bài làm

Trong nhịp sống hiện đại, khi con người có trong tay nhiều công cụ hỗ trợ và cơ hội phát triển, thì cũng là lúc một thói quen tưởng như nhỏ bé nhưng lại âm thầm gây ra nhiều hệ lụy xuất hiện ngày càng phổ biến: thói quen trì hoãn. “Hôm nay chưa làm, để mai”, “còn thời gian mà”, “chờ cảm hứng rồi làm” – những suy nghĩ tưởng chừng vô hại ấy lại đang dần trở thành rào cản lớn đối với sự phát triển cá nhân. Có thể khẳng định rằng, thói quen trì hoãn đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống hiện tại và tương lai của con người, cả về học tập, công việc lẫn tinh thần.

Trước hết, cần hiểu trì hoãn là gì. Trì hoãn là việc biết rõ cần làm một việc gì đó nhưng vẫn cố tình hoặc vô thức dời nó sang thời điểm khác, không thực hiện ngay khi cần thiết. Đây không đơn thuần là sự chậm trễ, mà là một thói quen kéo dài mang tính tâm lý, khi con người thường lựa chọn sự dễ chịu tạm thời thay vì trách nhiệm lâu dài. Ví dụ, một học sinh biết mình cần ôn bài nhưng lại chọn xem phim, chơi điện tử; một người đi làm biết cần hoàn thành công việc nhưng lại để “mai làm cũng được”. Chính sự lặp lại này tạo thành một vòng luẩn quẩn khó thoát ra.

Thói quen trì hoãn trước hết ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả học tập và công việc. Khi liên tục trì hoãn, con người dễ rơi vào tình trạng dồn việc vào phút cuối. Điều này không chỉ làm giảm chất lượng công việc mà còn gây áp lực lớn về thời gian và tâm lý. Một bài tập làm vội thường thiếu sự đầu tư, một dự án chuẩn bị gấp gáp dễ mắc sai sót. Trong môi trường học tập, học sinh, sinh viên trì hoãn thường không kịp ôn luyện đầy đủ, dẫn đến kết quả thấp. Trong môi trường lao động, nhân viên trì hoãn có thể làm chậm tiến độ chung của cả tập thể, ảnh hưởng đến uy tín và hiệu quả của tổ chức.

Không chỉ vậy, trì hoãn còn gây ra những tác động tiêu cực đến tâm lý con người. Khi liên tục không hoàn thành công việc đúng hạn, con người dễ rơi vào cảm giác tội lỗi, lo lắng và căng thẳng. Ban đầu, việc trì hoãn mang lại cảm giác thoải mái tạm thời, nhưng về lâu dài lại tạo ra áp lực tâm lý nặng nề. Người có thói quen trì hoãn thường sống trong trạng thái “nợ việc”, luôn bị ám ảnh bởi những việc chưa làm xong. Điều này làm giảm sự tự tin, khiến họ mất dần động lực và niềm tin vào bản thân.

Nghiêm trọng hơn, trì hoãn có thể ảnh hưởng đến tương lai của mỗi người. Thời gian là tài nguyên không thể lấy lại, và mỗi lần trì hoãn là một lần đánh mất cơ hội. Một học sinh trì hoãn việc học có thể bỏ lỡ kỳ thi quan trọng; một người trẻ trì hoãn việc phát triển kỹ năng có thể bị tụt lại phía sau trong thị trường lao động cạnh tranh. Trong xã hội hiện đại, nơi tốc độ phát triển rất nhanh, việc chậm trễ đồng nghĩa với việc bị bỏ lại. Không ít người nhận ra điều này quá muộn, khi cơ hội đã qua đi và khó có thể quay lại.

