Câu 1:

Đoạn trích "Thời gian" của Đoàn Mạnh Phương là một nốt lặng đầy suy tư, mang giá trị nội dung sâu sắc về quy luật nghiệt ngã của thời gian và sự hữu hạn của đời người. Mở đầu bài thơ, tác giả nhận thức về dòng chảy thời gian không phải qua những thước đo vô hình, mà qua những biến đổi hữu hình của đời sống: ước mơ con người lớn lên, nhưng đồng thời “cha mẹ thêm gần với đất” và nỗi buồn nhanh chóng chiếm bủa. Thời gian được cụ thể hóa bằng những hình ảnh đầy sức nặng và mang tính tàn phá như “tấm bê tông nặng nề”, nhịp đồng hồ như “lửa” thiêu rụi những ngày thơ ngây. Qua đó, nhà thơ bộc lộ tâm trạng lo âu, thảng thốt và cả sự bất lực của cái tôi nhỏ bé trước dòng chảy thăm thẳm của vũ trụ. Cái giật mình “ngoảnh lại bây giờ mới thấy / Lá vàng đã héo thành than!” như một lời cảnh tỉnh đầy sức gợi. Giá trị nội dung của đoạn trích không dừng lại ở sự xót xa, tiếc nuối mà cao hơn cả là tiếng lòng trân trọng tha thiết cuộc sống, trân trọng những khoảnh khắc “xanh tươi vòm lá”. Đoạn thơ đã chạm đến góc khuất trong tâm tư mỗi người, khơi dậy ý thức sâu sắc về giá trị của từng phút giây được sống và yêu thương.

Câu 2:

Thời gian là tài sản công bằng nhất mà tạo hóa ban tặng cho mỗi người, nhưng nó cũng là thứ đi qua rồi thì vĩnh viễn không bao giờ trở lại. Chính vì thế, việc biết trân trọng thời gian có ý nghĩa vô cùng quan trọng, quyết định đến giá trị và sự thành bại trong cuộc đời của mỗi con người.

Trước hết, trân trọng thời gian có nghĩa là chúng ta biết nâng niu, tận dụng từng phút giây để sống, học tập và làm việc một cách có ích. Khi ý thức được sự hữu hạn của thời gian, con người sẽ không sa đà vào những lối sống hoài, sống phí hay những trò tiêu khiển vô bổ. Trân trọng thời gian giúp chúng ta thiết lập được những mục tiêu rõ ràng, rèn luyện tính kỷ luật và tối ưu hóa hiệu suất làm việc. Những người biết làm chủ quỹ thời gian của mình thường là những người dễ dàng gặt hái được thành công, bởi họ luôn đi trước một bước và không để cơ hội vụt mất.

Không chỉ mang lại giá trị vật chất hay thành tựu cá nhân, việc quý trọng thời gian còn giúp con người làm phong phú thêm đời sống tinh thần. Khi hiểu rằng thanh xuân của bản thân và tuổi tác của cha mẹ đang trôi đi rất nhanh, chúng ta sẽ biết sống chậm lại để yêu thương, chia sẻ và gắn kết. Thay vì trì hoãn, ta sẽ chọn hành động ngay: viết một lời chúc, làm một món quà handmade, hay đơn giản là dành thời gian ăn bữa cơm cùng gia đình. Trân trọng thời gian giúp ta sống một cuộc đời trọn vẹn, không phải nuối tiếc với hai từ "giá như" khi nhận ra “lá vàng đã héo thành than”.

Câu thơ “lá vàng đã héo thành than” được đưa vào bài văn như một bằng chứng nghệ thuật để chứng minh cho hậu quả của việc không biết trân trọng thời gian, khiến con người phải nuối tiếc khi ngoảnh lại. Cùng với đó là các hình ảnh “các bạn trẻ mắc căn bệnh trì hoãn, chìm đắm vào thế giới ảo và lãng phí thời gian vào những việc vô nghĩa”. Đây là bằng chứng về lối sống tiêu cực, lãng phí thời gian đáng phê phán hiện nay.

