Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản "Chàng trai làng Phù Ủng".

-Phương thức biểu đạt chính của văn bản Chàng trai làng Phù Ủng là Tự sự

Câu 2. Vì sao quân lính đâm giáo vào đùi mà Phạm Ngũ Lão không hay biết?

-Phạm Ngũ Lão Không Hay Biết Bị Đâm Vì Mải Suy Ngẫm Binh Thư

Câu 3. Tại sao Hưng Đạo Vương (Trần Quốc Tuấn) không trách phạt kẻ chắn đường mà lại đưa Phạm Ngũ Lão về kinh đô và tiến cử lên vua? Điều này cho thấy tầm nhìn của Hưng Đạo Vương như thế nào?

1. Lý do Hưng Đạo Vương không trách phạt kẻ chắn đường mà đưa Phạm Ngũ Lão về kinh đô

a. Kẻ chắn đường không phải lỗi lớn

Khi quân lính của Hưng Đạo Vương đi qua làng Phù Ủng, việc Phạm Ngũ Lão đang ngồi đan sọt mà không nhường đường là hành vi không đúng lễ pháp theo quy tắc quân sự, nhưng không phải hành vi vi phạm trật tự nặng nề hay có ý đồ chống đối. Kẻ chắn đường chỉ là lỗi nhỏ, không đáng để trừng phạt nghiêm khắc.

b. Trọng tâm là phát hiện tài năng thay vì trừng phạt lỗi nhỏ

Hưng Đạo Vương đi qua vùng đất Phù Ủng với mục đích chính là khảo sát, tìm kiếm nhân tài cho đất nước. Khi thấy Phạm Ngũ Lão:

• Có chí khí khác thường, không sợ hãi trước quân đội triều đình ngay cả khi bị quân lính đâm giáo.
• Trả lời rõ ràng, sâu sắc các câu hỏi về binh thư, cho thấy ông có kiến thức quân sự bền vững ngay từ tuổi trẻ. Hưng Đạo Vương đã bỏ qua lỗi nhỏ của Phạm Ngũ Lão để tập trung vào tiềm năng tài năng của người chàng trai nông dân.

2. Điều này cho thấy tầm nhìn của Hưng Đạo Vương ra sao

a. Có tầm nhìn xa, nhìn vào tiềm năng thay vì bề ngoài

Hưng Đạo Vương không quan tâm đến nguồn gốc nghèo nàn, lỗi nhỏ của Phạm Ngũ Lão mà nhìn thẳng vào đức độ, kiến thức và chí khí của người trẻ. Ông biết rằng một người có khả năng tập trung cao độ, suy ngẫm sâu sắc về chiến lược quân sự sẽ trở thành tài sản quý giá cho đất nước khi có cơ hội phát huy.

b. Có tinh thần tiến cử nhân tài cho đất nước

Đây là minh chứng cho đặc điểm nổi bật của Hưng Đạo Vương đã được ghi lại trong lịch sử: khéo tiến cử người tài giỏi từ mọi tầng lớp xã hội, không phân biệt xuất thân hay quan hệ gia đình. Ông không giữ tài năng cho riêng mình mà giới thiệu Phạm Ngũ Lão đến vua Trần Thánh Tông để được sử dụng cho lợi ích quốc gia.

c. Biết cách cân giữa trật tự và lợi ích dài hạn

Hưng Đạo Vương không phê phán hay trừng phạt kẻ chắn đường để giữ gìn trật tự quân sự, nhưng thay vào đó đã linh hoạt ưu tiên việc tìm kiếm tài năng cho tương lai. Ông hiểu rằng sự thống nhất, đoàn kết toàn dân và có nhiều nhân tài tài giỏi là yếu tố then chốt để bảo vệ đất nước khỏi quân xâm lược.

Câu 4. Nhân vật Phạm Ngũ Lão hiện lên với những đặc điểm gì nổi bật?

Trong câu chuyện Chàng trai làng Phù Ủng, nhân vật Phạm Ngũ Lão hiện lên với những đặc điểm nổi bật, làm nên khí chất của một vị danh tướng tương lai

1. Ý chí kiên định và sự tập trung cao độ.

2. Chí khí phi thường và hoài bão lớn lao.

3. Thông minh, uyên bác và ham học hỏi.

4. Sự khiêm tốn và biết mình biết người

Câu 5. Từ câu chuyện Phạm Ngũ Lão "xấu hổ vì chưa làm được việc lớn", em có suy nghĩ gì về vai trò của việc sống có lí tưởng? (Trình bày ngắn gọn khoảng 5 − 7 dòng)

Sống có lí tưởng chính là thứ động lực giúp chúng ta không bị chìm trong cuộc sống hàng ngày, không bao giờ ngừng phấn đấu. Như Phạm Ngũ Lão, dù đã là danh tướng có nhiều công danh, ông vẫn không ngại thừa nhận mình còn "xấu hổ vì chưa làm được việc lớn" - đó chính là lí tưởng về việc cống hiến cho đất nước không bao giờ dừng lại.Việc có lí tưởng giúp chúng ta xác định rõ mục tiêu, không lãng phí thời gian vào những điều tầm thường, đồng thời giúp chúng ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Nó không chỉ giúp bản thân phát triển mà còn góp phần làm tốt hơn cho cộng đồng, như Phạm Ngũ Lão đã làm khi cống hiến cả đời cho bảo vệ Tổ quốc.Sống có lí tưởng là yếu tố giúp con người trở nên mạnh mẽ, kiên cường và luôn có ý nghĩa cho cuộc đời mình.

