Câu 1:

Đoạn trích Sống mòn, Nam Cao đã khắc họa tinh tế diễn biến tâm lý của nhân vật ông giáo Thứ – một trí thức nghèo bị cuộc sống cơ cực dày vò. Khi trở về quê, Thứ day dứt và xót xa trước cảnh nhà nghèo đói, mẹ và các em phải nhịn ăn để phần cơm cho mình. Bữa cơm giản dị với bát cơm nguội và đĩa cá kho khiến Thứ vừa ăn vừa nghẹn ngào, nước mắt ứa ra vì thương, vì tủi. Trong tâm hồn Thứ diễn ra một cuộc đấu tranh âm thầm giữa lý trí và tình cảm, giữa bổn phận và lòng thương người. Anh nhận ra sự bất công cay đắng của đời, nhưng vẫn giữ trong mình lòng hiếu thảo, nhân hậu và ý thức đạo đức cao đẹp. Qua diễn biến tâm lý ấy, ta thấy Thứ là người có lòng yêu thương, sống nhân hậu, trọng nghĩa và biết đau nỗi đau của người khác. Nam Cao đã cảm thông sâu sắc cho thân phận người trí thức nghèo, đồng thời khẳng định: trong cuộc đời tăm tối ấy, vẫn có những con người sống đẹp, sống bằng lương tâm.

Câu 2:

Xã hội ngày nay đang ngày càng hiện đại, cùng sự phát triển của mạng xã hội và công nghệ chỉnh sửa hình ảnh phát triển mạnh mẽ, con người ngày càng chịu áp lực phải “đẹp” theo một khuôn mẫu. Chiến dịch “Turn your back” của Dove với thông điệp “Vẻ đẹp là không có chuẩn mực” là lời nhắc nhở đầy nhân văn: mỗi người đều có quyền được tự tin, được yêu thương và được là chính mình.

“Vẻ đẹp” không phải là khuôn mặt không tì vết, thân hình hoàn hảo hay làn da trắng mịn như quảng cáo. Vẻ đẹp thực sự nằm ở sự tự nhiên, tự tin và nhân cách bên trong mỗi con người. Khi chạy theo những chuẩn mực do mạng xã hội hay xã hội áp đặt, con người dễ đánh mất bản sắc, sống trong ảo tưởng và lo âu về ngoại hình. Thông điệp của Dove khuyến khích chúng ta quay lưng lại với sự giả tạo, trân trọng giá trị thật – cả về hình thức lẫn tâm hồn. Trong thực tế, nhiều bạn trẻ hiện nay quá lệ thuộc vào các ứng dụng chỉnh sửa khuôn mặt, khiến hình ảnh bản thân trên mạng không còn là chính mình. Điều đó tạo nên khoảng cách giữa “tôi thật” và “tôi ảo”, làm nảy sinh mặc cảm, tự ti. Nếu ta biết chấp nhận những khiếm khuyết tự nhiên, yêu thương cơ thể và gương mặt mình như vốn có, ta sẽ tìm thấy sự tự do và bình yên trong tâm hồn.

Vẻ đẹp chân chính không có khuôn mẫu vì mỗi người là một cá thể độc nhất. Người phụ nữ có làn da ngăm vẫn đẹp khi tự tin mỉm cười; người có vết sẹo vẫn đẹp nếu dám đối diện với quá khứ và sống tử tế. Chính sự khác biệt, chính lòng nhân hậu và bản lĩnh mới làm nên sức hấp dẫn bền vững của con người. Chiến dịch của Dove không chỉ là một hoạt động quảng bá thương hiệu mà còn là một lời kêu gọi nhân văn: hãy yêu thương bản thân, đừng để công nghệ hay xã hội định nghĩa vẻ đẹp của bạn. Khi con người dám sống thật, chấp nhận bản thân và tôn trọng sự khác biệt của người khác, thế giới sẽ trở nên nhân ái và đáng sống hơn.

Thông điệp “Vẻ đẹp là không có chuẩn mực” là lời khẳng định mạnh mẽ về quyền được tự do và tự tin của mỗi cá nhân. Vẻ đẹp không nằm trong chiếc gương ảo của công nghệ, mà nằm trong trái tim biết yêu thương và tâm hồn dám sống thật.

Câu 1:

-Ngôi kể: Ngôi thứ ba

Câu 2:

- Điểm nhìn: Điểm nhìn theo nhân vật Thứ – người kể đặt điểm nhìn chủ yếu vào tâm lý, cảm xúc và suy nghĩ nội tâm của Thứ.

-Tác dụng:

+Giúp người đọc hiểu sâu sắc nỗi đau khổ, bế tắc, dằn vặt của Thứ trước cuộc sống túng quẫn, mòn mỏi.

+Làm nổi bật bi kịch tinh thần của người trí thức nghèo: có học thức, có nhân cách nhưng bị cuộc sống cơm áo đè nặng, khiến lý tưởng và lòng tự trọng dần tàn lụi.

+Gợi cảm xúc xót xa, cảm thông nơi người đọc, đồng thời tăng tính chân thực và sức lay động cho truyện.

Câu 3:

-Nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm vì:

+Thứ xúc động và đau khổ khi nhận ra sự đói nghèo, tủi cực của gia đình: vợ, mẹ, các em đều nhịn ăn, chỉ dành phần cơm nguội và đĩa cá kho cho mình.

+Y cảm thấy bất công và day dứt: mình được ăn mà những người thân yêu lại phải chịu đói.

+Đồng thời, đó cũng là giọt nước mắt của sự xấu hổ, bất lực và thương thân – Thứ nhận ra rằng dù có học, có ý thức, y vẫn không thể thay đổi được kiếp sống tăm tối, bế tắc của chính mình và gia đình.

-Nước mắt của Thứ là biểu hiện của tình thương, sự thức tỉnh lương tâm và nỗi đau thân phận của một con người còn giữ lại chút nhân tính trong cuộc đời “sống mòn”.

Câu 4:

-Qua nhân vật Thứ, Nam Cao phản ánh:

+Hiện thực xã hội cũ trước Cách mạng: tăm tối, ngột ngạt, khiến những người trí thức nghèo bị vùi dập, tha hóa, sống lay lắt, mòn mỏi trong nỗi khổ cơm áo.

+Bi kịch tinh thần của tầng lớp trí thức tiểu tư sản: có học, có nhân phẩm, có ước mơ cống hiến nhưng bị đời sống nghèo túng bóp nghẹt đến mức chỉ còn biết lo cơm áo manh áo, sống mòn mỏi trong tủi nhục.

+Đồng thời, tác phẩm cũng thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao: trân trọng những con người lương thiện, khát khao sống đúng nghĩa giữa cảnh đời bế tắc.