a. Các quyền, nghĩa vụ bà C đã vi phạm:

**Vi phạm nghĩa vụ bảo vệ sức khỏe cộng đồng: Khi có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm, bà C phải thông báo cho cơ quan y tế và thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch. Việc không khai báo là trái với quy định.

**Vi phạm nghĩa vụ tuân thủ quy định khám, chữa bệnh:Tự ý mua thuốc điều trị khi chưa được chẩn đoán có thể gây nguy hiểm và không đúng quy trình y tế.

**Vi phạm trách nhiệm phòng chống lây lan dịch bệnh:Việc vẫn đến nơi đông người mà không có biện pháp bảo hộ (đeo khẩu trang, cách ly…) là không thực hiện nghĩa vụ bảo vệ người khác.

**Xâm phạm quyền được bảo vệ sức khỏe của người khác: Hành vi của bà C có thể làm lây bệnh, ảnh hưởng đến quyền được sống trong môi trường an toàn của cộng đồng.

b.Hậu quả của hành vi:

**Đối với bà C:

* Bệnh có thể trở nặng do không được điều trị đúng cách.

* Có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

* Tốn kém chi phí điều trị về sau.

**Đối với cộng đồng:

* Nguy cơ lây lan dịch bệnh rộng rãi, đặc biệt ở nơi đông người như trường học, khu công nghiệp.

* Gây áp lực lên hệ thống y tế.

* Ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế và an sinh xã hội (có thể dẫn đến cách ly, gián đoạn học tập, sản xuất…)

Tóm lại, hành vi của bà C không chỉ vi phạm pháp luật mà còn thiếu ý thức trách nhiệm với xã hội, cần được phê phán và tránh lặp lại.

Em không đồng ý với việc làm của anh Nam.

Trước hết, hành động không kê khai đầy đủ hóa đơn và cố tình giảm doanh thu là hành vi phạm pháp luật, cụ thể là hành vi trốn thuế. Thuế là nghĩa vụ bắt buộc của mỗi cá nhân, tổ chức đối với Nhà nước. Việc gian lận thuế không chỉ khiến anh Nam có thể bị xử phạt hành chính, truy thu thuế, thậm chí chịu trách nhiệm hình sự, mà còn làm mất đi sự công bằng trong môi trường kinh doanh.

Bên cạnh đó, hành vi này còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội. Thuế là nguồn thu quan trọng để Nhà nước đầu tư vào các lĩnh vực như giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng… Nếu nhiều người đều trốn thuế như anh Nam, ngân sách sẽ bị thất thoát, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của đất nước.

Ngoài ra, về lâu dài, việc làm này còn gây hại cho chính anh Nam. Khi bị phát hiện, uy tín của cửa hàng sẽ bị giảm sút nghiêm trọng, khách hàng và đối tác có thể mất niềm tin. Điều này còn nguy hiểm hơn cả việc doanh thu giảm tạm thời.

Trong hoàn cảnh khó khăn sau dịch bệnh, anh Nam nên tìm những giải pháp hợp pháp như cải thiện chất lượng dịch vụ, giảm chi phí hợp lý, tăng cường quảng bá hoặc chuyển đổi kinh doanh thay vì lựa chọn con đường sai trái.

Tóm lại, việc làm của anh Nam là sai cả về pháp luật lẫn đạo đức và không nên được ủng hộ.

I,Câu 1.
Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn (văn xuôi tự sự).
Câu 2.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là tự sự.
Câu 3.
Trong câu văn:“Khi anh gặp chị, thì đôi bên đã là cảnh xế muộn chợ chiều cả rồi, cũng dư dãi mà lấy nhau tự nhiên.”Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ với hình ảnh “xế muộn chợ chiều”.
→+) Biện pháp này gợi sự muộn màng, lỡ dở của hai con người trong chuyện hôn nhân, cho thấy họ đến với nhau không vì tình yêu nồng nàn mà do hoàn cảnh nghèo khó, số phận đẩy đưa. Qua đó, tác giả thể hiện sự cảm thương sâu sắc đối với những phận người khổ cực.

