Câu 1:

Từ những vấn đề được đặt ra trong văn bản, có thể thấy việc bảo vệ môi trường giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Trước hết, môi trường là nền tảng của mọi sự sống, cung cấp không khí, nước, lương thực và các nguồn tài nguyên thiết yếu. Nếu môi trường bị ô nhiễm hoặc suy thoái, con người sẽ phải đối mặt với hàng loạt hệ lụy như thiên tai gia tăng, dịch bệnh lan rộng, chất lượng cuộc sống suy giảm. Không chỉ dừng lại ở những ảnh hưởng vật chất, môi trường bị tàn phá còn tác động mạnh mẽ đến đời sống tinh thần của con người, khiến nhiều người rơi vào trạng thái lo âu, bất an, thậm chí là tuyệt vọng trước tương lai của Trái Đất. Bên cạnh đó, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ tương lai của nhân loại, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, những hiện tượng như băng tan, cháy rừng, nước biển dâng hay ô nhiễm không khí đã và đang diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết: con người cần thay đổi nhận thức và hành động ngay từ bây giờ. Thực tế cho thấy, nhiều quốc gia và cá nhân đã có những hành động tích cực như sử dụng năng lượng tái tạo, giảm thiểu rác thải nhựa, trồng cây gây rừng… Tuy nhiên, vẫn còn không ít người thờ ơ, chạy theo lợi ích trước mắt mà tàn phá thiên nhiên, gây ra những hậu quả lâu dài và khó khắc phục. Vì vậy, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường. Những hành động nhỏ như tiết kiệm điện, hạn chế sử dụng túi ni-lông, phân loại rác hay trồng thêm cây xanh đều góp phần tạo nên sự thay đổi lớn. Đồng thời, cần có sự chung tay của toàn xã hội và các quốc gia trong việc xây dựng các chính sách bảo vệ môi trường hiệu quả. Có thể khẳng định rằng, bảo vệ môi trường không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm của mỗi con người đối với chính cuộc sống của mình. Chỉ khi biết trân trọng và gìn giữ thiên nhiên, con người mới có thể hướng tới một tương lai bền vững và tốt đẹp hơn.

Câu 2:

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ là biểu tượng cho nhân cách thanh cao, lối sống hòa hợp với thiên nhiên và thái độ ứng xử trước thời cuộc. Hai bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến đã khắc họa hai hình tượng ẩn sĩ tiêu biểu, qua đó thể hiện những quan niệm sống và vẻ đẹp tâm hồn sâu sắc. Như có ý kiến cho rằng: “Văn học là tấm gương phản chiếu tâm hồn con người”, qua hai tác phẩm, ta càng hiểu rõ hơn nhân cách và nỗi niềm của những trí thức xưa khi lựa chọn con đường ẩn dật.

Trước hết, ở bài thơ Nhàn, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã khắc họa hình ảnh một ẩn sĩ sống ung dung, tự tại, chủ động lựa chọn lối sống “lánh đục về trong”. Ngay từ những câu thơ đầu: “Một mai, một cuốc, một cần câu”, hình ảnh người lao động hiện lên giản dị, gần gũi với thiên nhiên. Điệp từ “một” kết hợp với nhịp thơ khoan thai gợi cảm giác nhàn nhã, thảnh thơi. Đặc biệt, quan niệm sống của nhà thơ được thể hiện rõ qua hai câu: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn, người đến chốn lao xao”. Cách nói ngược “dại – khôn” thực chất là sự khẳng định bản lĩnh: từ bỏ danh lợi để giữ gìn nhân cách. Cuộc sống của người ẩn sĩ hiện lên qua bức tranh bốn mùa: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” – một cuộc sống thanh đạm mà hòa hợp với tự nhiên. Đỉnh cao là câu thơ: “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao”, thể hiện triết lí sống coi nhẹ danh lợi, đề cao giá trị tinh thần. Như vậy, hình tượng ẩn sĩ ở đây mang vẻ đẹp của sự chủ động, an nhiên và dứt khoát.

