Ông N (Phó Chủ tịch tỉnh) đã vi phạm quyền tự do ngôn luận và quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của anh K. Lý do: Quyền tự do ngôn luận: Công dân có quyền phát biểu ý kiến, đóng góp quan điểm của mình vào các vấn đề chung của đất nước, địa phương. Việc anh K đề xuất cách phân bổ ngân sách là hình thức thực hiện quyền này một cách hợp pháp. Quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội: Đây là quyền của công dân được tham gia thảo luận vào các công việc chung của địa phương và cả nước. Anh K đang trực tiếp đóng góp ý kiến về một chính sách cụ thể (phân bổ ngân sách hộ nghèo). Việc ông N yêu cầu anh K "dừng phát biểu và im lặng" là hành vi cản trở công dân thực hiện các quyền dân chủ cơ bản đã được Hiến pháp quy định. b. Theo em, anh K cần phải làm gì trong tình huống này? Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, anh K có thể thực hiện các bước sau: Giữ thái độ bình tĩnh và lịch sự: Tiếp tục khẳng định mong muốn được đóng góp ý kiến vì lợi ích chung của cộng đồng và các hộ nghèo tại địa phương ngay tại cuộc họp (nếu điều kiện cho phép). Sử dụng quyền Khiếu nại: Nếu bị ngăn cản vô lý, anh K có quyền gửi đơn khiếu nại lên cấp trên của ông N hoặc cơ quan có thẩm quyền để báo cáo về hành vi cửa quyền, hách dịch và vi phạm quyền dân chủ của lãnh đạo tỉnh. Gửi ý kiến bằng văn bản: Nếu không được phát biểu trực tiếp, anh K nên chuyển toàn bộ thực trạng và đề xuất của mình thành văn bản chính thức gửi đến Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh hoặc các cơ quan dân cử (như Hội đồng nhân dân tỉnh) để đảm bảo ý kiến của mình được ghi nhận. Phản ánh qua các kênh thông tin khác: Anh K có thể thông qua tổ chức xã hội mà mình đang tham gia để có tiếng nói tập thể, yêu cầu sự minh bạch và tôn trọng quyền đóng góp ý kiến của người dân.

Có, việc chị T mở quán cà phê kết hợp không gian làm việc chung chính là việc thực hiện quyền bình đẳng của công dân trong lĩnh vực kinh tế. Giải thích lý do: Quyền tự do kinh doanh: Theo Hiến pháp và pháp luật Việt Nam, mọi công dân đều có quyền tự do lựa chọn hình thức tổ chức kinh doanh, ngành nghề và quy mô kinh doanh phù hợp với khả năng và nguyện vọng của mình (miễn là không bị pháp luật cấm). Sự bình đẳng trước pháp luật: Chị T và các chủ quán khác đều có quyền khởi nghiệp và cạnh tranh trên thị trường. Việc chị T áp dụng mô hình mới, hiện đại (co-working space) là sự sáng tạo trong kinh doanh để đáp ứng nhu cầu thị trường. Cạnh tranh lành mạnh: Việc các chủ quán truyền thống cho rằng chị T "cạnh tranh không công bằng" là chưa chính xác nếu chị T tuân thủ đầy đủ các quy định về đăng ký kinh doanh và thuế. Trong kinh tế thị trường, sự xuất hiện của mô hình ưu việt hơn là động lực để thúc đẩy xã hội phát triển.

Việc làm của anh H được coi là thực hiện quyền này vì: Chủ động đóng góp: Anh H đã không thờ ơ mà chủ động đưa ra các giải pháp (xây điểm thu gom rác, tuyên truyền) để giải quyết vấn đề chung của cộng đồng. Đúng thẩm quyền: Anh gửi kiến nghị lên chính quyền địa phương – cơ quan có trách nhiệm quản lý nhà nước tại địa bàn. Mục đích chung: Hành động này hướng tới việc cải thiện môi trường sống và nâng cao ý thức xã hội, vốn là những nội dung quan trọng trong quản lý xã hội ở cơ sở. b. Chính quyền địa phương cần làm gì để đảm bảo quyền này của công dân? Để đảm bảo quyền tham gia quản lý của người dân được thực thi hiệu quả, chính quyền cần: Tiếp nhận và phản hồi: Cần có bộ phận tiếp nhận đơn kiến nghị của anh H một cách nghiêm túc và phản hồi kết quả giải quyết trong thời gian quy định. Xem xét thực thi: Đánh giá tính khả thi của đề xuất (vị trí đặt thùng rác, kinh phí tổ chức buổi tuyên truyền) để triển khai thực tế. Công khai minh bạch: Thông báo cho người dân trong khu phố biết về kế hoạch xử lý rác thải để dân cùng biết, cùng bàn và cùng giám sát. Khuyến khích: Tạo điều kiện thuận lợi và biểu dương những cá nhân có tinh thần trách nhiệm như anh H để lan tỏa phong trào.