+) Làm tăng giá trị gợi hình gợi cảm khiến câu văn trở nên sinh động, lôi cuốn hấp dẫn bạn đọc.
Câu 4
Văn bản phản ánh cuộc sống nghèo đói, bế tắc của một gia đình nông dân, qua đó cho thấy những bi kịch đau lòng do cái nghèo gây ra. Tác phẩm bày tỏ niềm xót xa, cảm thông của nhà văn đối với con người lao động nghèo, đồng thời lên án những hoàn cảnh xã hội khiến con người rơi vào khổ đau và bất hạnh.
Câu 5
Em ấn tượng nhất với chi tiết người cha bàng hoàng, đau đớn khi nhận ra nỗi mất mát của con mình.
Vì chi tiết ấy thể hiện rõ bi kịch tột cùng của người cha nghèo: dù yêu thương con nhưng không đủ khả năng bảo vệ con trước sự khắc nghiệt của cuộc sống. Chi tiết này khiến người đọc xúc động, thương cảm sâu sắc và ám ảnh về hậu quả nặng nề của cái nghèo.

II<Câu 1:

Bài làm

Trong dòng chảy của văn học hiện thực Việt Nam, những trang viết về người nghèo luôn để lại nhiều ám ảnh bởi sự chân thực và xót xa, và Tô Hoài đã góp vào đó một hình ảnh khiến người đọc không thể quên: nhân vật bé Gái trong truyện “Nhà nghèo”. Sinh ra trong một gia đình nghèo đói, thiếu thốn trăm bề, bé Gái lớn lên giữa những bữa ăn chật vật và những trận cãi vã triền miên của cha mẹ. Tuổi thơ của em không có niềm vui trọn vẹn mà luôn bị phủ bóng bởi nỗi sợ hãi và bất an. Thế nhưng, ẩn sau hoàn cảnh khắc nghiệt ấy vẫn là một tâm hồn trẻ thơ hồn nhiên, đáng thương. Hình ảnh em “nhe hai hàm răng sún đen xỉn, cười toét” khi giơ giỏ nhái lên khoe mẹ cho thấy niềm vui giản dị, nhỏ bé nhưng chân thật, một niềm vui hiếm hoi trong cuộc sống thiếu thốn. Không chỉ vậy, bé Gái còn hiện lên với sự chăm chỉ, chịu thương chịu khó đến xót xa. Em theo cha mẹ đi bắt nhái, “rón rén bước”, “vạch từng ngọn cỏ”, tự mình lăn lộn giữa bùn lầy, cỏ rậm để kiếm miếng ăn cho gia đình. Những hành động ấy vốn không thuộc về một đứa trẻ, nhưng hoàn cảnh đã buộc em phải sớm trưởng thành. Đặc biệt, chi tiết em ôm khư khư giỏ nhái ngay cả khi đã gục xuống càng làm nổi bật bi kịch của số phận: đến giây phút cuối cùng, em vẫn gắn bó với công việc kiếm sống, vẫn mang trong mình nỗi lo cho bữa cơm gia đình. Cái chết của bé Gái đến bất ngờ và đau đớn, để lại một khoảng lặng ám ảnh. Dấu vết “một lối bò dài như cái sào lúa” gợi ra nguyên nhân cái chết đầy nguy hiểm, khiến người đọc càng thấm thía sự mong manh của con người, nhất là những phận đời nghèo khổ. Qua nhân vật này, nhà văn không chỉ bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc đối với những đứa trẻ bất hạnh mà còn gián tiếp tố cáo hiện thực xã hội tàn nhẫn đã đẩy con người vào bước đường cùng. Đáng chú ý, sức ám ảnh của hình tượng bé Gái không đến từ những lời than thở trực tiếp mà được khơi gợi qua hàng loạt chi tiết đời thường: từ nụ cười hồn nhiên, dáng đi rón rén đến cái chết lặng lẽ bên giỏ nhái. Chính sự đối lập giữa niềm vui nhỏ nhoi và kết cục bi thảm đã khiến câu chuyện trở nên day dứt hơn, đồng thời cho thấy cách xây dựng nhân vật tinh tế, giàu sức gợi của tác giả. Ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi, giàu tính khẩu ngữ cũng góp phần làm nổi bật bức tranh đời sống chân thực, khiến người đọc như đang chứng kiến tận mắt số phận của em. Bởi vậy, bé Gái không chỉ là một nhân vật cụ thể mà còn là hình ảnh tiêu biểu cho những đứa trẻ nghèo trong xã hội cũ – những sinh mệnh nhỏ bé bị cuộc đời vùi dập một cách tàn nhẫn. Khép lại trang văn, hình ảnh em bé gục xuống bên vệ ao vẫn ám ảnh mãi trong lòng người đọc, để rồi ta chợt nhớ rằng: “Không có nỗi đau nào lớn hơn nỗi đau của những phận đời chưa kịp lớn đã phải lìa đời”, như một lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của sự sống và trách nhiệm của con người trước những mảnh đời bất hạnh.