Trong khi đó, bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến lại khắc họa hình tượng ẩn sĩ trong một không gian thiên nhiên tĩnh lặng nhưng thấm đẫm nỗi niềm. Bức tranh thu hiện lên với những nét chấm phá tinh tế: “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”… tạo nên một không gian trong trẻo, yên bình. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ đẹp ấy là một tâm trạng trầm buồn, cô đơn. Các chi tiết như “hoa năm ngoái”, “một tiếng ngỗng nước nào” gợi cảm giác hoài niệm, tiếc nuối thời gian. Đặc biệt, câu thơ kết “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” cho thấy sự tự vấn, day dứt của nhà thơ khi so sánh mình với Đào Tiềm – một ẩn sĩ tiêu biểu của Trung Hoa. Điều đó chứng tỏ, dù đã lui về ở ẩn, Nguyễn Khuyến vẫn chưa hoàn toàn thanh thản, trong lòng vẫn mang nặng nỗi lo về thời cuộc và trách nhiệm của kẻ sĩ. Như một nhận định từng khẳng định: “Thơ là tiếng nói của tâm hồn”, bài thơ đã bộc lộ rõ những rung động tinh tế và nỗi niềm sâu kín của tác giả.

Từ đó có thể thấy, hai hình tượng ẩn sĩ vừa có điểm tương đồng, vừa có nét khác biệt rõ rệt. Điểm chung là cả hai đều lựa chọn rời xa chốn quan trường, sống hòa mình với thiên nhiên, giữ gìn nhân cách thanh cao. Thiên nhiên trong cả hai bài thơ đều mang vẻ đẹp giản dị, góp phần làm nổi bật tâm hồn của con người. Tuy nhiên, nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện sự dứt khoát, ung dung, coi thường danh lợi thì Nguyễn Khuyến lại mang tâm trạng trăn trở, day dứt và chưa thật sự thoát khỏi nỗi niềm thế sự. Sự khác biệt này bắt nguồn từ hoàn cảnh lịch sử và tâm thế của mỗi nhà thơ, đồng thời làm cho hình tượng người ẩn sĩ trong văn học trở nên đa dạng và phong phú hơn.

Như vậy, qua hai bài thơ, hình tượng người ẩn sĩ hiện lên với những sắc thái riêng nhưng đều toát lên vẻ đẹp của nhân cách cao quý và tâm hồn sâu sắc. Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện một lối sống thanh thản, triết lí, còn bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến lại gửi gắm nỗi niềm trăn trở trước thời cuộc. Hai tác phẩm đã góp phần làm giàu thêm hình tượng người ẩn sĩ trong văn học trung đại, đồng thời giúp người đọc hôm nay hiểu hơn về những giá trị sống bền vững: sống thanh cao, giữ gìn nhân cách và luôn ý thức về trách nhiệm của bản thân trước cuộc đời.

Câu 1:

Từ những vấn đề được đặt ra trong văn bản, có thể thấy việc bảo vệ môi trường giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Trước hết, môi trường là nền tảng của mọi sự sống, cung cấp không khí, nước, lương thực và các nguồn tài nguyên thiết yếu. Nếu môi trường bị ô nhiễm hoặc suy thoái, con người sẽ phải đối mặt với hàng loạt hệ lụy như thiên tai gia tăng, dịch bệnh lan rộng, chất lượng cuộc sống suy giảm. Không chỉ dừng lại ở những ảnh hưởng vật chất, môi trường bị tàn phá còn tác động mạnh mẽ đến đời sống tinh thần của con người, khiến nhiều người rơi vào trạng thái lo âu, bất an, thậm chí là tuyệt vọng trước tương lai của Trái Đất. Bên cạnh đó, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ tương lai của nhân loại, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, những hiện tượng như băng tan, cháy rừng, nước biển dâng hay ô nhiễm không khí đã và đang diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết: con người cần thay đổi nhận thức và hành động ngay từ bây giờ. Thực tế cho thấy, nhiều quốc gia và cá nhân đã có những hành động tích cực như sử dụng năng lượng tái tạo, giảm thiểu rác thải nhựa, trồng cây gây rừng… Tuy nhiên, vẫn còn không ít người thờ ơ, chạy theo lợi ích trước mắt mà tàn phá thiên nhiên, gây ra những hậu quả lâu dài và khó khắc phục. Vì vậy, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường. Những hành động nhỏ như tiết kiệm điện, hạn chế sử dụng túi ni-lông, phân loại rác hay trồng thêm cây xanh đều góp phần tạo nên sự thay đổi lớn. Đồng thời, cần có sự chung tay của toàn xã hội và các quốc gia trong việc xây dựng các chính sách bảo vệ môi trường hiệu quả. Có thể khẳng định rằng, bảo vệ môi trường không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm của mỗi con người đối với chính cuộc sống của mình. Chỉ khi biết trân trọng và gìn giữ thiên nhiên, con người mới có thể hướng tới một tương lai bền vững và tốt đẹp hơn.

