cắt giảm. Việc ghi chép thu – chi hằng ngày, đặt ra giới hạn chi tiêu theo tuần hoặc theo tháng sẽ giúp kiểm soát hành vi tốt hơn. Bên cạnh đó, cần học cách phân biệt giữa “nhu cầu” và “ham muốn”, tránh mua sắm theo cảm xúc hay chạy theo trào lưu. Quan trọng hơn, người trẻ nên hướng đến việc đầu tư cho bản thân như học tập, kĩ năng, sức khỏe – những giá trị bền vững lâu dài thay vì tiêu tiền cho những thứ phù phiếm, nhất thời.Về phía gia đình, cha mẹ cần thay đổi cách giáo dục con cái trong vấn đề tiền bạc. Không nên quá nuông chiều hoặc đáp ứng mọi yêu cầu vật chất của con mà cần dạy con biết trân trọng giá trị của đồng tiền. Có thể cho con tự quản lí một khoản tiền nhỏ, hướng dẫn cách chi tiêu hợp lí, đồng thời giải thích rõ nguồn gốc của tiền bạc là từ lao động vất vả. Sự định hướng đúng đắn từ gia đình sẽ giúp hình thành ý thức tiết kiệm và trách nhiệm tài chính ngay từ sớm. Nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc trang bị kĩ năng sống cho học sinh. Bên cạnh kiến thức học thuật, cần lồng ghép giáo dục tài chính cá nhân vào các hoạt động học tập hoặc ngoại khóa: dạy học sinh cách lập kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm, thậm chí là những kiến thức cơ bản về quản lí tài chính. Điều này sẽ giúp học sinh không bỡ ngỡ khi bước vào cuộc sống tự lập sau này. Ngoài ra, xã hội và truyền thông cũng cần định hướng lại hệ giá trị. Thay vì tôn vinh lối sống xa hoa, “khoe của”, cần lan tỏa những tấm gương sống giản dị, biết tiết kiệm, biết đầu tư cho tri thức. Đồng thời, cần kiểm soát tốt hơn các hình thức quảng cáo, tiêu dùng dễ dãi như vay tiền nhanh, “mua trước trả sau” – những yếu tố dễ khiến giới trẻ sa vào vòng xoáy tiêu xài không kiểm soát.

Tóm lại, thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát không chỉ là một biểu hiện lệch lạc trong lối sống mà còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài đối với tương lai mỗi người. Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần học cách chi tiêu có trách nhiệm, biết tiết chế và hướng tới những giá trị bền vững. Chỉ khi biết quản lí tốt cuộc sống tài chính của mình, người trẻ mới có thể trưởng thành vững vàng và xây dựng một tương lai ý nghĩa, lâu dài.

Câu 1.

- Văn bản "Chén thuộc độc" thuộc thể loại bi kịch.

Câu 2.

- Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (nhân vật nói với chính mình để bộc lộ nội tâm).

Câu 3.

− Các lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

+ "Bóp trán nghĩ ngợi".

+ "Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện.".

+ "Lấy dao mở hộp thuốc phiện, rót vào cốc, lấy que khuấy.".

+" Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống."

+ "Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống."....

− Vai trò trong việc thể hiện nội dung văn bản:

+ Giúp người đọc hình dung được hành động, cử chỉ và trạng thái cảm xúc cụ thể của nhân vật.

+ Làm cho tình huống kịch trở nên sinh động, hấp dẫn.

+ Thể hiện xung đột nội tâm của Thông Thu .

Câu 4. (1,0 điểm)

− Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai: Tâm lí hối hận, nhận thức được sai lầm khi gia đình khanh kiệt do sự ăn chơi của bản thân , cảm thấy nhục nhã , làm "nhơ nhuốc" thanh danh gia đình.

− Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Ba: Tâm lí tuyệt vọng và bế tắc. Khi đối mặt với cảnh tù tội, Thông Thu vô cùng sợ hãi và quyết định tìm đến cái chết để giải thoát.

− Sự thay đổi: Từ việc hối hận về quá khứ (Hồi II) chuyển sang sự hoảng loạn trước tương lai và đi đến hành động cực đoan (Hồi III). Tuy nhiên, trong sự tuyệt vọng vẫn nhen nhóm chút trách nhiệm muộn màng với gia đình.

Câu 5.

Qua đoạn trích "Chén rượi độc" của tác giả Vũ Đình Long, tôi không đồng tình với quyết định đi tìm cái chết của thầy Thông Thu. Bởi lẽ, cái chết không phải là cách giải quyết vấn đề mà chỉ là sự trốn tránh thực tại và hậu quả do chính mình gây ra. Dù đã sa ngã và mắc nhiều sai lầm, Thông Thu vẫn còn cơ hội để sửa chữa, làm lại cuộc đời và bù đắp cho gia đình. Việc lựa chọn cái chết chỉ khiến mọi việc rơi bế tắc hơn, đẩy gia đình vào đau khổ hơn. Trong cuộc sống, ai cũng có thể mắc sai lầm, nhưng điều quan trọng là phải dũng cảm đối diện, chịu trách nhiệm và vượt qua, chứ không phải buông xuôi. Vì vậy, hành động của Thông Thu thể hiện sự yếu đuối, thiếu bản lĩnh, đáng thương nhưng không đáng ủng hộ.

Save the Elephants (STE) is a non-profit organisation. It was set up in 1993 by Iain Douglas-Hamilton, and today it is one of the world's largest organisations to save elephants worldwide. It aims to make sure elephants do not die out and protect the habitats in which elephants are found. Much of the work of STE focuses on stopping the illegal hunting of elephants especially in Africa and Asia, working together with scientists and experts to conduct research on behaviours of elephants, and raising people's awareness through films, televisions and new media sources. So far, it has conducted 335 projects in 40 countries and helped to protect thousands of elephants worldwide.