Câu 2:

Bài làm

“Gia đình là nơi cuộc sống bắt đầu và tình yêu không bao giờ kết thúc.” Câu nói ấy gợi lên hình ảnh một mái ấm bình yên – nơi con người được chở che, yêu thương và trưởng thành trong sự an toàn. Thế nhưng, không phải đứa trẻ nào cũng may mắn lớn lên trong vòng tay dịu dàng ấy. Có những em nhỏ phải đối diện với những trận đòn roi, những lời nói tổn thương, thậm chí là sự lạnh lùng, bỏ mặc ngay chính trong ngôi nhà của mình. Khi bạo lực len lỏi vào gia đình, nó không chỉ phá vỡ hạnh phúc mà còn âm thầm tàn phá sự phát triển toàn diện của trẻ em – những mầm non đáng lẽ phải được nâng niu. Chính vì vậy, vấn đề ảnh hưởng của bạo lực gia đình tới sự phát triển của trẻ em hiện nay cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc và sâu sắc.

Trước hết, cần hiểu rằng bạo lực gia đình là những hành vi gây tổn hại về thể chất, tinh thần hoặc tình dục giữa các thành viên trong gia đình. Đối với trẻ em, bạo lực không chỉ là việc bị đánh đập, chửi mắng mà còn bao gồm cả việc bị bỏ mặc, sống trong môi trường căng thẳng, thường xuyên chứng kiến xung đột giữa người lớn. Những hành vi ấy tưởng chừng “chuyện nội bộ” nhưng thực chất lại là những vết dao vô hình cứa sâu vào tâm hồn non nớt của trẻ.

Biểu hiện của bạo lực gia đình đối với trẻ em ngày nay diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau. Có những đứa trẻ bị bạo hành trực tiếp bằng đòn roi, những lời lăng mạ, xúc phạm. Có em lại là “nạn nhân gián tiếp” khi phải sống trong cảnh cha mẹ cãi vã, đánh đập lẫn nhau. Nhiều em rơi vào tình trạng bị bỏ bê, thiếu sự quan tâm chăm sóc, dẫn đến cảm giác cô đơn, bất an. Thậm chí, không ít trẻ bị ép buộc im lặng trước những tổn thương của mình vì nỗi sợ hãi hoặc áp lực gia đình. Theo thống kê, gần 70% trẻ em từ 10 đến 14 tuổi từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực trong gia đình – một con số khiến bất cứ ai cũng phải giật mình.

Những tác động của bạo lực gia đình đối với sự phát triển của trẻ em là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết là ảnh hưởng về thể chất. Trẻ bị bạo hành có thể chịu những chấn thương, tổn hại sức khỏe lâu dài, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn chính là những tổn thương về tinh thần. Các nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với bạo lực từ sớm có thể gây ra “căng thẳng độc hại”, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của não bộ . Điều này khiến trẻ dễ rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, mất niềm tin vào cuộc sống.