Câu 2:

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ là biểu tượng cho nhân cách thanh cao, lối sống hòa hợp với thiên nhiên và thái độ ứng xử trước thời cuộc. Hai bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến đã khắc họa hai hình tượng ẩn sĩ tiêu biểu, qua đó thể hiện những quan niệm sống và vẻ đẹp tâm hồn sâu sắc. Như có ý kiến cho rằng: “Văn học là tấm gương phản chiếu tâm hồn con người”, qua hai tác phẩm, ta càng hiểu rõ hơn nhân cách và nỗi niềm của những trí thức xưa khi lựa chọn con đường ẩn dật.

Trước hết, ở bài thơ Nhàn, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã khắc họa hình ảnh một ẩn sĩ sống ung dung, tự tại, chủ động lựa chọn lối sống “lánh đục về trong”. Ngay từ những câu thơ đầu: “Một mai, một cuốc, một cần câu”, hình ảnh người lao động hiện lên giản dị, gần gũi với thiên nhiên. Điệp từ “một” kết hợp với nhịp thơ khoan thai gợi cảm giác nhàn nhã, thảnh thơi. Đặc biệt, quan niệm sống của nhà thơ được thể hiện rõ qua hai câu: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn, người đến chốn lao xao”. Cách nói ngược “dại – khôn” thực chất là sự khẳng định bản lĩnh: từ bỏ danh lợi để giữ gìn nhân cách. Cuộc sống của người ẩn sĩ hiện lên qua bức tranh bốn mùa: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” – một cuộc sống thanh đạm mà hòa hợp với tự nhiên. Đỉnh cao là câu thơ: “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao”, thể hiện triết lí sống coi nhẹ danh lợi, đề cao giá trị tinh thần. Như vậy, hình tượng ẩn sĩ ở đây mang vẻ đẹp của sự chủ động, an nhiên và dứt khoát.

Trong khi đó, bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến lại khắc họa hình tượng ẩn sĩ trong một không gian thiên nhiên tĩnh lặng nhưng thấm đẫm nỗi niềm. Bức tranh thu hiện lên với những nét chấm phá tinh tế: “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”… tạo nên một không gian trong trẻo, yên bình. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ đẹp ấy là một tâm trạng trầm buồn, cô đơn. Các chi tiết như “hoa năm ngoái”, “một tiếng ngỗng nước nào” gợi cảm giác hoài niệm, tiếc nuối thời gian. Đặc biệt, câu thơ kết “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” cho thấy sự tự vấn, day dứt của nhà thơ khi so sánh mình với Đào Tiềm – một ẩn sĩ tiêu biểu của Trung Hoa. Điều đó chứng tỏ, dù đã lui về ở ẩn, Nguyễn Khuyến vẫn chưa hoàn toàn thanh thản, trong lòng vẫn mang nặng nỗi lo về thời cuộc và trách nhiệm của kẻ sĩ. Như một nhận định từng khẳng định: “Thơ là tiếng nói của tâm hồn”, bài thơ đã bộc lộ rõ những rung động tinh tế và nỗi niềm sâu kín của tác giả.

Từ đó có thể thấy, hai hình tượng ẩn sĩ vừa có điểm tương đồng, vừa có nét khác biệt rõ rệt. Điểm chung là cả hai đều lựa chọn rời xa chốn quan trường, sống hòa mình với thiên nhiên, giữ gìn nhân cách thanh cao. Thiên nhiên trong cả hai bài thơ đều mang vẻ đẹp giản dị, góp phần làm nổi bật tâm hồn của con người. Tuy nhiên, nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện sự dứt khoát, ung dung, coi thường danh lợi thì Nguyễn Khuyến lại mang tâm trạng trăn trở, day dứt và chưa thật sự thoát khỏi nỗi niềm thế sự. Sự khác biệt này bắt nguồn từ hoàn cảnh lịch sử và tâm thế của mỗi nhà thơ, đồng thời làm cho hình tượng người ẩn sĩ trong văn học trở nên đa dạng và phong phú hơn.

Như vậy, qua hai bài thơ, hình tượng người ẩn sĩ hiện lên với những sắc thái riêng nhưng đều toát lên vẻ đẹp của nhân cách cao quý và tâm hồn sâu sắc. Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện một lối sống thanh thản, triết lí, còn bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến lại gửi gắm nỗi niềm trăn trở trước thời cuộc. Hai tác phẩm đã góp phần làm giàu thêm hình tượng người ẩn sĩ trong văn học trung đại, đồng thời giúp người đọc hôm nay hiểu hơn về những giá trị sống bền vững: sống thanh cao, giữ gìn nhân cách và luôn ý thức về trách nhiệm của bản thân trước cuộc đời.