Câu 1.
Văn bản được viết theo thể thơ: Tự do.

Câu 2.
Câu thơ gợi về truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ (con theo cha xuống biển, mẹ thì lên rừng).

Câu 3.
Câu thơ sử dụng biện pháp so sánh “biển cần lao như áo mẹ bạc sờn”. Hình ảnh này làm nổi bật sự vất vả, nhọc nhằn của biển gắn với đời sống lao động của con người, đồng thời gợi liên tưởng đến người mẹ tảo tần, hi sinh vì con cái. Qua đó, tác giả bộc lộ tình yêu thương, trân trọng đối với biển đảo quê hương, làm cho hình ảnh biển trở nên gần gũi, giàu cảm xúc và mang ý nghĩa thiêng liêng, đáng giá.

Câu 4.
Đoạn thơ trên đã thể hiện tình yêu Tổ quốc gắn với ý thức về chủ quyền biển đảo, nhắc nhở về cội nguồn dân tộc, đồng thời khơi dậy tinh thần trách nhiệm bảo vệ quê hương, đất nước trước những thử thách từ biển khơi.

Câu 5.
Qua đoạn thơ, em nhận ra bản thân cần có ý thức trong việc yêu nước, biết trân trọng cội nguồn dân tộc và những hi sinh của cha ông. Đồng thời, mỗi người cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, đặc biệt là biển đảo quê hương, bằng những hành động thiết thực, trao dồi như học tập tốt, rèn luyện đạo đức và sẵn sàng đóng góp cho đất nước mỗi khi cần thiết.

Câu 1.
Văn bản được viết theo thể thơ: Tự do.

Câu 2.

Hình ảnh được sử dụng để so sánh với tuổi thơ con là: Tuổi thơ của con được so sánh với “một bài ca”.

Câu 3.
Việc sử dụng hình thức lời tâm sự của “con” với “mẹ” giúp bài thơ trở nên gần gũi, chân thành và giàu cảm xúc. Cách xưng hô này tạo cảm giác như một lời thủ thỉ thân thương, làm nổi bật tình cảm gắn bó sâu nặng với quê hương từ thuở ấu thơ. Đồng thời, nó còn góp phần thể hiện rõ mạch cảm xúc tự nhiên, liền mạch của nhân vật trữ tình, khiến nỗi nhớ và tình yêu quê hương trở nên sâu sắc, tha thiết hơn.

Câu 4.
Hai câu thơ sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ (“nhớ… nhớ”). Biện pháp này có tác dụng nhấn mạnh nỗi nhớ da diết, thường trực của nhân vật trữ tình đối với những địa danh thân thuộc của quê hương như Đồng Đậu, Tây Thiên. Qua đó, làm nổi bật được tình cảm gắn bó sâu nặng và nỗi nhớ quê hương da diết khi xa cách.

Câu 5.
Từ tâm trạng của nhân vật trữ tình, có thể thấy quê hương giữ vai trò vô cùng quan trọng trong hành trình trưởng thành khôn lớn của mỗi con người. Quê hương là nơi nuôi dưỡng ta từ thuở ấu thơ, nơi lưu giữ những kỉ niệm đẹp đẽ và hình thành nên nhân cách, tâm hồn. Dù đi đâu, làm gì, quê hương vẫn là điểm tựa tinh thần vững chắc, là nơi để nhớ, để thương và để ta được trở về sau những bộn bề bão giông của cuộc sống. Chính tình yêu quê hương ấy đã giúp con người có thêm động lực phấn đấu, sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và đất nước.

Câu 1.
Từ ngữ chỉ nhân vật trữ tình: “anh”, “em”.

Câu 2.
Đề tài: Tình yêu đôi lứa gắn với hình ảnh thiên nhiên (biển, núi, sóng).