Ngược lại, trong xã hội hiện nay vẫn còn không ít bạn trẻ mắc căn bệnh trì hoãn, chìm đắm vào thế giới ảo và lãng phí thời gian vào những việc vô nghĩa. Đó là một lối sống đáng phê phán vì nó tự bào mòn đi tương lai của chính họ.

Tóm lại, thời gian có giới hạn nhưng năng lực sống và cống hiến của con người là vô hạn nếu ta biết trân quý nó. Là những học sinh đang đứng trước những thử thách lớn của cuộc đời, chúng ta cần học cách quản lý thời gian khoa học, ngưng trì hoãn và bắt tay vào hành động ngay hôm nay. Hãy biến mỗi phút giây trôi qua thành một bước đệm vững chắc hướng tới tương lai.

Câu 1: Dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích là thể thơ tự do.

• Căn cứ: Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau (có câu 6 chữ, 7 chữ, 8 chữ, 9 chữ); các khổ thơ có số lượng câu không cố định; cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt theo cảm xúc của tác giả.

Câu 2: Hình ảnh thể hiện sự trôi chảy của thời gian

Hai hình ảnh thể hiện sự trôi chảy của thời gian trong đoạn trích

“Thời gian đi bằng bước chân của gió” ,“Cha mẹ thêm gần với đất” ,“Buồn đã chín ngọn cây”

Câu 3: Trong khổ thơ thứ hai, tác giả sử dụng hai phép so sánh: “Ta bé bỏng như là đứa trẻ” và “Mặt trời... Như tấm bê tông nặng nề”.

• • Làm cho hình ảnh thơ trở nên sinh động, cụ thể và gợi cảm hơn.
  • Diễn tả tâm trạng của con người: cảm thấy mình nhỏ bé, yếu ớt và đầy hoài nghi trước sự mênh mông, vô tận của thời gian.
  • Hình ảnh "mặt trời như tấm bê tông nặng nề" cụ thể hóa áp lực, sức nặng của thời gian và tuổi tác đang đè nặng lên đời người.
  • Thể hiện sâu sắc sự trăn trở, lo âu và ý thức tự nhận thức của cái tôi trữ tình trước dòng chảy nghiệt ngã của thời gian.

Câu 4:Cảm hứng chủ đạo của đoạn trích là sự suy tư, trăn trở đầy tính triết lí về sự trôi chảy nhanh chóng, nghiệt ngã của thời gian và sự hữu hạn của đời người.

• • Mở đầu bằng sự nhận thức về dòng chảy thời gian gắn liền với sự trưởng thành của con người và sự già đi của cha mẹ ("Cha mẹ thêm gần với đất").
  • Tiếp sau đó là cảm giác ngột ngạt, lo âu khi nhận ra thời gian đang "đốt cháy" những ngây thơ của tuổi trẻ ("Nhịp chuông đồng hồ như lửa / Đốt cháy lưới ngày thơ ngây").
  • Kết thúc bằng cái giật mình đầy thảng thốt khi ngoảnh lại nhìn cuộc đời, thấy mọi thứ trôi qua quá nhanh ("Lá vàng đã héo thành than!").
• Ý nghĩa: Qua đó, tác giả thể hiện niềm trân trọng sâu sắc đối với cuộc sống, đối với những giá trị xanh tươi của cuộc đời khi đối diện với cái vô hạn của thời gian.

Câu 5: Qua đoạn trích "Thời gian", thông điệp sâu sắc nhất mà em rút ra được là bài học về sự trân trọng giá trị của thời gian và từng khoảnh khắc trong cuộc sống. Thời gian một đi sẽ không trở lại, nó có sức mạnh tàn phá tuổi trẻ, làm tóc cha mẹ bạc màu và đẩy ta vào sự hữu hạn của kiếp người. Chính vì vậy, thay vì chìm đắm trong những hoài nghi hay để những "ngày thơ ngây" trôi qua vô nghĩa, chúng ta cần phải sống chủ động, yêu thương cha mẹ nhiều hơn và cống hiến hết mình. Hãy làm cho mỗi phút giây trôi qua đều trở nên có ích và "xanh tươi" như vòm lá, để khi ngoảnh lại, ta không phải nuối tiếc vì những tháng năm sống hoài, sống phí.