Đặc điểm khí hậu Trung Quốc

Đa dạng, phân hóa mạnh: Lãnh thổ rộng, trải dài từ ∼20°B đến 53°B nên có đủ các đới khí hậu từ nhiệt đới ở phía nam, cận nhiệt, ôn đới ở miền trung và đông, đến ôn đới lục địa, hàn đới ở phía bắc và cao nguyên.

Gió mùa điển hình:

Miền Đông: Khí hậu gió mùa. Mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều do gió mùa Đông Nam từ biển thổi vào. Mùa đông lạnh khô do gió mùa Đông Bắc từ lục địa. Lượng mưa giảm dần từ ĐN → TB, từ >2000mm ở duyên hải ĐN xuống <200mm ở nội địa.

Miền Tây: Khí hậu ôn đới lục địa, khô hạn. Do xa biển + dãy núi cao chắn gió ẩm. Biên độ nhiệt ngày và năm lớn. Hoang mạc, bán hoang mạc chiếm diện tích lớn.

Phân hóa theo độ cao: Miền Tây có cao nguyên Tây Tạng với khí hậu núi cao quanh năm lạnh, băng giá vĩnh cửu.

Đặc điểm sông ngòi Trung Quốc

Mạng lưới dày đặc ở miền Đông, thưa thớt ở miền Tây:

Miền Đông: Nhiều sông lớn, lượng nước dồi dào: Trường Giang, Hoàng Hà, Tây Giang, Hắc Long Giang. Chủ yếu chảy hướng Tây → Đông đổ ra Thái Bình Dương. Chế độ nước theo mùa, mùa lũ trùng mùa mưa hè.

Miền Tây: Ít sông, phần lớn là sông nội địa, lưu vực nhỏ, thường cạn về mùa đông. Sông lớn nhất là Tarim.

Giá trị lớn: Tổng trữ năng thủy điện lớn nhất thế giới, chiếm ∼1/6 thế giới. Các sông bồi đắp nên đồng bằng châu thổ màu mỡ: Hoa Bắc, Hoa Trung, Hoa Nam.

Ảnh hưởng đến phát triển kinh tế

| Yếu tố | Tích cực | Tiêu cực | Khí hậu | Miền Đông gió mùa nóng ẩm → thuận lợi trồng lúa nước, cây CN nhiệt đới, cận nhiệt. Khí hậu đa dạng tạo cơ cấu cây trồng, vật nuôi phong phú. | Miền Tây khô hạn gây khó khăn cho nông nghiệp, sinh hoạt. Thiên tai: bão, lũ lụt ở ĐN; hạn hán, rét hại, cát bay ở TB và phía Bắc. |

| **Sông ngòi** | 1. Giao thông: Trường Giang là tuyến vận tải huyết mạch.

2. Thủy điện: Tam Hiệp trên Trường Giang là nhà máy lớn nhất TG.

3. Thủy lợi: Bồi đắp đồng bằng, cung cấp nước tưới.

4. Thủy sản nước ngọt phát triển. | Lũ lụt sông Hoàng Hà, Trường Giang gây thiệt hại lớn. Miền Tây thiếu nước nghiêm trọng, cản trở phát triển. |

Tổng kết: Miền Đông Trung Quốc có điều kiện tự nhiên thuận lợi hơn hẳn → là nơi tập trung dân cư, các trung tâm kinh tế, công nghiệp, nông nghiệp trù phú. Miền Tây khó khăn hơn, kinh tế kém phát triển, nhưng lại giàu khoáng sản và năng lượng. Sự phân hóa này buộc Trung Quốc phải đầu tư lớn vào các dự án chuyển nước Nam-Bắc, phát triển miền Tây để cân bằng vùng.