Ngô Công Vinh
Giới thiệu về bản thân
Câu 1:
Đoạn trích về cuộc gặp gỡ giữa Từ Hải và Thúy Kiều trong kiệt tác Truyện Kiều là một minh chứng rực rỡ cho bút pháp nghệ thuật bậc thầy của đại thi hào Nguyễn Du. Thành công đầu tiên phải kể đến là nghệ thuật xây dựng nhân vật lý tưởng hóa thông qua bút pháp ước lệ tượng trưng đầy hào hùng. Hình tượng Từ Hải không được miêu tả bằng những chi tiết đời thường mà hiện lên qua những hình ảnh kỳ vĩ mang tầm vóc vũ trụ: "Đội trời đạp đất ở đời", "Gươm đàn nửa gánh non sông một chèo". Cách sử dụng những động từ mạnh và hình ảnh phóng đại đã khắc họa một bậc anh hùng có bản lĩnh phi thường, tâm thế tự do tự tại, vượt ra ngoài khuôn khổ chật hẹp của xã hội đương thời.
Bên cạnh đó, ngôn ngữ đối thoại của các nhân vật cũng được Nguyễn Du trau chuốt hết sức tinh tế, thể hiện rõ tính cách và đẳng cấp của mỗi người. Lời của Thúy Kiều mang vẻ khiêm nhường nhưng vô cùng sắc sảo; nàng khéo léo sử dụng các điển tích, điển cố như "Tấn Dương", "mây rồng" để ca ngợi vị thế của Từ Hải, đồng thời dùng hình ảnh "cỏ nội hoa hèn", "thân bèo bọt" để bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc. Đáp lại, ngôn ngữ của Từ Hải lại toát lên vẻ hào sảng, phóng khoáng của một tâm hồn tri kỷ qua lời khen "Khen cho con mắt tinh đời". Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngôn ngữ bác học sang trọng và thể thơ lục bát dân tộc uyển chuyển đã tạo nên một âm hưởng vừa trang trọng, vừa giàu nhạc điệu.
Đặc biệt, tác giả còn rất thành công trong việc miêu tả tâm lý nhân vật qua cử chỉ và ánh nhìn. Hình ảnh "Hai bên cùng liếc hai lòng cùng ưa" đã diễn tả cực kỳ tinh tế sự giao thoa giữa hai tâm hồn đồng điệu ngay từ phút giây đầu tiên. Có thể nói, bằng sự kết hợp tài tình giữa bút pháp ước lệ và ngôn ngữ cá thể hóa, Nguyễn Du không chỉ khắc họa thành công diện mạo, tính cách nhân vật mà còn gửi gắm tư tưởng nhân đạo sâu sắc: sự trân trọng tuyệt đối dành cho những con người có tài năng và phẩm giá, dù họ đang ở trong cảnh ngộ lầm than. Đoạn trích vì thế đã trở thành một trong những trang thơ đẹp nhất về tình tri kỷ trong văn học trung đại Việt Nam.
Câu 2:
Giữa một thế giới đang vận hành với tốc độ chóng mặt và không ít những toan tính, lòng tốt vẫn luôn được xem là sợi dây thiêng liêng kết nối những trái tim đồng điệu. Có ý kiến cho rằng: “Lòng tốt của con người có thể chữa lành các vết thương nhưng lòng tốt cũng cần đôi phần sắc sảo, nếu không chẳng khác nào con số không tròn trĩnh”. Câu nói này đã đặt ra một cái nhìn đa chiều về giá trị của sự tử tế trong xã hội hiện đại: lòng tốt cần đi đôi với sự tỉnh táo và trí tuệ.
Trước hết, không ai có thể phủ nhận sức mạnh kỳ diệu của lòng tốt. Như nhà văn Nga Dostoevsky từng nói: “Cái đẹp cứu rỗi thế giới”, và lòng tốt chính là biểu hiện rực rỡ nhất của cái đẹp ấy. Nó là liều thuốc hữu hiệu nhất để xoa dịu nỗi đau, là bàn tay ấm áp kéo ta ra khỏi vực thẳm của tuyệt vọng. Khi ta trao đi một nụ cười, một lời động viên hay một sự giúp đỡ thiết thực, ta đang góp phần chữa lành những vết sẹo trong tâm hồn người khác. Lòng tốt biến những người xa lạ thành người thân, biến thù hận thành vị tha, và biến một xã hội vô cảm thành một cộng đồng nhân văn.