Câu 3.
Biện pháp so sánh “anh như núi” trong hai câu thơ đã góp phần khắc họa rõ nét hình ảnh người con trai trong tình yêu. Núi là biểu tượng của sự vững vàng, bền bỉ và trường tồn theo thời gian, vì thế khi so sánh “anh” với “núi”, tác giả đã làm nổi bật phẩm chất thủy chung, kiên định của nhân vật trữ tình. Dù “chạm tới mây bay”, núi vẫn “không ngẩng đầu”, gợi lên một tình yêu không dao động trước hoàn cảnh, luôn giữ trọn lời thề gắn bó. Qua đó, biện pháp so sánh không chỉ tăng sức gợi hình, gợi cảm mà còn thể hiện sâu sắc vẻ đẹp cao quý, bền vững của tình yêu.

Câu 4.
Bài thơ được khơi nguồn từ cảm hứng ca ngợi tình yêu đôi lứa thủy chung, sâu sắc và bền vững. Thông qua những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng như biển, núi, sóng, tác giả đã diễn tả nhiều cung bậc của tình yêu: khi dịu dàng, tha thiết, khi mãnh liệt, dào dạt. Tuy nhiên, xuyên suốt bài thơ vẫn là cảm hứng đề cao sự gắn bó lâu dài, niềm tin và sự thủy chung trong tình yêu. Thiên nhiên không chỉ là phông nền mà còn trở thành phương tiện để nhà thơ bộc lộ cảm xúc, làm cho tình yêu hiện lên vừa lãng mạn vừa sâu sắc.

Câu 5.
Tình yêu của nhân vật trữ tình trong bài Biển, núi, sóng và em mang vẻ đẹp điềm tĩnh, bền chặt và thủy chung, được thể hiện qua hình ảnh “anh như núi” luôn đứng vững, gắn bó với biển. Đó là tình yêu có chiều sâu, đề cao sự ổn định và lâu dài. Trong khi đó, tình yêu trong đoạn thơ Thuyền và biển của Xuân Quỳnh lại mang sắc thái mãnh liệt, dữ dội và đầy cảm xúc. Nếu phải xa cách, “em chỉ còn bão tố”, cho thấy tình yêu gắn liền với sự sống, không thể tách rời. Như vậy, dù đều thể hiện tình yêu sâu sắc, nhưng một bên thiên về sự bền vững, lặng lẽ, còn bên kia lại nghiêng về cảm xúc sôi nổi, mãnh liệt và có phần dữ dội hơn.

Câu 1:
Dấu hiệu nhận biết:

• Các cặp câu thơ 6 – 8 chữ xen kẽ (“Mười lăm năm trước xuân xanh” – 6 chữ; “Tri Tri cất tiếng, Hữu Thanh gọi đàn” – 8 chữ).
• Vần điệu hiệp vần theo kiểu lục bát.
  → Văn bản được viết theo thể thơ lục bát

Câu 2:
Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm

Câu 3:

• Không gian: Vừa là không gian thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp (“trăm hoa đua nở”, “phong cảnh chiều xuân”), vừa là không gian rộng lớn của đất nước (“non sông”, “giang sơn”), và cả không gian đời sống phiêu bạt (“sông nước”, “dòng sông”).
• Thời gian: Đan xen giữa hiện tại và quá khứ (“mười lăm năm trước xuân xanh”), gợi dòng hồi tưởng và sự biến đổi của đời người.

Câu 4:
Qua văn bản, nhân vật trữ tình bộc lộ nhiều tâm trạng, cảm xúc đan xen. Trước hết là nỗi buồn, cô đơn giữa cảnh xuân tươi đẹp, rực rỡ nhưng lòng người lại nặng trĩu “xuân sầu”. Từ đó, tác giả hồi tưởng về quá khứ sôi nổi, khi tuổi trẻ tràn đầy lí tưởng, khát vọng cống hiến cho đất nước. Tuy nhiên, trở về hiện tại là nỗi thất vọng, chán chường khi chí lớn không thành, sự nghiệp dang dở, bạn bè tri âm không còn. Tất cả tạo nên tâm trạng ngậm ngùi, bất lực nhưng vẫn chất chứa tình yêu với non sông và niềm gắn bó sâu nặng với văn chương.