Nguyên nhân của thói quen trì hoãn đến từ nhiều phía. Trước hết là do thiếu kỷ luật bản thân. Con người thường dễ bị hấp dẫn bởi những thú vui tức thời như mạng xã hội, trò chơi, giải trí hơn là những nhiệm vụ cần nỗ lực. Bên cạnh đó, tâm lý sợ thất bại cũng khiến nhiều người trì hoãn, vì họ lo rằng kết quả không như mong đợi nên chọn cách “để sau”. Ngoài ra, môi trường sống thiếu sự giám sát hoặc không có kế hoạch rõ ràng cũng góp phần hình thành thói quen xấu này.

Tuy nhiên, trì hoãn không phải là điều không thể khắc phục. Để vượt qua nó, trước hết mỗi người cần rèn luyện ý thức kỷ luật bản thân. Hãy bắt đầu bằng những việc nhỏ như làm ngay những nhiệm vụ đơn giản, không để dồn lại. Việc lập kế hoạch cụ thể cho từng ngày, từng giờ cũng giúp kiểm soát thời gian tốt hơn. Ngoài ra, cần học cách chia nhỏ công việc để giảm áp lực, từ đó dễ dàng bắt tay vào thực hiện. Quan trọng hơn, mỗi người cần thay đổi tư duy: thay vì chờ “cảm hứng”, hãy hành động trước, vì hành động chính là cách tạo ra động lực.

Gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người trẻ khắc phục trì hoãn. Việc giáo dục thói quen đúng giờ, tinh thần trách nhiệm từ sớm sẽ tạo nền tảng tốt. Đồng thời, cần tạo môi trường khuyến khích hành động và giảm sự phụ thuộc vào công nghệ giải trí quá mức – một trong những nguyên nhân làm gia tăng trì hoãn hiện nay.

Tóm lại, thói quen trì hoãn tưởng chừng nhỏ nhưng lại có ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống và tương lai của con người. Nó làm giảm hiệu quả học tập, công việc, gây áp lực tâm lý và khiến con người đánh mất nhiều cơ hội quý giá. Trong xã hội hiện đại đầy cạnh tranh, nếu không biết vượt qua trì hoãn, chúng ta sẽ tự làm chậm bước tiến của chính mình. Vì vậy, mỗi người cần nhận thức rõ tác hại của nó và chủ động thay đổi từ hôm nay, bởi tương lai không chờ đợi những ai luôn nói “để mai”.

Câu 1.
Văn bản bàn về tác hại của việc phụ thuộc vào công nghệ hiện đại đối với đời sống con người.

Câu 2.
Câu văn nêu ý kiến trong đoạn (3):
Nhưng bây giờ rất hiếm có công việc nào giờ giấc rạch ròi như thế.”

Câu 3.
a) Phép liên kết: Phép thế (đại từ) – từ “họ” thay thế cho “người lao động”.

b) Phép liên kết chủ yếu: Phép nối (từ nối “Một trong số đó là” dùng để liên kết đoạn (2) với đoạn (1)).

Câu 4.
Các bằng chứng ở đoạn (4) (theo dõi qua tivi, ứng dụng, thiết bị…) có ý nghĩa:
Làm rõ và tăng sức thuyết phục cho luận điểm về nguy cơ mất quyền riêng tư, giúp người đọc nhận thức rõ hơn mức độ nghiêm trọng và tính thực tế của vấn đề.

Câu 5.
Thái độ của người viết:
Lo ngại, cảnh báo và phê phán việc con người quá phụ thuộc vào công nghệ, đồng thời nhắc nhở cần thận trọng khi sử dụng.

Câu 6.
Từ góc nhìn người trẻ, để tăng sự gắn kết:
Cần hạn chế lệ thuộc vào thiết bị công nghệ, dành thời gian gặp gỡ trực tiếp với người thân, bạn bè; tham gia các hoạt động chung (ăn uống, trò chuyện, vui chơi); rèn luyện kĩ năng giao tiếp; cân bằng giữa thế giới ảo và đời sống thực.

Đồng thời, nên chủ động quan tâm, lắng nghe và chia sẻ, vì sự kết nối thật sự luôn đến từ cảm xúc và tương tác trực tiếp, không phải qua màn hình.