Không dừng lại ở đó, bạo lực gia đình còn làm biến dạng nhân cách của trẻ. Một số em trở nên thu mình, sợ hãi, mất khả năng giao tiếp và hòa nhập. Ngược lại, cũng có những em hình thành xu hướng hung hăng, coi bạo lực là cách giải quyết vấn đề. Thực tế cho thấy nhiều trẻ lớn lên trong môi trường bạo lực có xu hướng lặp lại chính hành vi đó khi trưởng thành, tạo thành một “vòng xoáy bạo lực” kéo dài qua nhiều thế hệ . Như vậy, bạo lực gia đình không chỉ hủy hoại một cá nhân mà còn đe dọa sự ổn định của cả xã hội trong tương lai.

Một khía cạnh khác không thể bỏ qua là ảnh hưởng đến học tập và các mối quan hệ xã hội của trẻ. Trẻ sống trong môi trường bạo lực thường thiếu tập trung, kết quả học tập giảm sút, dễ bỏ học hoặc sa vào các tệ nạn xã hội. Các em cũng có xu hướng né tránh giao tiếp, khó xây dựng lòng tin với người khác. Điều này khiến quá trình phát triển toàn diện của trẻ bị cản trở nghiêm trọng, làm mất đi những cơ hội đáng lẽ các em xứng đáng có được. Thực tế hiện nay đã có nhiều vụ việc đau lòng gây chấn động dư luận. Chẳng hạn, trong năm 2024–2025, hàng nghìn vụ bạo lực trẻ em đã bị xử lý hình sự tại Việt Nam, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Bên cạnh đó, Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 mỗi năm tiếp nhận hàng trăm nghìn cuộc gọi cầu cứu, trong đó có hàng nghìn trường hợp cần can thiệp khẩn cấp . Những con số ấy không chỉ phản ánh thực trạng mà còn là lời kêu cứu của những tuổi thơ bị tổn thương.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là nhận thức sai lệch của một bộ phận người lớn khi cho rằng “thương cho roi cho vọt”, coi việc đánh mắng con cái là phương pháp giáo dục bình thường. Bên cạnh đó, áp lực kinh tế, mâu thuẫn gia đình, tệ nạn xã hội cũng góp phần làm gia tăng bạo lực. Một nguyên nhân khác không kém phần quan trọng là sự thờ ơ của cộng đồng: nhiều người biết nhưng không lên tiếng, dẫn đến việc bạo lực kéo dài mà không được ngăn chặn kịp thời.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một cách khách quan rằng không phải mọi hành vi nghiêm khắc của cha mẹ đều là bạo lực. Việc giáo dục con cái đôi khi cần có sự kỷ luật nhất định. Song, ranh giới giữa kỷ luật và bạo lực nằm ở mục đích và phương pháp: giáo dục chân chính phải hướng tới sự tôn trọng, thấu hiểu và phát triển nhân cách, chứ không phải gây tổn thương hay áp đặt. Vì vậy, cần phân biệt rõ để tránh cực đoan hóa vấn đề.

Mở rộng hơn, bạo lực gia đình đối với trẻ em không chỉ là vấn đề của từng gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường các biện pháp bảo vệ trẻ em. Nhà trường cần đóng vai trò là “lá chắn” phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường. Các tổ chức xã hội cần đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân. Quan trọng hơn cả, mỗi cá nhân trong cộng đồng cần có trách nhiệm lên tiếng, không thờ ơ trước những hành vi bạo lực.Từ đó, mỗi người cần nhìn nhận và thay đổi. Trước hết, cần hiểu rằng trẻ em không phải là “tài sản” của cha mẹ mà là những cá thể độc lập, có quyền được yêu thương và bảo vệ. Mỗi gia đình cần xây dựng môi trường sống lành mạnh, nơi trẻ được lắng nghe và tôn trọng. Cha mẹ cần học cách kiểm soát cảm xúc, sử dụng phương pháp giáo dục tích cực thay vì bạo lực. Đồng thời, mỗi người cũng cần sẵn sàng can thiệp, báo cáo khi phát hiện trẻ bị bạo hành, góp phần bảo vệ những mầm non của xã hội.