Câu 5:
Phép đối trong bài thơ được sử dụng linh hoạt qua nhiều cặp hình ảnh và ý nghĩa tương phản như “vui vẻ” với “xuân sầu”, “gan vàng” với “tóc bạc”, hay “trả trả vay vay”. Những cặp đối này không chỉ tạo nhịp điệu cân xứng, hài hòa cho câu thơ mà còn làm nổi bật sự đối lập giữa cảnh và tình, giữa quá khứ tươi đẹp và hiện tại buồn bã, giữa lí tưởng cao đẹp và thực tế phũ phàng. Qua đó, phép đối góp phần thể hiện sâu sắc tâm trạng giằng xé, mâu thuẫn của nhân vật trữ tình, đồng thời tăng sức gợi cảm và chiều sâu ý nghĩa cho toàn bộ bài thơ.

Câu 1:
Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2:
Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm.

Câu 3:
Mạch cảm xúc của bài thơ:

Mạch cảm xúc của bài thơ vận động từ nỗi nhớ thương cha mẹ đã khuất trong không gian buồn của đêm mưa tháng bảy, gợi lên sự cô đơn và trống vắng. Từ đó, tác giả hồi tưởng lại những năm tháng cơ cực, vất vả nhưng đầy yêu thương khi cha mẹ tần tảo nuôi con khôn lớn. Cảm xúc tiếp tục chuyển sang sự xót xa, day dứt khi người con nhận ra mình đã trưởng thành, rời xa cha mẹ mà chưa kịp báo hiếu. Cuối cùng là nỗi ân hận sâu sắc xen lẫn lời cầu nguyện chân thành mong cha mẹ được siêu thoát. Toàn bộ mạch cảm xúc đi từ nhớ thương → hồi tưởng → xót xa, ân hận → cầu nguyện, thể hiện tình cảm hiếu thảo sâu nặng của người con.

Câu 4:

• Đề tài: Tình cảm gia đình (cụ thể là tình cha mẹ).
• Chủ đề: Ca ngợi công lao to lớn, sự hi sinh của cha mẹ; đồng thời thể hiện nỗi đau xót, ân hận của người con khi chưa kịp báo hiếu.

Câu 5:
Bài học rút ra:

Bài thơ nhắc nhở em phải biết yêu thương, kính trọng và biết ơn cha mẹ; sống hiếu thảo, quan tâm chăm sóc cha mẹ khi còn có thể, không nên thờ ơ hay mải mê với cuộc sống riêng mà quên đi công lao sinh thành, dưỡng dục. Đồng thời, cần trân trọng từng khoảnh khắc bên cha mẹ để không phải hối tiếc khi đã quá muộn.

C

Câu 1:
Văn bản được viết theo thể thơ tự do (câu thơ dài ngắn linh hoạt, không gò bó niêm luật).

Câu 2:
Những hình ảnh về ngôi trường trong kí ức:

• “căn trường nho nhỏ”
• “nước vôi xanh”
• “bờ cỏ tươi non”
• “thoảng mùi thơm”

→ Gợi một không gian thân quen, giản dị, trong trẻo của tuổi học trò.

Câu 3:
Câu thơ “Đời đẹp quá, tôi buồn sao kịp?” thể hiện:

• Niềm vui, sự say mê trước vẻ đẹp của cuộc sống tuổi thơ.
• Tâm hồn hồn nhiên, chưa biết đến nỗi buồn, luôn tràn đầy mơ mộng.
  → Khẳng định tuổi học trò là quãng thời gian đẹp đẽ, vô tư nhất.

Câu 4:

• Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (“bóng phù vân”), hoán dụ (“mái tóc nay dần hết xanh”), kết hợp điệp ý thời gian.
• Tác dụng:
• • “bóng phù vân” gợi sự trôi nổi, mong manh → bạn bè xưa nay đã xa.
  • “mái tóc hết xanh” gợi sự già đi theo thời gian.
  • Nhấn mạnh sự trôi chảy của thời gian, nỗi tiếc nuối quá khứ.
    → Thể hiện nỗi xót xa, hoài niệm về bạn bè và tuổi học trò đã qua.

Câu 5:
Bài thơ gợi cho em:

• Tình cảm gắn bó, yêu thương sâu sắc với mái trường.
• Trân trọng những kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò.
• Nhắc nhở mỗi người biết giữ gìn, nâng niu quãng thời gian học sinh vì đó là phần ký ức đẹp và không thể quay lại.