a. Khởi nghĩa Hương Khê (1885 - 1896)
Khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương, do Phan Đình Phùng và Cao Thắng lãnh đạo, diễn ra chủ yếu ở vùng núi Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa. Lực lượng chia thành 15 quân thứ, hoạt động quy củ, tổ chức chặt chẽ, chế tạo vũ khí (súng trường). Nghĩa quân dựa vào địa thế hiểm trở, dùng chiến thuật du kích, chặn đánh Pháp bằng cạm bẫy, công đồn, gây nhiều thiệt hại cho quân thù. Khởi nghĩa kéo dài hơn 10 năm, thể hiện ý chí chiến đấu kiên cường và đánh dấu kết thúc phong trào Cần Vương.

Nội dung chi tiết Khởi nghĩa Hương Khê:

• Lãnh đạo: Phan Đình Phùng (tướng chỉ huy cao nhất), Cao Thắng (tướng tài ba), cùng nhiều thủ lĩnh khác như Vũ Bằng, Phan Trọng Mưu,....
• Địa bàn: Trải rộng khắp 4 tỉnh Bắc Trung Kỳ: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, trung tâm là vùng núi Hương Khê (Hà Tĩnh).
• Chiến thuật: Kết hợp chiến tranh du kích với chiến tranh chính quy, sử dụng lối đánh công đồn, phục kích, và tận dụng địa hình rừng núi hiểm trở.
• Đặc điểm: Đây là cuộc khởi nghĩa có quy mô lớn nhất, tổ chức chặt chẽ nhất và kéo dài nhất trong phong trào Cần Vương. b. Đóng góp của vua Gia Long và vua Minh Mạng
  Vua Gia Long và Minh Mạng đã xác lập, thực thi chủ quyền đối với Hoàng Sa - Trường Sa một cách liên tục và chặt chẽ:
• Vua Gia Long (1802-1820): Năm 1816, ông chính thức ra lệnh cho quân lính cùng Đội Hoàng Sa và Đội Bắc Hải ra khảo sát, đo đạc đường biển và cắm cờ xác lập chủ quyền tại quần đảo Hoàng Sa.
• Vua Minh Mạng (1820-1841): Đẩy mạnh thực thi chủ quyền qua việc sai người xây miếu, dựng bia, trồng cây trên đảo để tàu thuyền qua lại dễ nhận biết, cũng như đo đạc, vẽ bản đồ chi tiết.

Phân tích đóng góp của vua Gia Long và Minh Mạng:

• Vua Gia Long: Khẳng định sự xác lập chủ quyền nhà nước một cách chính thức, đặt nền móng cho việc quản lý lâu dài.
• Vua Minh Mạng: Tiếp nối và tăng cường hoạt động thực thi chủ quyền một cách cụ thể, trực tiếp (xây miếu, trồng cây, vẽ bản đồ).
• Ý nghĩa: Những hành động này chứng minh sự quản lý thực tế, liên tục của triều đình nhà Nguyễn đối với hai quần đảo, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho chủ quyền Việt Nam hiện nay.

• Thềm lục địa: Thềm lục địa nông, độ sâu thường không quá 200m. Phía Bắc (vịnh Bắc Bộ) và phía Nam (vùng biển phía Nam) thềm lục địa mở rộng, trong khi ở miền Trung thềm lục địa hẹp, độ sâu tăng nhanh.
• Địa hình ven bờ: Rất đa dạng, bao gồm các vịnh cửa sông, bờ biển mài mòn, bãi cát phẳng, đầm phá và các bán đảo.
• Địa hình đảo: Có hơn 3000 đảo lớn nhỏ, chủ yếu là các đảo ven bờ. Các đảo xa bờ thường là các quần đảo có cấu trúc địa chất phức tạp (như Hoàng Sa, Trường Sa).

• Tài nguyên sinh vật quý giá: Biển đảo Việt Nam có hệ sinh thái phong phú bao gồm các rạn san hô, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, cùng hơn 2000 loài cá, trong đó có nhiều loài có giá trị kinh tế cao.
• Phát triển kinh tế: Môi trường biển trong lành là cơ sở để phát triển du lịch, nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản, giao thông vận tải biển.
• An ninh quốc phòng: Bảo vệ biển đảo là bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia và các hoạt động kinh tế trên biển.
• Sự suy giảm môi trường: Môi trường biển có xu hướng giảm chất lượng do ô nhiễm từ đất liền, hoạt động đánh bắt hủy diệt và rác thải nhựa.