Câu 1: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những phẩm chất tốt đẹp của nhân vật Phạm Ngũ Lão trong đoạn trích "Chàng trai làng Phù Ủng".

Bài làm

Trong "Chàng trai làng Phù Ủng", Phạm Ngũ Lão hiện lên như một tấm gương sáng về ý chí, nghị lực và tài năng xuất chúng. Ngay từ khi còn trẻ, ông đã thể hiện rõ tinh thần khẳng khái, chí lớn lao khi từ chối đến mừng lễ tiến sĩ, bởi lẽ ông tự thấy mình "chưa làm nên gì để vui lòng mẹ". Sự từ chối này không phải là kiêu ngạo, mà là sự tự nhận thức sâu sắc về bản thân và khát vọng lập công danh lớn lao cho non sông, đất nước.Đặc biệt, chi tiết ông ngồi vót tre bên đường mà không hề hay biết quân lính đâm giáo vào đùi, bởi tâm trí đang mải suy ngẫm về binh thư, cho thấy sự tập trung phi thường và đầu óc uyên bác. Ông không bị phân tâm bởi những chuyện đời thường hay những tác động vật lý nhỏ nhặt, mà luôn đặt tâm trí vào việc học hỏi, trau dồi kiến thức quân sự. Khi đối đáp với Hưng Đạo Vương, câu trả lời lưu loát, đầy trí tuệ về kinh sử càng khẳng định năng lực trí tuệ vượt trội của ông.Sau này, khi được tiến cử vào triều, dù có sức khỏe lạ thường và văn võ đều giỏi, ông vẫn xin về nhà ba tháng để tập luyện nhảy cao, nhặt tre đập voi. Điều này cho thấy ông là người biết mình, biết người, luôn rèn luyện bản thân không ngừng nghỉ để có thể đối mặt với mọi thử thách, xứng đáng với vai trò và trách nhiệm mà đất nước giao phó. Phạm Ngũ Lão thực sự là hiện thân của ý chí vươn lên, tài năng và lòng yêu nước sâu sắc.

Câu 2. Trước khi đấu sức với các vệ sĩ, Phạm Ngũ Lão đã xin về quê ba tháng để tập nhảy cao qua gò. Từ đó, anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) bàn luận về tầm quan trọng của ý chí khổ luyện trước khi đối diện với những khó khăn, thử thách.

Bài làm

Trước khi tham gia cuộc đấu sức với các vệ sĩ, Phạm Ngũ Lão đã xin về quê ba tháng để tập luyện nhảy cao qua gò cao. Hành động này không chỉ cho thấy sự cẩn trọng, mà còn khẳng định tầm quan trọng của việc khổ luyện kỹ lưỡng trước khi đối mặt với thử thách.

Khổ luyện là bước chuẩn bị cơ bản để vượt qua khó khăn. Khi Phạm Ngũ Lão luyện tập mỗi ngày, chạy mười trượng rồi nhảy vọt qua gò cao, ông không chỉ rèn luyện sức bền, tốc độ mà còn rèn luyện ý chí kiên định. Không có ba tháng luyện tập không ngừng nghỉ, ông sẽ không thể đánh bại hàng trăm vệ sĩ cùng lúc trong cuộc đấu sức. Tương tự, trong cuộc sống hàng ngày, bất kỳ thành công nào cũng đều dựa trên nền tảng khổ luyện. Học sinh đạt điểm cao trong kỳ thi phải học tập hàng ngày, giải bài tập hàng giờ; vận động viên giành huy chương Olympic phải luyện tập hàng ngày, vượt qua những cơn đau nhức, mệt mỏi.

Khổ luyện còn giúp chúng ta rèn luyện tư duy, khả năng đối mặt với thử thách. Khi Phạm Ngũ Lão luyện tập, ông phải đối mặt với rủi ro ngã gãy xương, nhưng ông vẫn kiên trì. Tương tự, khi chúng ta khổ luyện, chúng ta học cách chịu đựng, không bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Đây là những phẩm chất cần thiết để đối mặt với những thử thách lớn trong cuộc sống.

Cuối cùng, khổ luyện giúp chúng ta tự tin hơn khi đối mặt với thử thách. Khi Phạm Ngũ Lão đã luyện tập đủ kỹ năng, ông không còn sợ hãi khi đấu sức với các vệ sĩ. Tương tự, khi chúng ta đã chuẩn bị kỹ lưỡng, chúng ta sẽ có sự tự tin để đối mặt với mọi khó khăn, thử thách.

Tóm lại, khổ luyện là yếu tố then chốt giúp chúng ta thành công trong mọi thử thách. Hãy học cách khổ luyện, kiên trì, và chúng ta sẽ đạt được những thành công như Phạm Ngũ Lão đã đạt được.