Nội dung chính:

• Từ sự kiện Vụ đắm tàu Titanic 1912, tác giả chỉ ra: dù con người có tiến bộ đến đâu vẫn nhỏ bé trước thiên nhiên.
• Tuy nhiên, qua hình ảnh con người nhường sự sống cho người khác, tác giả khẳng định: sức mạnh thực sự của con người không nằm ở việc chinh phục thiên nhiên mà ở đạo đức, tình thương và sự hi sinh.
• Quan điểm này được củng cố bằng lời của Mahatma Gandhi: sức mạnh lớn nhất của con người là tình yêu.

Ý nghĩa:

• Phê phán sự kiêu ngạo của con người trước tự nhiên.
• Ca ngợi vẻ đẹp nhân văn: lòng vị tha, sự hi sinh.
• Khẳng định giá trị đích thực của con người là đạo đức, không phải sức mạnh vật chất.

• Chủ ngữ gốc: "Sự ghê sợ".
• Mở rộng thành: "Một sự ghê sợ dai dẳng không gì cưỡng nổi" (Thêm các tính từ và cụm từ chỉ mức độ, đặc điểm để làm rõ trạng thái tâm lí của nhân vật).

• Lý do: Giáo sư bình thản vì ông nhận ra những biến động nguy hiểm này chính là dấu hiệu của một vụ phun trào núi lửa – cơ hội duy nhất để đẩy chiếc bè của họ thoát khỏi lòng đất và trở lại mặt giới.
• Phẩm chất: Cho thấy ông là người uyên bác, giàu kinh nghiệm, bình tĩnh và có ý chí sắt đá trước nghịch cảnh.

• Nhạy bén và thận trọng: Luôn quan sát tỉ mỉ những thay đổi nhỏ nhất của môi trường (nhiệt độ tăng, vách đá lay động, kim địa bàn loạn xạ) để dự đoán nguy hiểm.
• Giàu trí tưởng tượng và ham học hỏi: Ngay cả trong lúc nguy cấp, nhân vật vẫn "bình thản ngẫm nghĩ về tình trạng hiện tại", tự hỏi mình sẽ thoát ra ở đâu (Iceland hay cực Bắc).

• Lời khen là biểu hiện của sự tự tin: Chỉ những người có nội lực vững vàng và sự tự tin vào giá trị bản thân mới đủ bao dung để công nhận thành công của người khác. Việc khen ngợi không phải là sự thừa nhận mình thất bại, mà là minh chứng cho một tư duy rộng mở.
• Khen ngợi giúp xóa bỏ lòng đố kỵ: Khi ta tập trung vào điểm mạnh của người khác để khen ngợi, tâm trí ta sẽ thay thế sự ghen ghét bằng sự ngưỡng mộ và học hỏi. Thay vì cảm thấy mình "kém đi", ta thực chất đang "giàu lên" về mặt nhận thức và tình cảm.
• Tạo ra vòng tròn giá trị: Một lời khen đúng lúc có thể tiếp thêm động lực to lớn cho người nhận, đồng thời giúp người khen xây dựng được những mối quan hệ tốt đẹp. Người biết khen ngợi là người có khả năng dẫn dắt và lan tỏa năng lượng tích cực.

• Nhân vật: Sử dụng loài vật (gà, chó, heo) để ẩn dụ về con người.
• Cốt truyện: Ngắn gọn, xoay quanh một cuộc đối thoại để dẫn đến một bài học.
• Ý nghĩa: Truyện không chỉ kể về loài vật mà nhằm khuyên răn con người về cách nhìn nhận giá trị của người khác.

• Chủ đề: Mọi sự vật, cá nhân trên đời đều có giá trị và vai trò riêng; cần tôn trọng sự khác biệt và đóng góp của mỗi người.
• Căn cứ: Dựa vào lời khẳng định của heo về giá trị của mình ("thịt của ta để làm gì") và suy nghĩ kết thúc của anh nông dân về việc mọi vật đều hữu ích nếu sử dụng đúng mục đích.