Việc anh K mở công ty tại tỉnh E là thực hiện quyền bình đẳng của công dân trong lĩnh vực kinh tế.

Câu 2

Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói không chỉ là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà còn là một chân lý sâu sắc về sức sống, nhiệt huyết và khát vọng của con người. Ước mơ không phân biệt tuổi tác, nhưng tuổi trẻ chính là giai đoạn đẹp nhất để khởi đầu, để dấn thân và để biến những hoài bão thành hiện thực. Tuổi trẻ là quãng thời gian mà mỗi người mang trong mình nhiều nhất sự can đảm và ít nhất những ràng buộc. Đó là lúc ta dễ dàng mơ về những điều lớn lao: trở thành bác sĩ cứu người, nhà khoa học chinh phục tri thức, nghệ sĩ cống hiến cảm xúc hay đơn giản là một người sống tử tế và có ích. Những ước mơ ấy không chỉ tạo động lực học tập và rèn luyện mà còn là ngọn lửa dẫn dắt ta vượt qua khó khăn. Một người trẻ không có ước mơ giống như con thuyền trôi giữa biển mà không có la bàn – dễ dàng bị cuốn trôi bởi hoàn cảnh và thử thách. Tuy nhiên, trong hành trình trưởng thành, không ít bạn trẻ đánh mất ước mơ của chính mình. Sự sợ hãi thất bại, áp lực từ gia đình, nỗi lo cơm áo gạo tiền hay những so sánh vô hình với người khác khiến họ thu mình lại. Khi con người ngừng dấn bước, từ bỏ khát vọng, đó cũng là lúc họ bắt đầu “già đi” trong tâm hồn. Marquez đã chỉ ra một sự thật: tuổi tác không quyết định sự già nua, mà chính sự thiếu nhiệt huyết mới làm trái tim con người héo úa. Một người 60 tuổi vẫn cháy bỏng ước mơ sẽ trẻ hơn người 20 tuổi nhưng sống không mục tiêu. Ước mơ của tuổi trẻ cần hiện thực, nhưng không nên bị bó hẹp. Ước mơ phải đi kèm nỗ lực và hành động. Chỉ mơ thôi thì chưa đủ; quan trọng là dám kiên trì theo đuổi. Edison thất bại hàng nghìn lần mới tạo ra bóng đèn; Walt Disney từng bị từ chối liên tục trước khi trở thành huyền thoại. Nếu họ từ bỏ khi còn trẻ, thế giới đã không có những điều kỳ diệu ấy. Bởi vậy, điều làm nên giá trị của tuổi trẻ không chỉ là thời gian mà còn là sự bền bỉ nuôi dưỡng ước mơ. Trong bối cảnh hiện đại, giới trẻ càng cần ước mơ để định hướng cho bản thân giữa vô vàn lựa chọn. Ước mơ giúp mỗi người xác định mục tiêu học tập, phát triển kỹ năng, rèn luyện nhân cách và xây dựng bản lĩnh. Nó giúp ta sống có ý nghĩa, biết mình muốn gì và vì điều gì mà cố gắng. Quan trọng hơn, khi dám sống với ước mơ, người trẻ sẽ lan tỏa cảm hứng và truyền năng lượng tích cực cho xã hội. Từ lời nhắn nhủ của Marquez, mỗi người trẻ cần tự hỏi: “Ước mơ của mình là gì? Mình đã làm gì để tiến gần hơn với nó?” Không có ước mơ nào quá nhỏ bé và không có hành trình nào quá muộn để bắt đầu. Điều quan trọng là trái tim luôn rực sáng và đôi chân luôn bước tới. Chỉ khi đó, tuổi trẻ mới thật sự có ý nghĩa và hành trình trưởng thành mới trở thành niềm tự hào. Ước mơ là ngọn lửa, tuổi trẻ là nhiên liệu. Khi ta còn dám mơ và dám sống vì ước mơ, ta sẽ không bao giờ già đi.

