*Đặc điểm khí hậu

Đa dạng, phân hóa mạnh:

- Phía Đông: Khí hậu gió mùa, gồm 3 kiểu. Miền Bắc ôn đới gió mùa, miền Trung cận nhiệt đới gió mùa, miền Nam nhiệt đới gió mùa. Mùa hè nóng ẩm mưa nhiều, mùa đông lạnh khô. Lượng mưa lớn từ 800 - 2000mm/năm, giảm dần từ Nam ra Bắc, từ Đông sang Tây.

- Phía Tây: Khí hậu lục địa khô hạn. Miền Tây Bắc là hoang mạc và bán hoang mạc. Cao nguyên Tây Tạng có khí hậu núi cao, lạnh và khô. Lượng mưa < 500mm/năm, nhiều nơi < 100mm/năm.

Phân hóa theo chiều Bắc - Nam: Do lãnh thổ trải dài trên nhiều vĩ độ nên nền nhiệt khác nhau rõ rệt.

Thiên tai: Thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, lũ lụt ở miền Đông, hạn hán ở miền Tây và miền Bắc, rét đậm ở miền Bắc.

Đặc điểm sông ngòi

Mạng lưới dày đặc ở miền Đông, thưa thớt ở miền Tây:

- Miền Đông: Có 3 hệ thống sông lớn: Hoàng Hà, Trường Giang, Châu Giang. Sông nhiều nước, hàm lượng phù sa lớn, chảy theo hướng Tây - Đông. Chế độ nước theo mùa, mùa lũ trùng mùa mưa.

- Miền Tây: Sông ít nước, nhiều nơi là khu vực nội lưu. Một số sông lớn bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng như Mê Công, Hắc Long Giang.

Giá trị lớn: Tổng lượng nước lớn, đứng hàng đầu thế giới. Có giá trị về thủy điện, thủy lợi, giao thông, thủy sản.

Ảnh hưởng đối với phát triển kinh tế

A. Thuận lợi:

Đối với nông nghiệp:

- Khí hậu gió mùa ở miền Đông nóng ẩm, mưa nhiều, thuận lợi thâm canh lúa nước, cây công nghiệp, cây ăn quả nhiệt đới và cận nhiệt.

- Sự phân hóa khí hậu tạo ra cơ cấu cây trồng đa dạng: miền Bắc trồng lúa mì, ngô; miền Nam trồng lúa gạo, mía, chè.

- Các sông lớn ở miền Đông bồi đắp đồng bằng Hoa Bắc, Hoa Trung, Hoa Nam màu mỡ. Cung cấp nước tưới, là vựa lúa lớn của Trung Quốc.

Đối với công nghiệp:

- Sông ngòi có trữ năng thủy điện lớn. Trung Quốc đã xây dựng nhiều đập thủy điện lớn như Tam Hiệp trên sông Trường Giang.

- Các sông lớn là tuyến giao thông huyết mạch, đặc biệt Trường Giang giúp vận chuyển hàng hóa từ nội địa ra biển, phát triển kinh tế ven sông.

Đối với các ngành khác:

- Khí hậu đa dạng phát triển du lịch. Sông ngòi cung cấp nước cho sinh hoạt, công nghiệp và nuôi trồng thủy sản.

B. Khó khăn:

Thiên tai: Lũ lụt nghiêm trọng trên sông Hoàng Hà, Trường Giang gây thiệt hại lớn về người và của. Hạn hán ở Hoa Bắc, Tây Bắc ảnh hưởng sản xuất nông nghiệp. Bão thường xuyên đổ bộ vào miền Đông Nam.

Phân hóa lãnh thổ: Miền Tây khô hạn, khí hậu khắc nghiệt gây khó khăn cho sản xuất và đời sống. Tài nguyên nước phân bố không đều: Đông thừa nước, Tây thiếu nước, gây khó khăn cho việc điều hòa và sử dụng hợp lí.

Hoàng Hà: Hàm lượng phù sa lớn, lòng sông cao hơn mặt đồng bằng gây ra "sông treo", dễ vỡ đê, đổi dòng.