Câu 1:Tự sự

Câu 2:

Phạm Ngũ Lão không hay biết vì ông đang mải mê suy nghĩ về việc nước (đọc sách binh thư, trăn trở về thời cuộc) đến mức hoàn toàn tập trung tư tưởng, quên hết sự đời xung quanh. Sự tập trung cao độ này khiến các giác quan khác tạm thời không cảm nhận được đau đớn vật lý.

Câu 3:

Lý do: Hưng Đạo Vương là một bậc hiền tài, ông nhận ra sự khác lạ của chàng trai ngồi bên đường (dù quân lính hò reo, giáo đâm vẫn không xao động). Khi nghe Phạm Ngũ Lão đáp lời về việc "xấu hổ vì chưa giúp được nước", ông thấy được trí tuệ, chí hướng và bản lĩnh phi thường.

Tầm nhìn: Điều này cho thấy Hưng Đạo Vương có nhãn quan tinh tường, tài năng trọng dụng nhân tài (tâm và tầm). Ông không đánh giá con người qua vẻ ngoài hay hành vi tiểu tiết, mà coi trọng chí hướng và tư chất đặc biệt, biết đặt người tài đúng chỗ.

Câu 4:

Có sức khỏe, ngoại hình khác lạ: Vẻ ngoài khôi ngô, khí chất phi thường.

Chí hướng cao cả: Trăn trở về việc lớn, muốn giúp nước nhà, coi thường hư danh ("làm việc lớn")

Tập trung, quyết tâm: Sự mải mê học hỏi/suy nghĩ đến mức quên mình.

Khiêm tốn và biết xấu hổ (tích cực): Xấu hổ vì chưa đóng góp được cho đất nước, không kiêu ngạo.

Câu 5:

Câu chuyện về Phạm Ngũ Lão cho thấy việc sống có lý tưởng là kim chỉ nam, giúp con người có động lực vượt qua khó khăn, không sa đà vào danh lợi nhỏ nhen. Lý tưởng lớn lao khiến con người rèn luyện bản lĩnh, tập trung tư tưởng và trí tuệ để tạo ra giá trị thực sự cho bản thân và xã hội, thay vì chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân. Sự xấu hổ của Phạm Ngũ Lão là "nỗi xấu hổ tích cực", biến thành hành động để cống hiến. Nhờ có lý tưởng, ông đã trở thành một vị tướng tài ba. Do đó, sống có lý tưởng không chỉ giúp định hướng tương lai mà còn làm cho cuộc sống trở nên ý nghĩa, cao đẹp hơn.