Tuy nhiên, vế thứ hai của nhận định lại đưa ra một cảnh báo đắt giá: “lòng tốt cũng cần đôi phần sắc sảo”. Tại sao lại như vậy? Sự sắc sảo ở đây không phải là sự khôn lỏi hay mưu mô, mà là sự minh mẫn để nhận diện đúng sai, đặt lòng tốt đúng nơi và đúng lúc. Nếu lòng tốt thiếu đi sự sắc sảo, nó dễ dàng bị lợi dụng bởi những kẻ ích kỷ, trở thành "mảnh đất màu mỡ" cho cái ác hoành hành. Mark Twain từng nhận định: “Lòng tốt là thứ ngôn ngữ mà người điếc có thể nghe và người mù có thể thấy”, nhưng nếu ta dùng ngôn ngữ đó một cách mù quáng, ta vô tình cổ xúy cho thói lười biếng, sự gian dối và làm mất đi giá trị vốn có của sự tử tế. Lòng tốt không có sự tỉnh táo chẳng khác nào một con số không tròn trĩnh — nó trống rỗng, vô nghĩa và thậm chí có thể gây ra những hậu quả ngược đãi với chính bản thân người trao đi.
Trong thực tế cuộc sống, ta thường thấy những người vì quá nể nang, quá tốt bụng mà không dám từ chối những yêu cầu phi lý, để rồi bản thân rơi vào bế tắc. Hay những hoạt động từ thiện không đúng cách đôi khi lại tạo ra tâm lý ỷ lại cho người nhận. Một lòng tốt có "trí tuệ" là khi ta biết giúp đỡ người khác để họ có thể tự đứng trên đôi chân của mình, thay vì biến mình thành một cây gậy để họ mãi nương tựa. Như một ngạn ngữ phương Tây có câu: “Nếu bạn cho họ con cá, họ sẽ ăn hết trong một ngày. Nhưng nếu bạn dạy họ cách câu cá, họ sẽ có thức ăn suốt đời”. Sự sắc sảo chính là ở chỗ "dạy cách câu cá" đó.
Lòng tốt có sắc sảo còn là lòng tốt biết bảo vệ chính mình. Chúng ta không thể thắp sáng cho người khác nếu ngọn đèn của chính mình đã cạn dầu. Biết yêu thương bản thân, biết phân biệt giữa bao dung và nhu nhược chính là biểu hiện của một người có chiều sâu về tư duy. Sự tử tế chân chính phải là sự hòa quyện giữa một trái tim nóng ấm và một cái đầu lạnh tỉnh táo.
Lòng tốt là báu vật của nhân loại, nhưng để báu vật ấy luôn sáng lấp lánh, chúng ta cần tôi luyện thêm bản lĩnh và sự tinh tường. Hãy cứ bao dung, hãy cứ sẻ chia, nhưng đừng quên mang theo "chiếc gương" của lý trí để soi chiếu mọi hành động. Khi lòng tốt đi cùng sự sắc sảo, đó chính là lúc con người đạt đến đỉnh cao của sự trưởng thành và nhân cách, tạo nên những giá trị bền vững cho cuộc đời.
Câu 1 :
- Thể thơ được sử dụng trong văn bản trên : Thể thơ lục bát
Câu 2 :
- Hai nhân vật Từ Hải và Thúy Kiều gặp nhau ở : lầu xanh
Câu 3 :
- Qua những câu thơ trên, Thúy Kiều hiện lên là 1 con người tài sắc vẹn toàn , có tình cảm sâu sắc và khiêm nhường, lễ phép : Kiều coi mình như " hoa hèn" , "bèo bọt" để bày tỏ sự nhỏ bé của bản thân trước Từ Hải
+ Thông minh, tinh tế: Nàng nhận ra cốt cách phi thường, tầm vóc anh hùng của Từ Hải " mây rồng " và biết cách dùng lời lẽ khéo léo để bày tỏ lòng ngưỡng mỗ và mong muốn nương nhờ.
Câu 4 :
- Nhận xét về nhân vật Từ Hải qua đoạn trích :
+ Là người anh hùng hào kiệt, có tấm lòng bao dung và chí khí lớn.
+ Anh là con người hào hiệp, bao dung vì không coi thân phận quá khứ là một rào cản mà chấp nhận nó để đón nhận Thúy Kiều
+ Qua lời Kiều nói " Tấn Dương được được thấy mây rồng có phen" ngụ ý khen ngợi tài năng chí lớn của Từ Hải, người có khả năng sẽ làm lên nghiệp lớn, tung hoành thiên hạ.
Câu 5:
- Văn bản trên đã khơi gợi cho em những cảm xúc : Ngưỡng mộ, xúc động, trân trọng
- Vì:
+ Ngưỡng mộ vẻ đẹp khí phách của Từ Hải và sự thông minh, sắc sảo của Thúy Kiều
+ Xúc động trước cuộc gặp gỡ định mệnh giữa 2 tâm hồn cô độc nhưng thanh cao; họ tìm thấy nhau lúc kiều tuyệt vọng nhất
+ Trân trọng giá trị nhân đạo của Nguyễn Du khi ông khẳng định phẩm giá con người khi vượt lên hoàn cảnh nghiệt ngã.