“Không có đứa trẻ nào sinh ra đã hư, chỉ có những tâm hồn bị tổn thương mà không được chữa lành.” Khi gia đình – nơi đáng lẽ là chốn bình yên nhất – lại trở thành nguồn gốc của đau khổ, thì hậu quả không chỉ dừng lại ở một cá nhân mà còn lan rộng ra cả cộng đồng. Vì vậy, chấm dứt bạo lực gia đình không chỉ là nhiệm vụ cấp thiết mà còn là trách nhiệm đạo đức của mỗi con người. Hãy để mỗi đứa trẻ được lớn lên trong yêu thương, bởi chỉ khi đó, chúng ta mới thực sự xây dựng được một tương lai nhân văn và bền vững.

Câu 1:

Bài làm

Trong dòng chảy của văn học hiện thực Việt Nam, những trang viết về người nghèo luôn để lại nhiều ám ảnh bởi sự chân thực và xót xa, và Tô Hoài đã góp vào đó một hình ảnh khiến người đọc không thể quên: nhân vật bé Gái trong truyện “Nhà nghèo”. Sinh ra trong một gia đình nghèo đói, thiếu thốn trăm bề, bé Gái lớn lên giữa những bữa ăn chật vật và những trận cãi vã triền miên của cha mẹ. Tuổi thơ của em không có niềm vui trọn vẹn mà luôn bị phủ bóng bởi nỗi sợ hãi và bất an. Thế nhưng, ẩn sau hoàn cảnh khắc nghiệt ấy vẫn là một tâm hồn trẻ thơ hồn nhiên, đáng thương. Hình ảnh em “nhe hai hàm răng sún đen xỉn, cười toét” khi giơ giỏ nhái lên khoe mẹ cho thấy niềm vui giản dị, nhỏ bé nhưng chân thật, một niềm vui hiếm hoi trong cuộc sống thiếu thốn. Không chỉ vậy, bé Gái còn hiện lên với sự chăm chỉ, chịu thương chịu khó đến xót xa. Em theo cha mẹ đi bắt nhái, “rón rén bước”, “vạch từng ngọn cỏ”, tự mình lăn lộn giữa bùn lầy, cỏ rậm để kiếm miếng ăn cho gia đình. Những hành động ấy vốn không thuộc về một đứa trẻ, nhưng hoàn cảnh đã buộc em phải sớm trưởng thành. Đặc biệt, chi tiết em ôm khư khư giỏ nhái ngay cả khi đã gục xuống càng làm nổi bật bi kịch của số phận: đến giây phút cuối cùng, em vẫn gắn bó với công việc kiếm sống, vẫn mang trong mình nỗi lo cho bữa cơm gia đình. Cái chết của bé Gái đến bất ngờ và đau đớn, để lại một khoảng lặng ám ảnh. Dấu vết “một lối bò dài như cái sào lúa” gợi ra nguyên nhân cái chết đầy nguy hiểm, khiến người đọc càng thấm thía sự mong manh của con người, nhất là những phận đời nghèo khổ. Qua nhân vật này, nhà văn không chỉ bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc đối với những đứa trẻ bất hạnh mà còn gián tiếp tố cáo hiện thực xã hội tàn nhẫn đã đẩy con người vào bước đường cùng. Đáng chú ý, sức ám ảnh của hình tượng bé Gái không đến từ những lời than thở trực tiếp mà được khơi gợi qua hàng loạt chi tiết đời thường: từ nụ cười hồn nhiên, dáng đi rón rén đến cái chết lặng lẽ bên giỏ nhái. Chính sự đối lập giữa niềm vui nhỏ nhoi và kết cục bi thảm đã khiến câu chuyện trở nên day dứt hơn, đồng thời cho thấy cách xây dựng nhân vật tinh tế, giàu sức gợi của tác giả. Ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi, giàu tính khẩu ngữ cũng góp phần làm nổi bật bức tranh đời sống chân thực, khiến người đọc như đang chứng kiến tận mắt số phận của em. Bởi vậy, bé Gái không chỉ là một nhân vật cụ thể mà còn là hình ảnh tiêu biểu cho những đứa trẻ nghèo trong xã hội cũ – những sinh mệnh nhỏ bé bị cuộc đời vùi dập một cách tàn nhẫn. Khép lại trang văn, hình ảnh em bé gục xuống bên vệ ao vẫn ám ảnh mãi trong lòng người đọc, để rồi ta chợt nhớ rằng: “Không có nỗi đau nào lớn hơn nỗi đau của những phận đời chưa kịp lớn đã phải lìa đời”, như một lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của sự sống và trách nhiệm của con người trước những mảnh đời bất hạnh.

