Các nhân tố tự nhiên đóng vai trò là cơ sở vật chất không thể thay thế, quy định sự có mặt và khả năng phát triển của ngành nông nghiệp thông qua các khía cạnh sau:

1. Đất đai: Tư liệu sản xuất cơ bảnQuy mô và năng suất: Diện tích đất và độ phì nhiêu quyết định quy mô sản xuất và năng suất cây trồng.

Cơ cấu cây trồng: Mỗi loại đất phù hợp với những nhóm cây khác nhau.

Ví dụ: Đất phù sa thích hợp trồng lúa nước; đất feralit thích hợp trồng cây công nghiệp lâu năm (cà phê, cao su).

2. Khí hậu: Quyết định cơ cấu mùa vụ và loại hình nông nghiệp

Chế độ nhiệt và ẩm: Quy định ranh giới phân bố của các loại cây trồng, vật nuôi.Tính mùa vụ: Khí hậu tạo ra các vụ chiêm, vụ mùa hoặc cho phép xen canh, tăng vụ.Ví dụ: Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa của Việt Nam cho phép sản xuất nông nghiệp quanh năm, đa dạng hóa các loại sản phẩm từ nhiệt đới đến cận nhiệt.3. Nguồn nước: Điều kiện tiên quyết để duy trì sự sốngTưới tiêu: Nước cần thiết cho sự sinh trưởng của cây trồng và nhu cầu của vật nuôi.Phân bố: Nơi có nguồn nước dồi dào (sông, ngòi, hồ) thường là những vùng nông nghiệp trọng điểm.4. Địa hình: Ảnh hưởng đến quy mô và phương thức canh tácĐịa hình bằng phẳng (đồng bằng): Thuận lợi cho thâm canh, cơ giới hóa, quy mô sản xuất lớn.Địa hình dốc (miền núi): Thường phát triển lâm nghiệp, chăn nuôi gia súc lớn hoặc trồng cây lâu năm bằng phương thức làm ruộng bậc thang để chống xói mòn.

1. Khái niệm cơ cấu kinh tếCơ cấu kinh tế là tập hợp các bộ phận (ngành kinh tế, thành phần kinh tế, vùng lãnh thổ) hợp thành hệ thống kinh tế, giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ, phụ thuộc lẫn nhau về cả số lượng và chất lượng trong một không gian và thời gian nhất định, phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế cụ thể.

2. Phân biệt các loại cơ cấu kinh tếDựa trên tiêu chí phân loại, chúng ta có 3 loại cơ cấu chính:

Tiêu chíCơ cấu ngành kinh tếCơ cấu thành phần kinh tếCơ cấu kinh tế theo lãnh thổĐịnh nghĩaLà tập hợp các ngành kinh tế và mối quan hệ giữa chúng.Là tập hợp các thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở hữu.Là sự phân bố các hoạt động kinh tế theo các vùng, khu vực địa lý.Phân loạiThường chia làm 3 nhóm chính:1. Nông - lâm - ngư nghiệp.2. Công nghiệp - xây dựng.3. Dịch vụ.Tùy quốc gia, thường gồm:- Kinh tế Nhà nước.- Kinh tế tập thể.- Kinh tế tư nhân.- Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.Phân chia dựa trên đơn vị hành chính hoặc vùng kinh tế:- Vùng kinh tế.- Khu chế xuất, khu công nghiệp.- Vùng kinh tế trọng điểm.Ý nghĩaPhản ánh trình độ phát triển khoa học - kỹ thuật và phân công lao động xã hội.Phản ánh tính chất dân chủ và khả năng huy động các nguồn lực trong xã hội.Phản ánh việc khai thác thế mạnh về điều kiện tự nhiên, tài nguyên và vị trí địa lý của từng vùng.