Câu 1Điểm nhìn của người kể chuyện là điểm nhìn hạn trị, điểm nhìn bên trong – người kể chuyện ngôi thứ ba nương vào cảm nhận, suy nghĩ của nhân vật Thứ để kể.

Câu 2

Ước mơ của Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là “đỗ thành chung”, “đỗ tủ tài”, “vào đại học đường”, “sang Tây”, rồi sẽ “thành một vĩ nhân đem những sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở mình”

Câu 3

Biện pháp điệp cấu trúc (Y sẽ.../ Đời y sẽ.../ ... sẽ khinh y/ ... chết mà chưa...): có tác dụng nhấn mạnh những nhận thức, hình dung về cuộc sống mòn mỏi, vô nghĩa của nhân vật Thứ về tương lai phía trước của mình; đồng thời tạo nên nhịp điệu gợi cảm cho câu văn; giúp người đọc có thể tưởng tượng được cuộc sống “mòn” đầy bi kịch của người trí thức trong xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng Tám, đồng thời hiểu, đồng cảm sâu sắc với tâm trạng đau khổ của nhân vật. (2) Biện pháp ẩn dụ: “đời” – “mốc lên”, “gỉ đi”, “mòn”, “mục” ra: có tác dụng gợi lên một cách sinh động về cuộc sống vô nghĩa, lụi tàn từng ngày mà nhân vật sẽ phải nếm trải trong hình dung của mình; thể hiện giá trị hiện thực của tác phẩm. (3) Biện pháp liệt kê tăng cấp: liệt kê một chuỗi những điều Thứ hình dung về cuộc sống tương lai của mình (chẳng có việc gì làm, ăn bám vợ/ mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra ở một xó nhà quê); trong đó nhân vật cảm nhận được sự khinh thường của mọi người và chính bản thân mình (Người ta sẽ khinh y, vợ y sẽ khinh y, chính y sẽ khinh y); có tác dụng gợi lên một cách sinh động và nhấn mạnh về cuộc sống vô nghĩa, lụi tàn cứ rõ nét từng ngày cũng như cảm xúc tổn thương, mặc cảm mà nhân vật sẽ phải nếm trải trong hình dung của mình; từ đó góp phần thể hiện giá trị hiện thực của tác phẩm. (4) Biện pháp nghịch ngữ: “chết mà chưa sống”, có tác dụng khắc hoạ và nhấn mạnh bi kịch mà nhân vật phải nếm trải: “chết” ở đây là “chết” về mặt tinh thần; “sống” ở đây là “sống” thực sự, sống có ý nghĩa. Từ đó, góp phần thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm...

Câu 4

) Cuộc sống của nhân vật Thứ: Cuộc sống đầy bi kịch, ngày càng khó khăn, mòn mỏi trong việc kiếm kế sinh nhai để lo cho bản thân và gia đình, không thực hiện được những ước mơ của đời mình. (2) Con người nhân vật Thứ: là con người đầy hoài bão, khát vọng; con người có đời sống nội tâm phong phú, có khả năng nhận thức sâu sắc về cuộc sống và bản thân mình.

Câu 5

Suy nghĩ về triết lí “sống là phải làm chủ bản thân, làm chủ cuộc đời mình”. Đây là một triết lí sâu sắc bởi lẽ: mỗi người là một bản thể duy nhất, mỗi người chỉ có cơ hội sống một lần. Cuộc sống là sự trải nghiệm của mỗi cá nhân. Không làm chủ bản thân, không làm chủ cuộc đời mình nghĩa là đã đánh mất cơ hội được trải nghiệm, được sống đúng nghĩa. Chỉ khi làm chủ bản thân, làm chủ cuộc đời thì mỗi người mới phát huy được hết tiềm năng của bản thân và trở thành người có ích cho xã hội.