• Nông nghiệp:
• • Nhà Nguyễn chú trọng khai hoang, lập ấp (điển hình là công cuộc khẩn hoang của Nguyễn Công Trứ ở Kim Sơn và Tiền Hải).
  • Hệ thống đê điều không được tu sửa thường xuyên, dẫn đến lụt lội, hạn hán xảy ra liên tục.
• Thủ công nghiệp:
• • Thủ công nghiệp nhà nước phát triển với các xưởng đúc tiền, đóng tàu hiện đại (như tàu chạy bằng hơi nước).
  • Trong nhân dân, các làng nghề truyền thống tiếp tục được duy trì nhưng chịu sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước.
• Thương nghiệp:
• • Nội thương: Trao đổi hàng hóa diễn ra nhộn nhịp tại các chợ làng, chợ huyện và các đô thị lớn như Thăng Long, Hội An, Gia Định.
  • Ngoại thương: Nhà nước thực hiện chính sách "Bế quan tỏa cảng", hạn chế buôn bán với người phương Tây, chủ yếu giao thương với các nước trong khu vực (Trung Quốc, Xiêm, Mã Lai). [1, 2, 3, 4, 5]

• Nét nổi bật về xã hội:
• • Xã hội phân hóa sâu sắc thành hai giai cấp đối kháng: Giai cấp thống trị (vua quan, địa chủ) và giai cấp bị trị (nông dân, thợ thủ công).
  • Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ do thiên tai, dịch bệnh hoành hành cùng sự tham nhũng, áp bức của quan lại địa phương.
• Số lượng các cuộc khởi nghĩa:
• • Chỉ trong nửa đầu thế kỷ XIX, đã có hơn 400 cuộc khởi nghĩa lớn nhỏ nổ ra (như khởi nghĩa của Phan Bá Vành, Lê Duy Lương, Nông Văn Vân, Cao Bá Quát...). [1, 2, 3]

1. Sự suy yếu của triều đình: Nhà Nguyễn không còn khả năng quản lý và chăm lo cho đời sống nhân dân, khiến lòng dân oán hận.
2. Khát vọng tự do: Tinh thần đấu tranh quật cường của nhân dân chống lại sự bất công và ách áp bức.
3. Hồi chuông cảnh báo: Đây là dấu hiệu của một xã hội đang trên đà khủng hoảng trầm trọng, làm suy yếu sức mạnh dân tộc ngay trước thềm bị thực dân Pháp xâm lược. [1, 2, 3]

a. Tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa trong lớp phủ thổ nhưỡng nước ta:

- Tính chất nóng ẩm của khí hậu nước ta khiến quá trình phong hóa diễn ra mạnh mẽ, tạo nên một lớp phủ thổ nhưỡng dày.

- Quá trình feralit là quá trình hình thành đất đặc trưng ở nước ta:

+ Khí hậu nhiệt đới gió mùa với lượng mưa lớn và mưa tập trung theo mùa làm cho quá trình rửa trôi các chất badơ dễ hòa tan xảy ra mạnh, dẫn đến tích lũy các ôxít sắt và ôxít nhôm, hình thành các loại đất feralit điển hình ở Việt Nam.

+ Một số nơi ở trung du và miền núi có sự phân mùa mưa - khô sâu sắc đã làm tăng cường tích lũy ôxít sắt và ôxít nhôm, tạo thành các tầng kết von hoặc đá ong.

- Lượng mưa lớn, tập trung chủ yếu vào 4-5 tháng mùa mưa đã làm gia tăng hiện tượng xói mòn rửa trôi ở  vùng đồi núi. Đất bị xói mòn sẽ theo dòng chảy ra sông ngòi và bồi tụ ở vùng đồng bằng hình thành đất phù sa.

b. Nguyên nhân dẫn đến suy giảm tài nguyên sinh vật ở nước ta:

- Do tự nhiên: Biến đổi khí hậu với những hệ quả như bão, lũ lụt, hạn hán, cháy rừng,...

- Do hoạt động của con người: 

+ Khai thác lâm sản.

+ Đốt rừng làm nương rẫy.

+ Nạn du canh, du cư.

+ Sử dụng động - thực vật hoang dã cho nhu cầu đời sống.

+ Đánh bắt thủy sản quá mức.

+ Ô nhiễm môi trường do chất thải sinh hoạt và sản xuất.

+ Sự xâm nhập của các loài ngoại lai.