Câu 2:

Bài làm

“Gia đình là nơi cuộc sống bắt đầu và tình yêu không bao giờ kết thúc.” Câu nói ấy gợi lên hình ảnh một mái ấm bình yên – nơi con người được chở che, yêu thương và trưởng thành trong sự an toàn. Thế nhưng, không phải đứa trẻ nào cũng may mắn lớn lên trong vòng tay dịu dàng ấy. Có những em nhỏ phải đối diện với những trận đòn roi, những lời nói tổn thương, thậm chí là sự lạnh lùng, bỏ mặc ngay chính trong ngôi nhà của mình. Khi bạo lực len lỏi vào gia đình, nó không chỉ phá vỡ hạnh phúc mà còn âm thầm tàn phá sự phát triển toàn diện của trẻ em – những mầm non đáng lẽ phải được nâng niu. Chính vì vậy, vấn đề ảnh hưởng của bạo lực gia đình tới sự phát triển của trẻ em hiện nay cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc và sâu sắc.

Trước hết, cần hiểu rằng bạo lực gia đình là những hành vi gây tổn hại về thể chất, tinh thần hoặc tình dục giữa các thành viên trong gia đình. Đối với trẻ em, bạo lực không chỉ là việc bị đánh đập, chửi mắng mà còn bao gồm cả việc bị bỏ mặc, sống trong môi trường căng thẳng, thường xuyên chứng kiến xung đột giữa người lớn. Những hành vi ấy tưởng chừng “chuyện nội bộ” nhưng thực chất lại là những vết dao vô hình cứa sâu vào tâm hồn non nớt của trẻ.

Biểu hiện của bạo lực gia đình đối với trẻ em ngày nay diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau. Có những đứa trẻ bị bạo hành trực tiếp bằng đòn roi, những lời lăng mạ, xúc phạm. Có em lại là “nạn nhân gián tiếp” khi phải sống trong cảnh cha mẹ cãi vã, đánh đập lẫn nhau. Nhiều em rơi vào tình trạng bị bỏ bê, thiếu sự quan tâm chăm sóc, dẫn đến cảm giác cô đơn, bất an. Thậm chí, không ít trẻ bị ép buộc im lặng trước những tổn thương của mình vì nỗi sợ hãi hoặc áp lực gia đình. Theo thống kê, gần 70% trẻ em từ 10 đến 14 tuổi từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực trong gia đình – một con số khiến bất cứ ai cũng phải giật mình.

Những tác động của bạo lực gia đình đối với sự phát triển của trẻ em là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết là ảnh hưởng về thể chất. Trẻ bị bạo hành có thể chịu những chấn thương, tổn hại sức khỏe lâu dài, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn chính là những tổn thương về tinh thần. Các nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với bạo lực từ sớm có thể gây ra “căng thẳng độc hại”, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của não bộ . Điều này khiến trẻ dễ rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, mất niềm tin vào cuộc sống.

Không dừng lại ở đó, bạo lực gia đình còn làm biến dạng nhân cách của trẻ. Một số em trở nên thu mình, sợ hãi, mất khả năng giao tiếp và hòa nhập. Ngược lại, cũng có những em hình thành xu hướng hung hăng, coi bạo lực là cách giải quyết vấn đề. Thực tế cho thấy nhiều trẻ lớn lên trong môi trường bạo lực có xu hướng lặp lại chính hành vi đó khi trưởng thành, tạo thành một “vòng xoáy bạo lực” kéo dài qua nhiều thế hệ . Như vậy, bạo lực gia đình không chỉ hủy hoại một cá nhân mà còn đe dọa sự ổn định của cả xã hội trong tương lai.

Một khía cạnh khác không thể bỏ qua là ảnh hưởng đến học tập và các mối quan hệ xã hội của trẻ. Trẻ sống trong môi trường bạo lực thường thiếu tập trung, kết quả học tập giảm sút, dễ bỏ học hoặc sa vào các tệ nạn xã hội. Các em cũng có xu hướng né tránh giao tiếp, khó xây dựng lòng tin với người khác. Điều này khiến quá trình phát triển toàn diện của trẻ bị cản trở nghiêm trọng, làm mất đi những cơ hội đáng lẽ các em xứng đáng có được. Thực tế hiện nay đã có nhiều vụ việc đau lòng gây chấn động dư luận. Chẳng hạn, trong năm 2024–2025, hàng nghìn vụ bạo lực trẻ em đã bị xử lý hình sự tại Việt Nam, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Bên cạnh đó, Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 mỗi năm tiếp nhận hàng trăm nghìn cuộc gọi cầu cứu, trong đó có hàng nghìn trường hợp cần can thiệp khẩn cấp . Những con số ấy không chỉ phản ánh thực trạng mà còn là lời kêu cứu của những tuổi thơ bị tổn thương.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là nhận thức sai lệch của một bộ phận người lớn khi cho rằng “thương cho roi cho vọt”, coi việc đánh mắng con cái là phương pháp giáo dục bình thường. Bên cạnh đó, áp lực kinh tế, mâu thuẫn gia đình, tệ nạn xã hội cũng góp phần làm gia tăng bạo lực. Một nguyên nhân khác không kém phần quan trọng là sự thờ ơ của cộng đồng: nhiều người biết nhưng không lên tiếng, dẫn đến việc bạo lực kéo dài mà không được ngăn chặn kịp thời.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một cách khách quan rằng không phải mọi hành vi nghiêm khắc của cha mẹ đều là bạo lực. Việc giáo dục con cái đôi khi cần có sự kỷ luật nhất định. Song, ranh giới giữa kỷ luật và bạo lực nằm ở mục đích và phương pháp: giáo dục chân chính phải hướng tới sự tôn trọng, thấu hiểu và phát triển nhân cách, chứ không phải gây tổn thương hay áp đặt. Vì vậy, cần phân biệt rõ để tránh cực đoan hóa vấn đề.

Mở rộng hơn, bạo lực gia đình đối với trẻ em không chỉ là vấn đề của từng gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường các biện pháp bảo vệ trẻ em. Nhà trường cần đóng vai trò là “lá chắn” phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường. Các tổ chức xã hội cần đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân. Quan trọng hơn cả, mỗi cá nhân trong cộng đồng cần có trách nhiệm lên tiếng, không thờ ơ trước những hành vi bạo lực.Từ đó, mỗi người cần nhìn nhận và thay đổi. Trước hết, cần hiểu rằng trẻ em không phải là “tài sản” của cha mẹ mà là những cá thể độc lập, có quyền được yêu thương và bảo vệ. Mỗi gia đình cần xây dựng môi trường sống lành mạnh, nơi trẻ được lắng nghe và tôn trọng. Cha mẹ cần học cách kiểm soát cảm xúc, sử dụng phương pháp giáo dục tích cực thay vì bạo lực. Đồng thời, mỗi người cũng cần sẵn sàng can thiệp, báo cáo khi phát hiện trẻ bị bạo hành, góp phần bảo vệ những mầm non của xã hội.

“Không có đứa trẻ nào sinh ra đã hư, chỉ có những tâm hồn bị tổn thương mà không được chữa lành.” Khi gia đình – nơi đáng lẽ là chốn bình yên nhất – lại trở thành nguồn gốc của đau khổ, thì hậu quả không chỉ dừng lại ở một cá nhân mà còn lan rộng ra cả cộng đồng. Vì vậy, chấm dứt bạo lực gia đình không chỉ là nhiệm vụ cấp thiết mà còn là trách nhiệm đạo đức của mỗi con người. Hãy để mỗi đứa trẻ được lớn lên trong yêu thương, bởi chỉ khi đó, chúng ta mới thực sự xây dựng được một tương lai nhân văn và bền vững.